قانىڭ قالاي قايناماس؟!
«قىز جىبەك» ءفيلمى ەسكە تۇسە بەرەدى. تولەگەن اكەسىنەن قولداۋ تاپپاي, ساربازدارىن باستاپ جاۋعا قارسى تۇرا الماي, ءوزى جالعىز قايتىپ كەلە جاتادى عوي. جولدا بەكەجانمەن تابىسادى. سويتكەن كەزدە جوڭعاردىڭ قولى جەر استىنان شىعا كەلگەندەي بولىپ, قىرعىن شايقاس باستالىپ كەتەدى. ەسىرگەن جاۋ سوندا تۋدى الا قاشپاي ما؟ تولەگەن تۇرا قۋماي ما؟ بايراقتى تارتىپ الىپ, ءماز-مەيرام بولىپ كەلە جاتقانىندا وتىرىك ولگەن جوڭعار ءتولەگەننىڭ اتىن اتىپ قۇلاتپاي ما؟ بورپىلداق توپىراققا ات-ماتىمەن اۋناپ تۇسكەن تولەگەن سوندا تۋدى تىك كوتەرىپ, جانارىنان وت شاشىپ تۇرماي ما؟! بەيبىت كۇندە مەملەكەتتىك ءرامىزدى قادىرلەي الماي جۇرگەن مىنا زاماندا كوز الدىمىزعا وسى كورىنىس قايتا-قايتا كەلە بەرەدى.
تۋعا قۇر شۇبەرەك دەپ قارايتىنداردىڭ قاتارى سيرەمەي تۇر. كەيىنگى كۇندەردىڭ بەدەرىندە قىران بۇركىت بەدەرلەنگەن باستى نىشانعا ەنجار قاراۋدىڭ ءتۇرلى كورىنىستەرىن كوزىمىز كورىپ-اق ءجۇر. تالدىقورعاندا شىرشانى بەزەندىرەتىن ويىنشىقتاردى سالاتىن قاپشىق قىلدى قايبىر جىلى. جامبىلدا ءبىر كوللەدجدىڭ ستۋدەنتتەرى تۋىڭىزبەن كوشەدەگى ءتۇسكەن جاپىراقتى تاسىدى. سول ايماقتاعى كەدەندىك بەكەتتە بايراق ءتوڭكەرىلىپ ءىلىنىپ تۇردى. كىمنىڭ ميى جەتكەنىن قايدام, فۋتبول دوبىنا تۋ سالعاندى دا كوردىك. وسى كۇنى مۇنداي كەرى ءۇردىس كوپ بايقالاتىن بولدى. قالاي توقتاۋ سالامىز؟
سەنبى كۇنى تويعا باردىق. «التىن ءداستۇر» دەگەن مەيرامحاناعا. اتى جاقسى وسى مەيرامحانانىڭ زاتى دۇرىس بولماي شىقتى. ءبىر قاۋىم ەل سىرتتا تۇر ەدىك. اناداي جەردە بۇرق-سارق قايناعان قازاننىڭ قاسىندا كوگەرەڭدەپ ءبىر ءنارسە كورىندى. العاشقىسىندا ءمان بەرمەدىك. ارتىنان نە نارسە ەكەن دەپ انىقتاپ قاراعانىمىزدا ءوز كوزىمىزگە ءوزىمىز سەنبەدىك. گاز باللوننىڭ سىرتىن تۋمەن وراپ قويىپتى؟! و, ماسقارا! توبەڭدە تۇراتىن تۋ قازان-وشاق قاسىندا... جانىڭ اۋىرا ما, جوق پا؟
«التىن ءداستۇر» دەگەن مەيرامحانا ەشبىر ءداستۇرىڭدى مەنسىنبەيتىنىن, تۋىڭنىڭ ءوزىن قادىرلەمەيتىنىن انىق كورسەتتى. ءارى-بەرىدەن سوڭ مەيرامحانانىڭ ءتوبەسىندە تۋ ءىلىنىپ تۇرۋىنا رۇقسات جوق. ول تەك مەملەكەتتىك مەكەمەلەردىڭ ماڭدايىندا جارقىراپ تۇرۋى كەرەك. ال ولار گاز باللوندى وراپ تاستاعان.
ايتارعا ءسوز جوق. ەلباسىنىڭ ءوزى تىزەسىن بۇگىپ, باسىن ءيىپ ءسۇيەتىن تۋىڭىزدىڭ سىر بويىنداعى سيقى وسىنداي. بىلمەستىكپەن ىستەدى دەگەنگە سەنگىڭ-اق كەلەدى. ءبىراق نيەتى ءتۇزۋ ادام تۋدى ولاي قورلاماسا كەرەك ەدى. مىنا كورىنىستى كورگەندە: «قازاقتىڭ قازاق قانى قايدا كەتكەن؟» دەگەن ءزىلدەي ساۋال ميدا تۇرىپ الدى.
ەرجان بايتىلەس,
قىزىلوردا.