28 ءساۋىر, 2017

ۇلاعاتتى جول

163 رەت
كورسەتىلدى
5 مين
وقۋ ءۇشىن

​كەشەگى سوعىس كەزىندەگى جوق­شىلىق پەن تارشىلىقتىڭ سالقىنى سوعىستان كەيىن دۇنيەگە كەلگەن ۇرپاقتىڭ دا ساناسىنان ءالى وشە قويعان جوق. ونىڭ ىزعارى ءالى كۇنگە دەيىن جانىمىزدى تۇرشىكتىرىپ, دەنەمىزدى قاريدى.

ءيا, ءبىر ءتۇيىر دانگە زار بولعان سونداي تور­عاي تىرلىكتە العا ۇمتى­لىپ, بولاشاققا تالپىنىپ, وقۋ قۋماق تۇگىل وعان ۇمسىنۋدىڭ ءوزى ول كەزدە ەرلىككە پارا-پار ەدى. ت ۇلىم­شاعى جەلبىرەگەن جاۋقازىن قىز بولاي­دىڭ بويىنان وسىنداي ەرلىك تابىلدى. ول لەنگىردە اشىلعان مۇعالىمدەر ۋچيليششەسىنە بارۋعا بەل بۋادى.

سول تۇستاعى ادامداردىڭ ءبىر-بىرىنە دەگەن مەيىرىمدىلىگى مەن باۋىرمالدىعى بۇگىنگى كۇنگە اڭىز بولىپ ەستىلەدى. اۋىلدىق كەڭەستىڭ توراعاسى مەن مەكتەپ ديرەكتورى ونىڭ بۇل ويىن بارىنشا قۇپتاپ, قۇجاتتارىن قاتتاپ, اق باتاسىن بەرىپ, دىتتەگەن وقۋىنا جىبەرەدى.

– سول كەزدە قۇدايدىڭ ءوزى مەنى تاۋسىلماس ىرزىق-نەسىبەگە, باق-بەرەكەگە يتەرگەن عوي دەپ ويلايمىن. ويتكەنى, ۇستازدىقتان اسقان قاسيەتتى دە, قادىرلى ماماندىق جوق قوي, كىم كىمنىڭ دە ويىندا اناسىنان كەيىن ۇستازى تۇرماي ما! – دەپ ەسكە الادى بۇل كۇندە قارت ۇستاز.

باسقا دا ەر-ازاماتتاردىڭ قاتا­رىندا مۇعالىمدەردىڭ قارۋ ۇستاپ, جاپپاي مايدانعا اتتانىپ كەتكەن كەزى. مامان تاپشى. ۋچيليششەنى جاقسى بىتىرگەن مۇنى ءبىلىم باسشىلارى ەلتاي مەكتەبىنە وقۋ ءىسىنىڭ مەڭگەرۋشىسى ەتىپ جىبەرەدى. سول كەزدە بولاي ماتكەرىمقىزى نەبارى 13 جاستا عانا ەكەن.

مىنە, كوپ جىلعى ەڭبەگى مەن ءبىلىم بەرۋ جۇيەسىن دامىتۋ جانە وسكەلەڭ ۇرپاقتى ءتار­بيە­لەۋ ىسىنە قوسقان ۇلكەن ۇلەسى ءۇشىن ۇستازداردىڭ ەڭ ءۇل­كەن ناگ­راداسى ى.التىنسارين بەلگى­سىمەن ماراپاتتالعان بولاي ءمات­كەرىمقىزى قاسىمبەكوۆانىڭ 40 جىلعا سوزىلعان ۇلاعاتتى ەڭ­بەك جولى وسىلاي باستالىپ ەدى. اۋىلداستارىنىڭ ايتۋىنشا, نۇر­لى­باي اتا مەن بولاي اپانىڭ الدىنان مىڭ قارالى شاكىرت ءبىلىم الىپتى. بۇل دەگەن وسى ءبىر تاۋ قويناۋىنداعى از عانا ابايىل اۋىلىن­دا ءومىر بويى ۇستازدىق ەتكەن ول ەكەۋى مىڭ قارالى شاڭىراققا ءبىلىم شىراعىن جاعىپ, وسىنشا وتباسىن ءبىلىم نۇرىمەن نۇرلاندىردى دەگەن ءسوز.

وسى ارادا, ەندى بولاي اپامىز­دىڭ قۇداي قوسقان قوساعى سوعىس جانە ەڭبەك ارداگەرى, تۇلكىباس اۋدانىنىڭ قۇرمەتتى ازاماتى, حالىق اعارتۋ ءىسىنىڭ وزىق قىز­مەتكەرى نۇرلىباي تۇڭعىش­باي ۇلى قاسىمبەكوۆ تۋرالى ايتپاي كەتۋگە ءتىپتى دە بولمايدى.

ءبىر قىزىعى, ول كىسى سوعىسقا الىنعاندا ءوزىنىڭ قازاقشا ايت­قاندا «ايحاي جەرلەسى», سول كەزدە-اق اتاعى اسپانداپ تۇرعان باۋىر­جان مو­مىش­ ۇلىنىڭ پول­كىنە بارىپ تۇسەدى.

سودان ءبىر رەتى كەلگەندە بۇل «اسسا­لاۋماعالەيكۇم» دەپ قازاق­شا سالەم بەرەدى عوي.

– سەن كىمسىڭ؟ –دەپ تىكسىنىپ قالادى باۋكەڭ. بۇل ءجونىن ايتادى.

– «قوياندى قامىس ولتىرەدى, ەردى نامىس ولتىرەدى» دەگەن ما­قالدى بىلەسىڭ بە؟ – دەيدى باتىر ءتۇسىن ءسال ءجىبىتىپ, – بىلسەڭ وسىنى ۇمىتپا!

بولدى, ءبىتتى. جەرلەسىم دەپ ول دا ەمەشەگى ءۇزىلىپ ەمىرەنە قوي­عان جوق, باتىر دەپ باۋىرىنا كىرۋگە بۇل دا بەيىل تانىتپادى. ەل تاعدىرى تارازىعا ءتۇسىپ تۇرعاندا اعايىنگەرشىلىككە جول جوق ەكەنىن ەكەۋى دە تۇسىنەدى. اقىرى نۇرەكەڭ باتىر اعاسىنا بەرگەن سەرتىندە تۇرىپ, ەلدىڭ دە, جەردىڭ دە نامىسىن قولدان بەرمەي, بەس جىل وتان ءۇشىن وت كەشىپ ءجۇرىپ, سوعىس بىتكەن سوڭ كەۋدەسىن وردەن مەن مەدالدارعا مالىپ ەلگە ورالدى.

بولاي اپامىزدىڭ ايتۋىنشا, ولار سوعىس ءجۇرىپ جاتقاندا بىرەۋى مايداندا, بىرەۋى تىلدا ءجۇرىپ حات جازىسىپ, حابارلاسىپ, سول ءبىر قيىن-قىستاۋ كەزدەرى ءبىر-بىرىنە دەم بەرىپ, دەمەۋ كورسەتىپ تۇرعانعا ۇقسايدى. اقىرى كوڭىلدەرى جاراس­قان ەكى جاس, ومىرلەرىن دە جاراستىرىپ, باس قوسىپ, شاڭىراق كوتە­رەدى. قوس ۇستازدىڭ قوسىلىپ وتكىز­گەن ۇلاعاتتى جولدارى وسىلاي باستالعان.

– ءبىز ەكەۋمىز دە مۇعالىم بولد­ى­­­ق. اۋىلىمىزدىڭ بارشا با­لا­سى الدىمىزدان ءوتتى, – دەپ ەسكە الادى اپامىز. – سولاردى تاربيە­لەۋدەن اسقان پارىز جوق دەپ ويلادىق. قۇداي وسى پەيى­لىمىزدى قۇپتادى ما, نۇرەكەڭ ەكەۋمىزگە ون پەرزەنت بەردى. اينا­لامىزدى جوقشىلىق بۋىپ تۇرسا دا ولاردى قالاي با­عامىز دەپ قاي­عىر­عان جوقپىز. اللا اسىرايدى دەدىك.

قازاق ءۇشىن ەنەنىڭ ءجونى ءبو­لەك. ول شىن مانىندە ەكىنشى اناڭ. بۇلاردىڭ شاڭىراقتارى شات­تىققا تولىپ, قۇت-بەرەكە دارۋىنا نۇرەكەڭنىڭ شەشەسى ءرازيا اجە­مىز­دىڭ دە زور شاپاعاتى تيگەنى انىق.

بۇگىندە نۇرەكەڭ مەن بولاي انانىڭ شاڭىراعىندا دۇنيەگە كەلگەن ەكى قىز, سەگىز ۇلدىڭ ءبارى دە ۇياسىنا دا, قياسىنا دا قونعان. ولار ءوسىپ-ونگەن ۇلكەن اۋلەت. وسىلايشا, بولاي انانىڭ بەينەتىنىڭ زەينەتىن كورىپ وتىرعان جايى بار. 

ساۋلەبەك جامكەن ۇلى,

زاڭگەر-جۋرناليست



سوڭعى جاڭالىقتار

بۇگىن جەر ساعاتى اكتسياسى وتەدى

ەكولوگيا • بۇگىن, 11:35

ءادىل قوعام جاۋاپكەرشىلىكتەن باستالادى

زاڭ مەن ءتارتىپ • بۇگىن, 09:10