قازاقستان • 21 ءساۋىر, 2017

ماماندىقتىڭ ءبارى جاقسى

990 رەت
كورسەتىلدى
4 مين
وقۋ ءۇشىن

ماماندىقتىڭ ءبارى جاقسى. بىراق, نارىقتىق ەكونوميكا جاعدايىندا كەيبىر ماماندىقتىڭ قاجەت بولماي قالۋى ابدەن مۇمكىن. ويتكەنى, ءوندىرىس ورىندارىنىڭ تسيفرلى تەحنولوگياعا كوشۋى, اۆتوماتتاندىرۋ مەن روبوتتاندىرۋ جۇيەسىنىڭ كەڭ كولەمدە جۇزەگە اسۋى ناتيجەسىندە ادام قولىمەن اتقارىلاتىن جۇمىستار ازايادى. ەسەسىنە زامان تالابىنا ساي جاڭا ماماندار دايارلاۋعا تۋرا كەلەدى. بۇل وتە اۋقىمدى ءارى كۇردەلى جۇمىس.

 ماماندىقتىڭ ءبارى جاقسى

ەڭبەك جانە حالىقتى الەۋمەتتىك قورعاۋ مينيسترلىگى وسى وزەكتى ماسەلەگە وراي جاڭا ۇلتتىق قىزمەتتەر جىكتەۋىشىن جاساعان. بۇل − مەملەكەت باسشىسىنىڭ «بولاشاققا باعدار: رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدارلامالىق ماقالاسىندا كوتەرىلگەن ماڭىزدى ماسەلەلەردىڭ ءبىرى. وسىعان بايلانىستى ەڭبەك جانە حالىقتى الەۋمەتتىك قورعاۋ مينيسترلىگىنىڭ القالى جيىنىنا قوعامدىق كەڭەس مۇشەلەرى, ور­تالىق مەملەكەتتىك ورگاندار مەن ءمۇد­دەلى تاراپتاردىڭ وكىلدەرى قاتىسىپ, ەلباسىنىڭ ماقالاسىنان تۋىندايتىن مىندەتتەردى جۇزەگە اسىرۋدىڭ جولدارى مەن مۇمكىندىكتەرى تۋرالى وي-پىكىر الماستى.

– ەلباسى ماقالاسىندا نەگىزگى التى باعىت بويىنشا قازاقستاننىڭ ءۇشىنشى جاڭعىرۋ كەزەڭىنە ارقاۋ بولاتىن باس­تى قادامدار اتاپ كورسەتىلدى. بۇل رەتتە ەڭبەك جانە الەۋمەتتىك سالانى ودان ءارى دامىتۋدىڭ ماڭىزدىلىعى مەن قاجەتتىلىگىن تاعى ءبىر مارتە ۇعىنىپ وتىرمىز. ماسەلەن, «باسەكەگە قابىلەتتىلىك» دەپ اتالاتىن العاشقى باعىتتا ۇلت تابىسىنىڭ نەگىزگى دىڭگەگى ەڭبەك رەسۋرس­تارىنىڭ ساپاسىنا ەرەكشە نازار اۋدارىلعان. ال, ەڭبەك رەسۋرستارىنىڭ ۇتىم­دىلىعىن قولداۋ ماسەلەسى «پرا­گ­ماتيزم» اتالاتىن ەكىنشى باعىتتا كورى­نىس تاپقان. مەملەكەت باسشىسى وتە ءدال كورسەتىپ بەرگەنىندەي, ناقتى ماق­سات­تارعا قول جەتكىزۋگە ارقا سۇيەگەن, ءبىلىم مەن سالاماتتى ءومىر سالتىنا, كاسى­بي تابىسقا دەن قويعان وڭتايلى ءومىر ءسۇرۋ قاعيداتى – وسى تارماقتا, − دەدى ەڭ­بەك جانە حالىقتى الەۋمەتتىك قورعاۋ مي­نيسترى تامارا دۇيسەنوۆا.

وسى مىندەتتەردى جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن مينيسترلىك ۇلتتىق بىلىكتىلىك جۇيەسىن جاساعان. ونىڭ نەگىزگى تارماعى – ۇلتتىق قىزمەتتەر جىكتەۋىشى. بۇل تۋرالى ەڭبەك جانە حالىقتى الەۋمەتتىك قورعاۋ ۆيتسە-ءمينيسترى ءبىرجان نۇرىمبەتوۆ ايتىپ بەردى.

−نارىق جاعدايىندا باسەكەگە قابىلەتتى بولۋ ءۇشىن ەڭبەك نارىعى مەن ءبىلىم بەرۋ جۇيەسى ءوزارا ءتيىمدى تۇردە ارەكەت ەتۋى قاجەت. بۇل جۇمىس ۇلتتىق بىلىكتىلىك جۇيەسىن ەنگىزۋ ارقىلى جۇرگىزىلۋدە. قازاقستاندا 2012 جىلدان باستاپ قولعا الىنعاننان بەرى مەملەكەتتىك ورگاندار 400-دەن استام كاسىبي ستاندارت جاساقتادى. ءبىزدىڭ مينيسترلىك ەڭبەك رەسۋرستارىن دامىتۋ مەن جۇمىس ورىندارىن ىنتالاندىرۋ جوباسىن جاساعان بولاتىن. سول جوباعا سايكەس 2017-2020 جىلدار ارالىعىندا تاعى 550 كاسىبي ستاندارت ازىرلەنىپ, بەكىتىلەدى. وسىنىڭ نەگىزىندە ءبىلىم بەرۋ جۇيەسىنە ارنالعان وقۋ باعدارلامالارى دايىندالاتىن بولادى, − دەدى ب.نۇرىمبەتوۆ.

ۆيتسە-ءمينيستردىڭ سوزىنە قاراعاندا, ءبىلىم بەرۋ مەن حالىقتى جۇمىسپەن قامتۋ, كوشى-قون جانە شەتەلدىك جۇمىس كۇشىن تارتۋ ماسەلەسىندە مەملەكەتتىك ساياساتتى قالىپتاستىرۋ ءۇشىن قىزمەتتەر جىكتەۋىشى وتە قاجەت. وسى ارقىلى ەڭبەك نارىعىن نازاردا ۇستاپ, جۇيەلى تالداۋ جاساۋعا مۇمكىندىك بولادى. سوندىقتان جىكتەۋىش – ۇلتتىق بىلىكتىلىك جۇيەسىنىڭ اجىراماس بولىگى. وسى ارقىلى قانداي ماماندارعا مۇقتاجدىق بار ەكەنىن بولجاۋعا, سوعان ساي ءبىلىم بەرۋ تاپسىرىسىن قالىپتاستىرۋعا بولادى.

بۇگىنگى تاڭدا وسىدان 12 جىل بۇرىن جاسالعان قىزمەتتەر جىكتەۋىشى قول­دانىستا ەكەن. بىراق, بۇل قازىرگى زامان تالابىنا ساي كەلمەيدى. سايكەس ەمەس, الشاق كاسىپتەر ءبىر قىزمەت توبىنا بىرىكتىرىلگەن. ناقتىلىق جوق. ماسە­لەن, مۇناي, گاز كوندەنساتىن شى­عارۋ سالاسىنداعى شەبەر مەن باس مەتال­لۋرگ­تىڭ مىندەتى ءبىر-بىرىنەن مۇلدەم بولەك. سوعان قاراماستان ەكى كاسىپ ءبىر توپتا. باسقا دا كاسىپتەرگە بايلانىستى وسىنداي ولقىلىقتار بار. سوندىقتان دا ون ەكى جىلدان بەرى قولدانىلىپ كەلە جاتقان جىكتەۋىش ەڭبەك نارىعىنداعى جاعدايدى تولىققاندى زەردەلەپ, تالداۋ جاساۋعا, ناقتى ستاتيستيكالىق اقپارات الۋعا جانە تيىسىنشە مەملەكەتتىك ءبىلىم بەرۋ تاپسىرىسىن قالىپتاستىرۋعا مۇمكىندىك بەرمەي وتىر. جاڭا جىكتەۋىشتى جاساۋ بارىسىندا ەكى جارىم مىڭنان استام ۇسىنىس تۇسكەن. ءىرى ءوندىرىس ورىندارى مەن شاعىن جانە ورتا كاسىپورىنداردا وسى ماسەلەگە بايلانىستى ساۋالداما جۇرگىزىلگەن. سونىڭ ءبارى قۇجاتتى دايىنداۋ بارىسىندا ەسكەرىلگەن.

عالىم ومارحان,

«ەگەمەن قازاقستان»

سوڭعى جاڭالىقتار