ينۆەستيتسيالار جانە دامۋ مينيسترى جەڭىس قاسىمبەك تانىستىرعان زاڭ جوباسىن سەناتورلار ءبىراۋىزدان ماقۇلدادى. سەبەبى, حالىقارالىق باعىتتاردا جۇك تاسىمالداۋمەن اينالىساتىن قازاقستاندىق تاسىمالداۋشىلار ءۇشىن تيىمدىلىگى جوعارى بۇل قۇجات سەربيا اۋماعىن ترانزيتتىك ماقساتتا پايدالانا وتىرىپ, بولگاريا مەن گرەكيا جانە حورۆاتياعا كەدەرگىسىز ءوتۋدى قامتاماسىز ەتەدى.
«اتالعان كەلىسىمدى راتيفيكاتسيالاۋ بيۋدجەت قاراجاتىن جۇمساۋدى قاجەت ەتپەيدى. وتكەن جىلى قازاقستان مەن سەربيا اراسىنداعى اۆتوموبيلمەن جۇك تاسىمالداۋ كولەمى 15 پايىزعا ۇلعايىپ, 5 400 توننانى قۇرادى. سونداي-اق, بۇل كەلىسىممەن ەكى ەل اراسىنداعى اۆتوموبيل تاسىمالدارىن جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن ۇلتتىق نورما ورناتىلىپ, تاسىمال تۇرلەرى مەن بلانكىلەردى الماسۋ بويىنشا كۆوتا بەلگىلەۋ ءتارتىبى دە رەتتەلگەن. بۇدان بىلاي ەكىجاقتى جانە ترانزيتتىك تاسىمالدار رۇقساتسىز نەگىزدە جۇزەگە اسىرىلاتىن بولادى», – دەدi ج.قاسىمبەك.
سەنات وتىرىسىندا, سونداي-اق «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كەيبiر زاڭنامالىق اكتiلەرiنە مادەنيەت ماسەلەلەرi بويىنشا وزگەرiستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگiزۋ تۋرالى» زاڭ جوباسى ەكiنشi وقىلىمدا تالقىلانىپ, قابىلداندى. ءماجىلىس ماقۇلداعان بۇل قۇجاتقا ەنگiزiلگەن وزگەرiستەردە اۋىلدىق جەرلەردەگi مادەنيەت وشاقتارىنىڭ نەگiزسiز جابىلۋىنا جول بەرمەۋ تەتiگi قاراستىرىلعان.
«بۇل زاڭ جوباسى مادەنيەت جانە تاريحي-مادەني مۇرا سالاسىندا ورىن الىپ وتىرعان بiرقاتار پروبلەمالاردى شەشۋگە باعىتتالعان. بiرiنشi − 2015 جىلى مادەنيەت سالاسىنداعى بiلiم بەرۋ ۇيىمدارى مادەنيەت جانە سپورت مينيسترلiگiنiڭ قاراماعىنا بەرiلگەن بولاتىن. بiراق, بۇل زاڭدا مامانداردى دايارلاۋعا مەملەكەتتiك بiلiم بەرۋ تاپسىرماسىن ءبولۋ جانە ورنالاستىرۋ, مادەنيەت سالاسىنداعى بiلiم بەرۋ ۇيىمدارىنىڭ قىزمەتiن ۇيلەستiرۋدi وسى مينيسترلiكتiڭ قۇزىرەتiنە بەرۋ سياقتى بiرقاتار ماسەلەلەر ەسكەرiلمەي قالعان. ءبىز زاڭ جوباسىنداعى وسىنداي كەمشىلىكتەردى جويۋعا تىرىستىق», – دەدi نەگىزگى بايانداما جاساعان ءماجiلiس دەپۋتاتى مايرا ايسينا.
دەپۋتاتتىڭ ايتۋىنشا, اتالعان قۇجاتتىڭ وسال تۇستارى سالدارىنان 2013-2015 جىلدارى ەلىمىزدە 40 مادەنيەت وشاعى, ونىڭ iشiندە 2 تەاتر, 1 مۋزەي جانە 37 كiتاپحانا جابىلعان.
«ءبىز بۇل ماسەلەنى شەشۋ ءۇشiن مادەنيەت ۇيىمدارىن قۇرۋ, قايتا ۇيىمداستىرۋ جانە تاراتۋ ماسەلەلەرiن ۋاكiلەتتi ورگانمەن مiندەتتi تۇردە كەلiسۋدi كوزدەدiك. مۇنداي قادام مادەنيەت وشاقتارىنىڭ نەگiزسiز جابىلۋىن بولعىزباۋمەن قاتار, مينيسترلiكتiڭ تۇتاس قازاقستان بويىنشا مادەنيەت ۇيىمدارىنا قاتىستى بولىپ جاتقان جاعدايلارعا ناقتى مونيتورينگ ءجۇرگiزۋiنە, جاعدايدى تولىق بايقاۋىنا جانە تيiسiنشە شارا قابىلداۋىنا مۇمكiندiك بەرەدi», – دەدى م.ايسينا.
سەناتورلار تالقىسىنا, سونىمەن قاتار, «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كەيبىر زاڭنامالىق اكتىلەرىنە كولىك ءماسەلەلەرى بويىنشا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ تۋرالى» زاڭ جوباسى ۇسىنىلدى. ەكى وقىلىمدا قارالىپ, قابىلدانعان زاڭنىڭ نەگىزگى ماقساتى – مەملەكەتتىك باقىلاۋدىڭ قولدانىستاعى جۇيەسىن جەتىلدىرۋ ارقىلى سۋداعى, اۆتوموبيل, تەمىر جول جانە قالاداعى رەلستى كولىكتىڭ قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋ.
قۇجاتپەن بىرقاتار زاڭنامالىق اكتىلەرگە وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزىلەدى. ۇلتتىق زاڭناما ەرەجەلەرىن كەمەلەردەن بولاتىن لاستانۋدى بولدىرماۋ جونىندەگى, تەڭىزدە ادام ءومىرىن قورعاۋ جونىندەگى حالىقارالىق كونۆەنتسيالاردىڭ جانە كەمەلەر مەن پورت قۇرالدارىن قورعاۋ جونىندەگى حالىقارالىق كودەكستىڭ تەڭىز ورتاسىن كەمەلەردەن بولاتىن لاستانۋدان قورعاۋدى ارتتىرۋ, تەڭىزدە كەمەلەر مەن پورت قۇرالدارىن قورعاۋدى كۇشەيتۋ, سونداي-اق تەڭىزدەگى تاسىمالداۋلاردىڭ قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋ سالاسىنداعى تالاپتارىنا سايكەس كەلتىرۋ; وزدىگىنەن جۇرمەيتىن شاعىن كولەمدى كەمەلەردى تىركەۋدەن شىعارۋ ءراسىمىن وڭايلاتۋ ارقىلى شاعىن كولەمدى كەمەلەردى ەسەپكە الۋ مەن تىركەۋدىڭ مەملەكەتتىك جۇيەسىن جەتىلدىرۋ; كولىك سالاسىنداعى ۋاكىلەتتى مەملەكەتتىك ورگانعا قالالىق رەلستى كولىكتى قاۋىپسىز پايدالانۋدى قامتاماسىز ەتۋدى جانە ونداعى قىزمەتتى باقىلاۋ فۋنكتسياسىن بەكىتۋ; ءوز ءونىمىن تاسىمالداۋ ءۇشىن كىرمە جولداردى پايدالاناتىن سۋبەكتىلەردىڭ قىزمەتىن ۇيىمداستىرۋدىڭ ءتيىمدى تەتىگىن جانە مەملەكەتتىك شەكارا ارقىلى ادامداردى, كولىك قۇرالدارىن, جۇكتەر مەن تاۋارلاردى وتكىزۋدى ۇيىمداستىرۋ ءۇشىن قۇقىقتىق نەگىز جاساۋ كوزدەلىپ وتىر.
سونىمەن قاتار, پالاتا «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كەيبىر زاڭنامالىق اكتىلەرىنە اۋە كەڭىستىگىن پايدالانۋ جانە اۆياتسيا قىزمەتى ماسەلەلەرى بويىنشا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ تۋرالى» زاڭ جوباسىنا تۇزەتۋلەردى ەكىنشى وقىلىمدا قابىلدادى.
قۇجاتتىڭ ماقساتى − ازاماتتىق اۆياتسيا جانە اۋە كەڭىستىگىن پايدالانۋ سالاسىنداعى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭناماسىن جەتىلدىرۋ, سونداي-اق, ونى حالىقارالىق ازاماتتىق اۆياتسيا ۇيىمىنىڭ (يكاو) ستاندارتتارىنا سايكەس كەلتىرۋ. زاڭ اۋە كەڭىستىگىن جانە اۆياتسيا قىزمەتىن پايدالانۋ سالاسىنداعى باقىلاۋ مەن قاداعالاۋدى كۇشەيتۋگە, كورسەتىلەتىن قىزمەتتەردىڭ ساپاسىن كوتەرۋ مەن ۇشۋ قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋدە جاۋاپتىلىقتى ارتتىرۋعا باعىتتالعان.
قۇجاتپەن سەگىز زاڭعا, ونىڭ ىشىندە سالىق جانە بيۋدجەتكە تولەنەتىن باسقا دا مىندەتتى تولەمدەر تۋرالى, حالىق دەنساۋلىعى جانە دەنساۋلىق ساقتاۋ جۇيەسى تۋرالى, اكىمشىلىك قۇقىق بۇزۋشىلىق تۋرالى كودەكستەرگە, «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ اۋە كەڭىستىگىن پايدالانۋ جانە اۆياتسيا قىزمەتى تۋرالى» جانە باسقا دا زاڭدارعا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزىلدى. سونداي-اق, شەتەلدىك تاسىمالداۋشىلاردى اككرەديتتەۋ, كوممەرتسيالىق ەمەس ۇيىمداردى تارتۋ جانە اۋە كەمەلەرىن پايدالانۋشىلاردىڭ, اەروناۆيگاتسيالىق قىزمەت كورسەتۋشىلەردىڭ, اۆياتسيالىق وقۋ ورتالىقتارىنىڭ قىزمەتىن قاداعالاۋ بولىگىندە ازاماتتىق اۆياتسيا سالاسىنداعى ۋاكىلەتتى ورگاننىڭ قۇزىرەتى ناقتىلانادى جانە تولىقتىرىلادى. اۋەجايلارداعى باسەكەلەستىكتى دامىتۋعا جانە اۋە كەمەلەرىنە جەر ءۇستىندە قىزمەت كورسەتۋشىلەردىڭ قىزمەتىن رەتتەۋگە باعىتتالعان ەرەجەلەر قاراستىرىلعان. ازاماتتىق-اسكەري ىنتىماقتاستىق پەن اۋە كەڭىستىگىن ءتيىمدى پايدالانۋدى ۇيلەستىرۋ قاعيداتتارى بەكىتىلەدى.
سونداي-اق, اۆياتسيا قىزمەتكەرلەرىن مەديتسينالىق كۋالاندىرۋ جۇيەسىن جەتىلدىرۋ كوزدەلەدى, اۆياتسيالىق مەديتسينالىق ورتالىقتاردى سەرتيفيكاتتاۋدىڭ جاڭا ءتۇرى ۇسىنىلادى. شاعىن اۆياتسيانى دامىتۋعا, ۇشقىشسىز ۇشاتىن اپپاراتتاردى ەسەپكە الۋعا, ارناۋلى ۇشۋعا رۇقسات الۋعا, اۋە كەمەلەرىن پايدالانۋشىلارعا جالعا بەرۋدە اكىمشىلىك كەدەرگىلەردى جويۋعا قاتىستى ەرەجەلەر ەنگىزىلەدى.
قۇجاتپەن اكتسيونەرلىك قوعام سيپاتىنداعى اۆياكومپانيالاردىڭ جارعىلىق كاپيتالىنا شەتەلدىكتەردىڭ, ازاماتتىعى جوق ادامداردىڭ جانە شەتەلدىك زاڭدى تۇلعالاردىڭ قاتىسۋ ۇلەسىن 49 پايىزعا دەيىن شەكتەۋ ەرەجەسى بەلگىلەنگەن.
نۇرلىبەك دوسىباي,
«ەگەمەن قازاقستان»
