گ.ابدىقالىقوۆا بۇگىندە الەمنىڭ 124 مەملەكەتى, سونىڭ ىشىندە ءبىزدىڭ ەلىمىز دە تۇرمىستىق زورلىق-زومبىلىقپەن كۇرەسۋگە تىكەلەي باعىتتالعان زاڭدارعا يە ەكەنىن اتاپ ءوتتى. وتكەن جىلى مەملەكەت باسشىسىنىڭ ارنايى جارلىعىمەن قازاقستاندا 2030 جىلعا دەيىنگى وتباسىلىق جانە گەندەرلىك ساياسات تۇجىرىمداماسى بەكىتىلگەنى بەلگىلى. اتالعان قۇجاتتىڭ وتباسىن قورعاۋ ءجۇيەسىنىڭ تيىمدىلىگىن ارتتىرۋ مەن جىنىستىق بەلگىسىنە قاتىستى كۇش كورسەتۋ فاكتىلەرىن ازايتۋعا باعىتتالعاندىعىنا توقتالعان مەملەكەتتىك حاتشى, وسى كۇنگى وزەكتى تاقىرىپتاردىڭ ءبىرى – باق پەن الەۋمەتتىك جەلىلەردەگى زورلىق-زومبىلىق وقيعالارىنىڭ ورىن الىپ جاتۋىنا قاتىستى پىكىر ءبىلدىردى.
«قوعام تاراپىنان بۇل ماسەلەگە دەگەن الاڭداۋشىلىقتىڭ بار ەكەنى دە ءمالىم. سوندىقتان, ۇلتتىق كوميسسيا قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىمەن بىرلەسە وتىرىپ, زورلىق-زومبىلىق وقيعالارىنىڭ الدىن الۋدىڭ زاڭدىق تەتىكتەرىن رەتتەۋى قاجەت. سونىمەن بىرگە, ءبىز وتباسى ينستيتۋتى مەن بالا تاربيەسىنە قاتىستى حالىقتىق داستۇرلەردى جاڭعىرتۋ ارقىلى وسى دەرتتى جويۋعا مۇمكىندىك الماقپىز. ەندەشە, اتالعان كۇردەلى ماسەلەمەن كۇرەستە مەملەكەتتىك ورگانداردى, ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمداردى, بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىن جانە بۇكىل قوعامدى جۇمىلدىرۋ بويىنشا ناقتى جۇمىس جۇرگىزۋىمىز كەرەك», دەدى گ.ابدىقالىقوۆا.
جيىن بارىسىندا باس پروكۋراتۋرا مەن ىشكى ىستەر مينيسترلىگىنىڭ وتباسىلىق-تۇرمىستىق قۇقىق بۇزۋشىلىقتارعا جول بەرمەۋ مەن قۇقىقتىق قولدانۋ پراكتيكاسىن كۇشەيتۋ ماسەلەلەرى, سونىمەن قاتار, وتباسىلىق-تۇرمىستىق قارىم-قاتىناستار سالاسىنداعى زاڭنامانى جەتىلدىرۋ بويىنشا ءىس-شارالار تۋرالى اقپاراتتارى تىڭدالىپ, تالقىلاندى.
جيىن بارىسىندا باس پروكۋرور ج.اسانوۆ قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىنىڭ باستاماسىمەن ەلىمىزدە جۋىردا عانا وتباسىلىق قۇندىلىقتاردى دارىپتەۋ مەن ۇيدەگى زورلىق-زومبىلىقتى ازايتۋعا باعىتتالعان 53 تارماقتان تۇراتىن ارنايى «جول كارتاسى» جاسالعانىن جەتكىزدى. قاناتقاقتى جوبا اياسىندا مەملەكەتتىك ورگاندار قىزمەتشىلەرىنىڭ ەسەبىنەن قۇرالعان توپ وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسىنىڭ ەكى اۋدانىندا حالىقپەن كەزدەسىپ, قۇقىقتارىن ءتۇسىندىرىپ, الدىن الۋ شارالارىمەن اينالىسادى.
ءوز كەزەگىندە, ىشكى ىستەر مينيسترلىگى تاراپىنان قۇقىق بۇزۋشىنىڭ زارداپ شەككەن اداممەن بايلانىسۋىن شەكتەۋگە ءمۇمكىندىك بەرەتىن قورعاۋشىلىق ۇيعارىمدار مەن مىنەز-ق ۇلىققا قويىلاتىن ەرەكشە شارتتار سياقتى اكىمشىلىك-قۇقىقتىق اسەر ەتۋدىڭ جاڭا شارالارىن جۇزەگە اسىرۋدىڭ قاجەتتىگى ايتىلدى. بۇل وتباسىلىق جانجال تۋدىرۋشىنى باسپاناسىنان (قۇقىق بۇزۋشىنىڭ باسقا باسپاناسى بولعان جاعدايدا) ۋاقىتشا (30 تاۋلىككە دەيىن) شىعارۋعا, سونداي-اق زارداپ شەككەن وتباسىنىڭ كامەلەتكە تولماعان نەمەسە ارەكەت ەتۋگە قابىلەتسىز مۇشەلەرىمەن قارىم-قاتىناسىن شەكتەۋگە ءمۇمكىندىك بەرەدى.
سونىمەن قاتار, وتىرىستا ءوتكەن جىلدىڭ ساۋىرىنەن باستاپ وتباسىلىق جانجال شىعارۋشىلارعا الكوگولدى ىشىمدىكتەردى (ۇيدە دە) 3 ايدان 1 جىلعا دەيىن ىشۋگە سوت تارتىبىمەن تىيىم سالۋعا ىقپال ەتەتىن زاڭنامالىق نورما ەنگىزىلگەنى دە ايتىلدى. وسىعان ورايلاس ويىن بىلدىرگەن باس پروكۋرور ماس كۇيدە ەلدىڭ مازاسىن الاتىن جانداردى ايىقتىرعىش ورنىندا ۇستاۋ مەرزىمىن 3 ساعاتتان 1 تاۋلىككە دەيىن ۇزارتۋدى زاڭمەن بەكىتۋ قاجەتتىگىن العا تارتتى. «قازىرگى قولدانىستاعى ءادىسىمىز ءوز ناتيجەسىن بەرىپ وتىر دەۋگە كەلمەيدى. ايىقتىرعىشتا ۇستاۋ ۋاقىتىن ءبىر تاۋلىككە سوزساق, ول وسى ارالىقتا ماستىعىنان ايىعىپ, ەسىن جيناپ ۇلگەرەر ەدى», دەدى ج.اسانوۆ.
وتىرىس قورىتىندىسى بويىنشا مەملەكەتتىك حاتشى گ.ءابدىقالىقوۆا مەملەكەتتىك ورگاندارعا تۇرمىستىق زورلىق-زومبىلىقتى جويۋ بويىنشا ءبىرقاتار ناقتى تاپسىرما بەردى. ال جالپى, «تۇرمىستىق زورلىق-زومبىلىقتىڭ الدىن الۋ تۋرالى» زاڭ قولدانىسقا ەنگەن سوڭعى جەتى جىلدا ەلىمىزدە تۇرمىستىق قىلمىستاردىڭ دەڭگەيى 10%-عا دەيىن تومەندەگەنى بايقالعانىن ايتا كەتەيىك.
نۇرلىبەك دوسىباي,
«ەگەمەن قازاقستان»
