بۇگىندە قۇراما شتاتتار پرەزيدەنتى لاۋازىمىندا وتىرعان كەزدە ترامپتىڭ پوپۋليستىك ۇراندارىن قىتاي-امەريكا ستراتەگيالىق ديالوگىنىڭ بەزبەندەلگەن تەزيستەرى الماستىردى. سونىڭ ءناتيجەسىندە سي تسزينپين مەن د.ترامپتىڭ كەزدەسۋى بارىسىندا تاراپتارعا بۇتىندەي ءبىر سەزىمتال ماسەلەلەر بويىنشا ۋاعدالاسۋدىڭ ءساتى ءتۇستى.
سونىڭ ىشىندە ۆاشينگتون «ءبىر قىتاي» قاعيداتىن ۇستانۋ جونىندە ۋادە بەردى. قىتايدىڭ جەتەكشى گازەتتەرىنىڭ جازۋلارىنشا, سي مەن ترامپتىڭ كەزدەسۋىنىڭ قورىتىندىسى اقش پەن قىتاي باسشىلارىنىڭ جاڭا فورماتتاعى مەملەكەتارالىق كەلىسسوزدەر وتكىزۋى ءۇشىن قاجەتتى ىرگەتاس قالاعان.
سونىمەن بىرگە, ەكى ەل پرەزيدەنتتەرى ىستىق نۇكتەلەردەگى احۋالداردى تالقىلاۋعا ايرىقشا توقتالعان. ساراپشىلاردىڭ پىكىرىنشە, امەريكالىقتارعا قىتاي تارابىن قحدر-دى سابىرعا شاقىرۋ قاجەتتىگىنە سەندىرۋدىڭ ورايى كەلگەن. سونىڭ ناتيجەسىندە ترامپ كەلەسى اپتادا-اق پحەنياننىڭ كەزەكتى بومبا سىناۋىنا جول بەرمەۋى ءۇشىن سولتۇستىك كورەيا اۋماعىنا ەسكەرتۋ رەتىندە سوققى جاساۋعا دايىن ەكەندىگىن مالىمدەدى.
قىتاي ءباسپاسوزى بۇل جاڭالىقتى ساقتىقپەن قابىل الدى. امەريكالىق اۆياتاسىعىشتاردىڭ قىتاي اۋماعىنا جاقىن بولۋى پەكينگە ۇنامايدى. «جەنمين جيابو», «گلوبال تايمس», سينحۋا سياقتى شەشۋشى باسىلىمداردا كورەي تۇبەگىنە قاتىستى امەريكالىق جوسپاردى سىناعان ماقالالار جاريالاندى.
ەكىنشى جاعىنان اقش-تىڭ سيرياداعى بەلسەندى ءىس-قيمىلدارى ءىس جۇزىندە بەيجىڭنىڭ ەشقانداي رەاكتسياسىن تۋعىزعان جوق. ءتىپتى, بۇۇ قاۋىپسىزدىك كەڭەسىندە سيريا پروبلەماسى بويىنشا داۋىس بەرۋدىڭ ءوزى قحر پوزيتسياسىنىڭ وزگەرگەنىن كورسەتىپ بەردى. بۇرىن بارلىق داۋىس بەرۋدە قىتاي رەسەيمەن بىرگە قارسى داۋىس بەرەتىن. وسى جولى, وتكەن اپتادا سيريا بويىنشا قارارعا داۋىس بەرۋ كەزىندە قحر قالىس قالىپ, سول ارقىلى ءبۇتىندەي العاندا امەريكالىق كوزقاراستى قولدايتىنىن كورسەتتى. بۇل ءساتتى ماسكەۋ مەيلىنشە تەرىس رايدا قابىلدادى.
بىرنەشە كۇننەن كەيىن امەريكالىق اسكەريلەر تاعى ءبىر زىمىراندىق سوققى جاسادى. بۇل جولى اۋعانستان تەرريتورياسى بويىنشا. باق-تىڭ حابارلاۋىنا قاراعاندا, اقش دايش تەررورلىق ۇيىمىنىڭ جانە ونىڭ اۋعانستانداعى مۇشەلەرىنىڭ تەرريتورياسىنا يادرولىق ەمەس «اسا ءىرى بومبا» تاستاعان.
ربك گازەتى ممحقي تالداۋ ورتالىعىنىڭ ديرەكتورى ا.كازانتسەۆتىڭ پىكىرىن كەلتىرگەن, ول بولسا رەسەي ءۇشىن اقش-تىڭ زىمىراندىق سوققىسى ماڭىزدى ەمەس, ويتكەنى, ۆاشينگتون ءوز جاۋاپكەرشىلىگى ايماعىندا ءىس-ارەكەت جاساۋدا دەگەندى ايتادى. «ءوز رەيتينگىن ساقتاۋ ءۇشىن ترامپقا جەڭىس قاجەت, سوندىقتان دا اۋعاندىق باعىت تاڭداپ الىنىپ وتىر», دەپ مالىمدەدى كازانتسەۆ.
اقش-تىڭ وسىنداي اسكەري وپەراتسيالار جۇرگىزۋ جوسپارىندا قاۋىرت بەلسەندىلىككە كوشۋىنە بايلانىستى ساراپشىلاردا كورەي تۇبەگىندە سوعىستىڭ باستالىپ كەتۋى جونىندە ەلەۋلى قاۋىپتەر پايدا بولا باستادى.
سيريا مەن اۋعانستانعا جاسالعان زىمىراندىق سوققىلار رەسەي-امەريكا قارىم-قاتىناستارىنا بەلگىلى ءبىر شيەلەنىس اسەرلەرىن ەنگىزدى. وسىلايشا ءبىر اپتا بويى امەريكالىق ءباسپاسوز ترامپتىڭ رەسەيگە قاتىستى پوزيتسياسىنىڭ وزگەرگەنى تۋرالى جازا باستادى. اقش كونگرەسىندە رەسەيگە قاتىستى جاڭا سانكتسيالار جوباسى ۇسىنىلدى. مامانداردىڭ پايىمداۋىنشا, بۇل شارالار پاكەتى تاياۋ ۋاقىتتاردا قابىلدانۋى مۇمكىن.
وسىنداي جاعدايدا, اقش مەملەكەتتىك حاتشىسى ر.تيللەرسوننىڭ رەسەيگە ساپارى ايتارلىقتاي كۇردەلى فورمادا ءوتتى. كەيبىر دەرەك كوزدەردىڭ حابارلاۋىنشا, تيللەرسون مەن لاۆروۆقا ەشقانداي ناقتى ۋاعدالاستىقتارعا قول جەتكىزۋدىڭ ءساتى تۇسپەگەن. ارينە, كەزدەسۋ تاراپتاردىڭ ۇستانىمدارىن جاقسىراق تۇسىنۋگە كومەكتەستى. دەگەنمەن, رەسەي تارابىنىڭ سيرياداعى حيميالىق شابۋىلدى ەگجەي-تەگجەيلى انىقتايتىن ارنايى توپ قۇرۋ تۋرالى ۇسىنىسى جاۋاپسىز قالدى.
سونىمەن بىرگە, رەسەي سىرتقى ساياسات ۆەدومستۆوسىنىڭ باسشىسى س.لاۆروۆ «اقش-تىڭ شايرات اۋەجايىنا جاساعان زىمىراندىق شابۋىلىنىڭ مەيلىنشە ارانداتۋشىلىق رولگە يە ەكەندىگىن اتاپ كورسەتكىم كەلەدى», دەپ مالىمدەدى.
جوعارىدا ايتىلعاندار كورسەتىپ وتىرعانداي, اقش-رەسەي-قىتاي ءۇش جاقتى قارىم-قاتىناستارىندا بەلگىلى ءبىر وزگەرىستەر ورىن الۋدا. ءداستۇرلى سيريا پروبلەماسىنا ەندى كحدر مەن اۋعانستان توڭىرەگىندەگى احۋال قوسىلىپ وتىر.
قالىستاسقان جاعدايعا قاراعاندا, ءسولتۇستىك كورەيا پروبلەماسى تاياۋ ۋاقىتتاردا نەعۇرلىم كوكەيكەستى ماسەلەلەردىڭ بىرىنە اينالماق. قحر ءسىم باسشىسى ۆان ي-ءدىڭ ءمالىمدەۋىنشە, سولتۇستىك كورەيا ءتوڭىرەگىندەگى جانجالدىڭ كەز كەلگەن ساتتە تۇتانىپ كەتۋى مۇمكىن. قىتاي تارابى جاعدايدى ۋشىقتىرماۋ ءۇشىن قاجەتتى دەگەن بارلىق كۇش-جىگەردى شۇعىل تۇردە جۇمساۋ كەرەكتىگىن ۇسىنۋدا. قىتاي ماماندارىنىڭ ايتۋىنشا, قحدر ءتوڭىرەگىندەگى جانجال باستالا قالعان جاعدايدا, وندا جەڭىمپازدار بولمايدى. ونىڭ ۇستىنە وتكەن اپتادا كورەي حالىق ارمياسىنىڭ باس شتابى ۆاشينگتون تاراپىنان ارانداتۋشىلىق ارەكەتتەر بولا قالعان جاعدايدا اقش-قا الدىن الا سوققى جاساۋعا دايىن ەكەندىكتەرىن مالىمدەگەن بولاتىن.
سولتۇستىككورەيالىق زىمىرانداردىڭ وڭتۇستىك كورەيا, جاپونيا نەمەسە اقش-قا جەتەرىنە نەمەسە جەتپەسىنە قاراماستان, پحەنياننىڭ زىمىراندىق سوققى جاساۋعا دايىندىعىنىڭ ءوزى بۇكىل ادامزات الدىندا زور قاۋىپ-قاتەر تۋىنداتادى. مۇنداي جاعدايدا الەم جاڭا ءبىر اسا ءىرى سوعىس تابالدىرىعىندا تۇر دەۋگە بولادى. بۇل رەتتە كوپ ءماسەلە بۇگىندە باستالىپ كەتكەن اقش, قىتاي جانە رەسەي اراسىنداعى ستراتەگيالىق ساۋداعا بايلانىستى بولماق.
رۋسلان ءىزىموۆ
