قازاقستان • 17 ءساۋىر, 2017

دۇنيە سۇيسىنگەن ديماش

257 رەت
كورسەتىلدى
5 مين
وقۋ ءۇشىن

الاش وعىلانىنىڭ ۇنىنە الەم تامساندى. تامساندى دا تاڭداي قاقتى. اسپاناستى ەلىنەن اۋەلەگەن قازاق بالاسىنىڭ ءانى تورتكۇل دۇنيەنى تامىلجىتتى. ءھام تابىندىردى. جەر بەتى ديماشتىڭ داۋسىنا ەلتىپ تۇر. جاھان ديماشتىڭ جەڭىسىن سۇيىنشىلەپ, جار سالۋدا.

دۇنيە سۇيسىنگەن ديماش

اسىرە اسەرسىز ءسوز – وسى. قى­تايدىڭ چانشا قا­لا­­­سىندا قاڭ­تاردىڭ ور­تا شەنىندە باس­تالع­ان «Singer-2017» بايقاۋى سەن­­­­بىنىڭ كەشىندە مارەسىنە جەت­­­تى. كۇللى دۇنيە كوز تىك­­كەن بەدەلى بيىك دودادا باق سى­­نا­عان قانداسىمىز دي­ماش قۇدايبەرگەن ەكىن­شى تۇ­عىردان كورىندى. جان­كۇ­يەر­لەردىڭ دەنى اتتەگەن-اي دەسە دە, گون­كون­گتىك ءان­شىنىڭ (Sandy Lam) جەر­لە­سى­مىزدەن ءبىر تۇتام ءىل­گە­رى وزع­ان­دىعى زاڭدى دا. ويتكەنى, جا­رى­س­تىڭ دا, جۇلدەنىڭ دە يەسى – جەر بە­تىندەگى ەڭ كوپ حالىق.

ءسوزىمىز تۇشىمدى بولۋ ءۇشىن, باي­قاۋ بارىسىنان از-كەم بايانداساق. ديماش­تىڭ داڭقىن اسقاقتاتقان دو­دا­­نىڭ ون ءتورت كەزەڭىندە دە قازاق با­لا­­سى ۇنەمى ۇزدىكتەردىڭ قا­تا­رى­نان كو­رىندى. شىن دارىن مەن ساف تا­لا­نتقا باس يگەن ميلليار­د­-

­تار قان­دا­سىمىزدى «ازيا­نىڭ ەڭ تانىمال ءان­شى­سى» اتا­عىمەن ماراپاتتادى. بۇ­­عان قوسا, ءانشى «17th China Music Awards» شارا­سىندا «حا­لىقارالىق دەڭ­­گەيدەگى تا­نىمال ءانشى» ءجۇل­دە­سىن دە قان­جىعاسىنا بايلادى.

ءبىرىنشى كەزەڭ ءبارىمىزدىڭ ەسى­مىزدە. فرانتسۋزدىڭ «SOS d’un terrien en détresse» ءانىن ورىنداپ, كورەرمەن قو­شە­مە­تى­نە بولەنگەن ديماشتى قى­تاي­­لىق مۋزىكا ماماندارى سول كەزدە-اق «ءتا­ڭىر نا­زا­رى­­نا ال­عان ءانشى» دەگەن. ال ءبىز­دىڭ ءان­­شى­­مىزگە ەلىتكەن ۇلتتىڭ با­­­قانداي

3 ميلليون تابىنۋ­شى­سى قا­زاقشا ءۇي­رەنە باس­تا­دى. ديماشتىڭ ال­عاشقى ءانى­­نەن كەيىن الەۋ­مەتتىك ميك­رو­­­بلو­گىنا جا­زى­لۋشىلاردىڭ سا­نى ءبىر سا­عات­تا 35 مىڭنان 118 مىڭ­عا جەت­كە­نىن قاي­تەرسىز.

كەلەسى باسەكەدە ديماش رە­­سەيلىك ايگىلى ءارتىس ۆي­تاس­تىڭ «وپەرا 2» اتتى شىعارماسىن اسا جوعارى دەڭ­گەيدە شىرقاپ, مە­رەي­ى­مىز­دى ۇستەم ەتكەنى ەس­تە. سول تۇستا عوي كوپشىلىك ونى «ەكىن­­­شى ۆيتاس» اتاعانى. الاي­­دا,  تۋعان تو­­پىراعىن كيە تۇ­تاتىن ء انشى «مەن قا­­زاق­تىڭ ديماشىمىن» دەدى.

ءيا, باس جۇلدەنى ەنشى­لە­مە­سە دە ديماشتى الەم تانى­دى. ونىڭ ورىن­داۋ­شىلىق شە­بەرلىگى مەن ەش­كىم­گە ۇق­س­ا­مايتىن ەرەكشە داۋ­سىنا الەمدىك ساح­نا­دا­­عى ونەر جۇل­دى­زى لارا فاب­يان تاڭ­دانىپ, اتاق­تى اكتەر دجەكي چان بەت­­پە-بەت ءجۇز­دەسۋگە كەلدى. دي­ماش مىق­­تى­لاردىڭ ىعىنا جى­­عىل­ماي, ءوز ۇلتىنىڭ نا­مى­­­سىن بيىك ۇستاعانى دا ابى­روي بولدى.

ۇلتتىق نا­مىس دەگەننەن شىعادى, ءان­­شى­­مىز­دەن  جانكۇيەرلەرى «ءسۇي­­ىك­تى كى­تابىڭ قانداي؟» دەپ سۇ­راسا, مۇحتار اۋەزوۆ­تىڭ «اباي جولى» رومانى تۋرالى اي­تىپ بەرىپتى. سودان كەيىن ادە­­بيەتىمىزدىڭ كلاسسيكالىق تۋىن­­دى­سى­نىڭ قىتاي ءتىلىن­دە­گى اۋدار­ما­سىنىڭ ساتىلىمى دا ك­ۇ­رت ارتقان كو­رىنەدى. «دي­ماش وقىعان كىتاپتى ءبىز دە وقۋ­ىمىز كەرەك» دەيتىن ءوز­گە ۇلت وكىل­دەرىنىڭ شوعىرى قا­لىڭ. 

جەتىنشى كەزەڭ شە؟.. ج­ە­­تىنشى كە­زەڭ­دە ديماش ءوز رە­پە­رتۋارىنداعى «داي­دي­­داۋ» ءانى­مەن تىڭ­دار­مان­­دار­دىڭ جانىن تە­بى­رەنت­تى. قىتاي جۇرتى قا­زاق­­­تىڭ ساف ۇلت­تىق ونەر نا­­قىشىنا ءتانتى بول­دى. قا­زاق بالاسىنىڭ ءانى­نەن كەي­­ى­ن ونىڭ جوباداعى ءارىپ­تە­سى, قىتاي­لىق ءانشى لي جيان: «ديماشتىڭ ءانى اسا شى­­نايى شىقتى. ونىڭ بۇل ءان­دى جانىنا سىڭىرگەنى باي­­قا­لادى. ديماشتىڭ كو­زىن­دە ءومىر­­دىڭ سان قىرىن كورگەن ادام­­نىڭ بەينەسى بار. بۇل ونىڭ ارتىستىك قابىلەتى ەمەس, تا­لانتى», دەپ ءادىل باعاسىن بەر­دى.

وسى جوبا ديماشتى قى­تاي ەلىنە تانىتسا, ديماش تا اتالعان بايقاۋدى باس­قا  شەت ەلدەرگە تانىتتى دەۋ­گە بو­­­لادى. سەبەبى, ول اعىل­شىن, ورىس, فرانتسۋز, يتال­يان تىلدەرىندە اندەر شى­ر­­­قا­دى. «قىتايدا ديماش پەن قازاق­­س­تان قازىر ەگىز ۇعىم­عا اي­­نالدى. مەن مۇنى ءوز كو­زىم­­مەن كۇن ساي­ىن كورەمىن. دي­­­ماش­تى قى­تاي­دىڭ توق­سان پايىزى بىلەدى دە­سەم, ءوتى­رىك بولماس» دەيدى ءانشى­نىڭ مەنەدجەرى الپامىس شاريموۆ.

ونىڭ ايتۋىنشا, جانكۇيەرلەرى ديماش ساحناعا كي­ىپ شىققان كيىمدى كيگىسى, ونىڭ قو­لىنداعى زاتتاردى ۇستاعىسى كەلەدى ەكەن. ەندى ءبىزدىڭ ۇلدىڭ بەينەسىمەن كوم­پيۋتەرلىك ويىندار شىقپاق. ون­دا دا ديماش كورەرمەندەرىمەن «دا­ي­ديداۋدى» سالعان بەينەسىمەن جۇزدەسەدى.

سوڭعى باسەكە جايىندا بىرەر ءسوز.  ديماش وندا ءوزىن «مۋزىكا سالاسىنا توڭكەرىس اكەلگەن تالانتتى ءانشى» دەپ مويىنداعان قىتايلىق تانىمال ونەرپاز شان ۆەنتسزەمەن قوسىلىپ, مايكل دجەكسوننىڭ «Earth Song جانە Dangerous» اندەرىن ورىندادى. قىتايداعى اقپارات قۇرالدارى مەن الەۋمەتتىك جەلىلەرىندە قان­داس­ى­مىزدى جوباداعى «سۋپەر ءانشى», «Singer-2017» تەلەجوباسىنىڭ برەن­دى» دەپ باعالاعاندار دا كەزدەسەدى. ميل­ليونداعان پىكىرلەردىڭ ىشىندە قىتايداعى تانىمال «Netease» ساي­تى­نىڭ پىكىرى بىلاي ءوربيدى: «دي­ماش جو­بادا جارقىراپ كوزگە ءتۇستى دە, كوك­جيەكتى جارىپ شىققان قاناتتى تۇل­پارداي الەم كەڭىستىگىنە سامعادى. ول جو­با بارىسىندا ميلليونداعان جاندار­دى وزىنە ءتانتى ەتىپ, اۋديتورياسىنا تەرەڭ ماحاببات دارىتتى. فينالدىڭ ناتيجەسى قالاي بولسا دا, ديماش بۇل جوبانىڭ جەڭىمپازى».

ايتا كەتەيىك, جۇلدەگەرلەردىڭ تاعدىرىن كورەرمەن زالىندا وتىرعان 500 ادام شەشتى. ولار اقىرعى جەڭىستى تارتىسقا تولى باسەكەدە بارلىق كەزەڭ بويىنشا ديماشپەن ۇزەڭگى قاعىستىرىپ كەلە جاتقان Sandy Lam-عا بەرگەن.


اسحات رايقۇل,

«ەگەمەن قازاقستان»




سوڭعى جاڭالىقتار