ديماش!
ۇزا-ا-اقتان, سوناۋ عاسىرلار قويناۋىنان تالىپ كەلە جاتقان تاريح كوشى «2017» دەگەن جىلدىڭ بەلەسىنە ەندى ىلىنە بەرگەندە شىعىستان جارقىراپ شىققان كۇندەي, اسپاننان سورعالاپ تۇسكەن ۇندەي ەرەكشە ءبىر قۇبىلىس بولدى. بىرەۋلەر «اسپان استى ەلى» دەپ اسپەتتەيتىن, بىرەۋلەر الىپ ايداھارعا تەڭەيتىن, قىسقاسى, اناۋ-مىناۋدى مەنسىنە بەرمەيتىن ميللياردتار ەلى ءبىرا-اق كۇندە اۋزىن اشىپ, كوزىن جۇمىپ, تاڭ-تاماشا بولدى دا قالدى. بىردەن ايتتى: «بۇل – ءتاڭىرىنىڭ نازارى تۇسكەن ءانشى!».
سودان كەيىن...
سودان كەيىن قازاقتىڭ قارشاداي بالاسى ديماشتىڭ اتاعى اسپان استى ەلىنىڭ اقپارات قۇرالدارى مەن الەۋمەتتىك جەلىلەرىنىڭ استاڭ-كەستەڭىن شىعاردى.
قىتايدىڭ weibo جەلىسىندە ديماش قۇدايبەرگەن تۋرالى 84 مىڭ اقپارات جاريالانىپ, وقىلىم سانى 3 ملرد 650 ملن-عا جەتتى. قىتايلىق الەۋمەتتىك جەلىسى weibo جەكە پاراقشاسىنا جازىلۋشى جانكۇيەرلەر سانى 3 ميلليون 400 مىڭنان استى. قىتايداعى اتالعان الەۋمەتتىك جەلىدە ءانشىنىڭ الدەنەشە جانكۇيەرلەر توبى قالىپتاسىپ, ول ءۇشىن ءارتۇرلى شارالار ۇيىمداستىرىلىپ وتىردى.
شانحاي قالاسىنىڭ تۇرعىنى ديماش «Singer2017» ءان بايقاۋىنىڭ ءبىرىنشى كەزەڭىندە كيگەن ساحنالىق كيىمىن 158 890 يۋانعا (7,2 ميلليون تەڭگە) ساتىپ الدى. ديماشتىڭ وسى بايقاۋ كەزىندەگى شىرقاعان اندەرىن تاماشالاۋشىلار سانى 3,5 ميللياردتان اسىپتى! بۇل جەر شارىنداعى 7 ميلليارد حالىقتىڭ جارتىسىنان استامىنىڭ قۇلاعىنا قازاق بالاسىنىڭ قالىقتاعان ءۇنى جەتتى دەگەن ءسوز ەمەس پە؟
سولاي. جانكۇيەرلەرى قىتايمەن شەكتەلگەن جوق. ديماشتىڭ ونەرىنە كارى قۇرلىق العاشىندا اراكىدىك مويىن سوزىپ قاراپ, بايقاپ كورمەك بولىپ ەدى, تۇلا بويى بالبىراپ سالا بەردى. قىتايلىق 101 FM راديو مەديا ورتالىعى جاريالاعان باسەكەدە ونىڭ الەمدىك جانكۇيەرلەر توبى كوپ داۋىس بەرىپ, ديماشتىڭ بەينەسى نيۋ-يورك قالاسىنىڭ ورتالىق مانحەتتەن اۋدانىندا ورنالاسقان تايم سكۆەر الاڭىنداعى ۇلكەن LED ەكرانىندا ءىلىندى. فرانتسۋز تەلەۆيدەنيەسى ديماش تۋرالى ارنايى حابار ءتۇسىردى.
ەكپىنى ەسەلەنە ءتۇستى. ەرەكشە داۋسىمەن ميلليونداعان ادامدى ءتانتى ەتكەن ول قىتايدىڭ «Top Chinese Music Awards» بايقاۋىندا «ازيانىڭ ەڭ ۇزدىك ءانشىسى» نوميناتسياسىن جەڭىپ الدى. «حالىقارالىق دەڭگەيدەگى تانىمال ءانشى» اتاعىنا يە بولدى.
دجەكي چان مەن لارا فابيان سياقتى الەمگە تانىمال تۇلعالار قازاقتىڭ قارادومالاق ۇلىنىڭ قولىن الدى, ارنايى جۇزدەستى. ولارعا (تۇسىنەر, تۇسىنبەس) اتالارىنىڭ ۇلان-عايىر ۇلى دالانى قالاي قورعاپ قالعانى تۋرالى ەش اۋدارماشىسىز مۋزىكامەن مالىمەت بەردى. قازاق دالاسىنىڭ تۇلا بويىندا قايناپ اققان قان سەكىلدى, باتىرلىق رۋحتان ۇنگە اينالعان «اداي» كۇيىن ادىرنادان اتىلعان جەبەدەي تارتىپ, «الاوگىزدەي موڭىرەتتى».
حۋنان تەلەارناسىنا قايتا ورالساق
حۋنان تەلەارناسىنداعى بۇل باعدارلامانىڭ رەيتىنگىسى بۇرىنعىدان ەسەلەپ ءوستى. ميللياردتار رەيتىنگىسى ميلليوندار ەلىنەن بارعان ديماشپەن ارتتى. جاپپاي جارىستىڭ زامانىندا بەدەلدەرى ونان سايىن ءوسىپ ولار دا جىرعاپ قالدى.
ءۇش ايعا سوزىلعان بايقاۋ دا 14 تۋر بولدى. سونىڭ ۇشەۋىندە ديماش ءبىرىنشى ورىن الدى! التى تىلدە ءان ورىندادى. الەمدىك ساحناعا قازاق دالاسىنىڭ كەڭ تىنىسىن تانىتقان «دايديداۋ» ءانى ازياداعى ەڭ ۇزدىك اندەردىڭ قاتارىنا ەندى. ديماشتىڭ ءوز ءانى «ۇمىتىلماس كۇن» «ازيانىڭ جاڭا اندەرى» رەيتينگىندە ءبىرىنشى ورىنعا شىقتى!
فينال. ەرەكشە داۋىس, وزگەشە ستيلىمەن ءان الەمىندە ءبىر ءداۋىردىڭ كوشىن باستاعان مايكل دجەكسون ورىنداعان اندەردەن شىرقادى. ول, ەندى ديماشتىڭ ءداۋىرى كەلە جاتىر دەگەندى اڭعارتقانداي ما, قالاي؟..
ەكىنشى ورىن الدى. جارىستىڭ ءبىز بىلە بەرمەيتىن مىڭ سىرى بار شىعار, بىراق, ءبارىمىز بىلەتىن ءبىر شىنى – ديماش ءبىرىنشى!
قازاق ءۇشىن؟..
ديماش الەمدى قازاققا جالت قاراتتى. ءوز ءتىلى, ءوز ءدىلى, ءوز ۇنىمەن قاراتتى. ساحنادا (ىرىمعا ءبىر اۋىز) ورىس ءتىلىن قوسقان جوق. سان جىلدارمەن ساناعا ءسىڭىپ قالعان «قازاق ورىس ءتىلىنسىز الەمدىك دەڭگەيگە شىعا المايدى…» دەگەن تۇسىنىكتىڭ شەتىنەن سوگىپ الدى دا, دار-دار ايىردى. تۋعاننان تەك قانا قىتايشادان قازاقشاعا اۋدارىلاتىن ءماتىندى ەستىپ كەلە جاتقان قىتايداعى قانداستارىمىز ءۇش اي بويى تۇپ-تۇنىق قازاق تىلىنەن قىتايشاعا اۋدارىلعان ءسوزدى ەستىپ ەسەسى قايتقانداي ەرەكشە تەبىرەنىپتى. قازاقشانى ۇمىتۋعا اينالعان سونداعى كەيبىر قۇربى-قۇرداستارىنىڭ ءارى قاراپ بارا جاتقان بەتىن بەرى بۇرۋعا سەبەپ تە بولدى ديماشجان!
قىتايلىقتار «اباي جولىن» وقۋعا كىرىستى. قازاق ءتىلىن ۇيرەنۋگە تىرىسىپ, سوزدىك ارقىلى اۋدارما جاساپ جاتقاندارى دا بار دەيدى. قايسىبىرىن ايتايىق, وعان فرانتسۋز قىزىنىڭ «دايديداۋدى» قازاقشا شىرقاۋىن قوسىڭىز.ء يا, ديماشتىڭ ونەرىنىڭ ارقاسىندا استانا قالاسىندا وتەتىن ەكسپو-عا كەلۋگە تالاپتانىپ وتىرعانداردىڭ قاتارى كۇرت ارتقانى انىقتالدى.
قىتاي حالىق رەسپۋبليكاسىنىڭ باس باسىلىمى «حالىق گازەتى» ديماش تۋرالى ارنايى ماقالا جازىپ, «قىتاي مەن قازاقستاننىڭ مادەنيەت سالاسىنداعى قارىم-قاتىناسىن ءان اۋەنىمەن جاڭا بەلەسكە كوتەردى. ديماش اسقاق انىمەن اراعا كوپىر سالدى. ول قازاق ەلىن كۇللى قىتايعا تانىتتى», دەدى.
ونەگەلى وتباسى ۇلگىسىن كورسەتتى. ەسەيە بەرە «قانجىعادا كورىسەيىك» دەپ جارىق جاققان ءۇيدىڭ تاراقاندارىنداي جان-جاققا تاراپ كەتەتىن قىتايلىق نەمەسە ەۋروپالىق وتباسىلىق سالتىنداعى تالاي جۇرت قازاقتىڭ «اتا-اجە – اتا-انا – بالا» جۇيەسىمەن ءومىر ءسۇرۋ سالتىنا ءالى تالاي تاڭداي قاعىپ, ءتانتى بولاتىنى ءسوزسىز. ىندەتە زەرتتەپ ۇلگى تۇتار بالكىم.
ديماش قازىر قازاقتىڭ تانىمال پەرزەنتى رەتىندەگى قانداي قۇرمەتكە دە لايىق. مەملەكەت باسشىسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ ديماش «مەن ءانشىمىن» باعدارلاماسىنا قاتىسىپ جاتقان كەزدە-اق قولداۋىن ءبىلدىرىپ ارنايى ستيپەنديا تاعايىندادى.
ول وتانداستارىمىزدىڭ رۋحىن اسقاقتاتتى. سەنىمىن نىعايتتى. ەشكىم بەي-جاي قالمادى, اق تىلەكتەرىن ارنادى. بىرلىگىمىزدى, ورتاق ارمانىمىزدى كورسەتتى. «بۇعان دەيىن بىزدە ءدال ديماش سەكىلدى الەمدىك دەڭگەيدەگى مەگاجۇلدىز بولعان جوق. امانگەلدى سەمبين, ەرىك قۇرمانعاليەۆتەردىڭ ەرەكشە تالانتتارى بولعانىمەن, تاعدىرلارى باسقاشا ءورىلدى. ولار – جابىق قوعامنىڭ, باسىمىزعا وزگەنىڭ بوركىن كيگەن زاماننىڭ قۇرباندارى. ال ديماش – تاۋەلسىز ەلدىڭ ۇلانى!», دەپ اعىنان جارىلدى اقتوبەلىك اقىن باۋىرجان باباجان ۇلى.
ءيا, ءانشىنىڭ ءوزى ايتقانداي, بۇل باسى عانا. ديماشپەن ءان الەمىنىڭ جاڭا ءداۋىرى باستالىپ كەلەدى. تاۋەلسىز قازاق اسپانىندا تۋعان ءان الەمىنىڭ جاڭا جۇلدىزى جارىق ساۋلەسىن الەمگە شاشىپ ۇزاق جارقىراعاي, ۇزا-ا-اق!
ءاۋمين!
ۇلاربەك نۇرعالىم ۇلى,
«ەگەمەن قازاقستان»
