ءماجىلىس دەپۋتاتتارى مەن ەلدەگى ساياسي پارتيالاردىڭ, قوعامدىق ۇيىمداردىڭ ءجانە عىلىمي ورتانىڭ وكىلدەرى باس قوسقان القالى جيىنعا اگرارلىق ماسەلەلەر كوميتەتىنىڭ ءمۇشەسى بەرىك وسپانوۆ جەتەكشىلىك ەتتى. ال زاڭ جوباسىنىڭ نەگىزگى ماقساتى – اۋىل شارۋاشىلىعى سالاسىنىڭ يەلىگىندەگى جەرلەردى بەرۋدىڭ ايقىن تەتىكتەرىن بەلگىلەۋ مەن ولاردىڭ پايدالانىلۋىن رەتتەۋگە جانە جەردى پايدالانۋدى باقىلاۋدى كۇشەيتۋگە باعىتتالعان. بۇل جونىندە بايانداماشى زاڭدا كورىنىس بەرەتىن ءبىرقاتار جاڭا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلارعا تەرەڭىرەك توقتالدى.
«قۇجاتتا قازاقستاندىقتارعا اۋىل شارۋاشىلىعى جەرلەرىن جالعا بەرۋ ساقتالاتىندىعى ءجانە جەر كودەكسىندەگى ءتارتىپكە ءسايكەس, اۋىل شارۋاشىلىعىنداعى جەرلەردى بەرۋ كونكۋرستىق نەگىزدە جۇزەگە اسىرىلاتىندىعى باياندالعان. اۋىل شارۋاشىلىعى جەرلەرىنىڭ ۇلكەن مولشەرىن «ءبىر قولعا» بەرۋگە جول بەرمەۋ ماقساتىندا, زاڭ جوباسىمەن قازاقستاندىقتارعا جالعا بەرىلەتىن اۋىل شارۋاشىلىعى جەرلەرىنىڭ ەڭ جوعارى مولشەرىن القاپتار بويىنشا رەسپۋبليكا, وبلىس جانە اكىمشىلىك اۋداندار (قالالار) شەگىندە بەلگىلەۋ قاراستىرىلعان. سونىمەن قاتار, قۇجاتتا مەملەكەتتىك شەكارانىڭ شەكارا بەلدەۋىندە جانە ايماعىندا اۋىل شارۋاشىلىعى جەرلەرىن بەرۋ تالاپتارىن كۇشەيتۋ ءماسەلەسى دە ارقاۋ ەتىلگەن. وندا شەتەلدىكتەرگە, ازاماتتىعى جوق ادامدارعا, شەتەلدىك زاڭدى تۇلعالارعا جانە شەتەلدىكتەردىڭ قاتىسۋى بار زاڭدى تۇلعالارعا جەردى يەلەنۋگە شەكتەۋ قويۋ كوزدەلەدى», – دەدى ە.نىسانباەۆ.
ۆيتسە-ءمينيستردىڭ ايتۋىنشا, ەگەر زاڭ جوباسى ماقۇلداناتىن بولسا, اۋىل شارۋاشىلىعى جەرلەرىن پايدالانۋ قۇقىن بەرۋدى شەشۋدە قوعامدىق كەڭەستەر مەن ۇيىمداردىڭ پىكىرى باسىمدىققا الىنادى جانە مەملەكەت اۋىل شارۋاشىلىعى جەرلەرىن جەكەمەنشىككە ساتپايدى, شەتەلدىكتەرگە بەرمەيدى.
تالقىلاۋ بارىسىندا ءسوز العاندار تاراپىنان قۇجات مازمۇنىنا قاتىستى كوپتەگەن سىن-ەسكەرتپەلەر ايتىلدى. اتاپ ايتقاندا, جەر كولەمىن شەكتەۋگە قاتىستى ادىستەمەنى قازىردىڭ ءوزىندە ايقىنداپ, زاڭ اياسىندا ناقتىلاۋ قاجەتتىگى مەن كونكۋرستىق نەگىزدە جەر بەرۋدىڭ شىنايىلىعىن قامتاماسىز ەتۋ تەتىكتەرىن جەتىلدىرۋ تۋرالى ۇسىنىس ءبىلدىرىلدى.
ورايلى ساتتە, اتالعان ءماسەلەگە قاتىستى ءۇن قاتقان ءماجىلىس توراعاسىنىڭ ورىنباسارى ۆلاديمير بوجكو قاتىسۋشىلار تاراپىنان ايتىلعان ۇسىنىس, ءپىكىرلەردى الداعى وتىرىستاردا قوعام اراسىندا اشىق تالقىلاپ, زاڭ جوباسىن ءتيىمدى باپتارمەن تولىقتىرۋعا ۇندەدى. «ءتىپتى, اتالعان ماسەلە تۋرالى ارنايى بايانداما جاسايمىن دەۋشىلەر بولسا, ولارعا دا مىنبەر ۇسىنۋعا دايىنبىز», – دەدى ول.
نۇرلىبەك دوسىباي,
«ەگەمەن قازاقستان»
– بۇل زاڭ جوباسى مەملەكەت باسشىسى ن.نازارباەۆتىڭ «جەر زاڭناماسىنىڭ كەيبىر نورمالارىن قولدانۋعا موراتوري ەنگىزۋ تۋرالى» 2016 جىلعى 6 مامىرداعى №248 جارلىعى مەن 2016 جىلعى 18 تامىزداعى №308 جارلىعىن ورىنداۋ ءۇشىن ازىرلەنىپ وتىر.
سونىمەن قاتار, العاش تانىستىرىلىپ وتىرعان قۇجاتتا جەر رەفورماسى بويىنشا كوميسسيامەن اۋىل شارۋاشىلىعى ماقساتىندا جالعا بەرىلەتىن جەرلەردىڭ شەكتى مولشەرىن بەلگىلەۋ دە ۇسىنىلادى. ال ول جەرگىلىكتى جەردەگى اتقارۋشى ورگانداردىڭ ءازىرلەگەن ادىستەمە نەگىزىنە سۇيەنە وتىرىپ جۇزەگە اسىرىلادى. اۋىل شارۋاشىلىعى جەرلەرىنىڭ ەڭ جوعارى مولشەرىنىڭ كولەمىن بەلگىلەۋ ماسەلەسى دە ناقتىلانعان.
سونداي-اق, بۇل زاڭ جوباسى جەر ۋچاسكەلەرىنىڭ مولشەرىنە شەكتەۋدى بەلگىلەۋ مەن ونى ءتيىمدى جانە ۇتىمدى پايدالانۋدى قامتاماسىز ەتۋگە مۇمكىندىك بەرەدى. وعان قوسا, اۋىل شارۋاشىلىعى جەرلەرىنىڭ ماقساتتى پايدالانىلۋىنا ارنايى مونيتورينگ جۇرگىزىلىپ, مۇنداي ىسكە قوعامدىق كەڭەستەر مەن ۇيىمداردىڭ وكىلدەرى دە تارتىلادى. قۇجاتتا جايىلىمداردىڭ جاي-كۇيىن انىقتاۋ قۇقى اۋىل تۇرعىندارىنىڭ ەنشىسىنە جۇكتەلىپ, ونداي شەشىم اۋىلدارداعى جايىلىمداردىڭ جەتىسپەۋشىلىك پروبلەماسىن شەشۋىن قامتاماسىز ەتۋى ءتيىس. ەڭ باستىسى, اكىمدەرگە تۇرعىنداردىڭ مال جايۋى ءۇشىن قاجەتتى جايىلىمداردى مەملەكەت مۇقتاجى رەتىندە ماجبۇرلەپ الىپ قويۋعا مۇمكىندىك بەرىلەدى.
بەرىك وسپانوۆ, ءماجىلىس دەپۋتاتى:
– زاڭ جوباسىنىڭ العاشقى تانىستىرىلىمى بولعاندىقتان, قۇجاتتىڭ كەيبىر تۇستارىنىڭ ىشكى يىرىمىنە تەرەڭىرەك توقتالىپ وتكىم كەلەدى. تالقىلاۋعا قاتىسۋشىلار تاراپىنان ايتىلعان جەردى كونكۋرس ارقىلى پايدالانۋعا بەرۋ جايىن تاراتىپ ايتسام, بۇل پروتسەستىڭ جۇزەگە اسىرىلۋ تەتىگى بىلاي:
ەڭ الدىمەن كونكۋرستى وتكىزۋ تۋرالى حابارلامانى باق-تاردا, اكىمدىكتەردىڭ جانە اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلىگىنىڭ رەسمي ينتەرنەت-رەسۋرستارىندا جانە اقپاراتتىق حابارلاما تاقتالارىندا جاريالاۋ قاراستىرىلادى. مۇنداي ءادىس كونكۋرسقا قاتىسۋشىلارعا تەڭ مۇمكىندىك بەرەدى.
ال كونكۋرستىڭ جەڭىمپازىن انىقتايتىن كونكۋرستىق كوميسسيانىڭ قۇرامىنا جالپى سانىنىڭ 50% قۇرايتىن قوعامدىق كەڭەستەر مەن «اتامەكەن» ۇكپ ۇيىمدارىنىڭ وكىلدەرى قاتىستىرىلادى. سونداي-اق, كونكۋرسقا قاتىسۋشىلار ءۇشىن كونكۋرسقا قاتىسۋدىڭ مىندەتتى شارتى تومەندەگىدەي بولىپ كەلەدى:
– اۋىل شارۋاشىلىعى ءوندىرىسىن جۇرگىزۋدىڭ بيزنەس-جوسپارى;
– شارۋاشىلىقىشىلىك جەرگە ورنالاستىرۋ جوباسىن جاساۋ جانە يگەرۋ بويىنشا مىندەتتەمەلەر;
– جەرگىلىكتى تۇرعىنداردى جۇمىس ورىندارىمەن قامتاماسىز ەتۋ بويىنشا مىندەتتەمەلەر;
– ءوڭىردىڭ ماماندانۋىنا سايكەس اۋىل شارۋاشىلىعى داقىلدارىنىڭ ەگۋ الاڭدارىنىڭ قۇرىلىمىن ءارتاراپتاندىرۋ بويىنشا ينديكاتيۆتىك كورسەتكىشتەردى ورىنداۋ مىندەتتەمەلەرى.
يگەرىلمەي جاتقان جەرلەردى ۇتىمدى جانە ءتيىمدى پايدالانۋ ماقساتىندا بەلگىلەنگەن مۇنداي تالاپتار بىرقاتار ماسەلەلەردى وڭتايلى شەشەتىندىگىنە سەنىمدىمىن.
گۇلجاحان بيمەندينا,
جەر رەسۋرستارىن باسقارۋ كوميتەتى توراعاسىنىڭ ورىنباسارى:
– اتالعان زاڭ جوباسىنىڭ تۇتاس جازىلىپ شىعۋىنا ءوز باسىم باستان-اياق قاتىستىم. بۇل قۇجات جەر رەفورماسى بويىنشا كوميسسيانىڭ 11 شەشىمى بويىنشا دايىندالعان. ەڭ الدىمەن, ەرەكشە اتاپ وتكىم كەلەتىنى, ءبىزدىڭ جەرىمىز بەس جىلدىڭ ىشىندە ەشكىمگە ساتىلمايدى. جەكەمەنشىك تە بولمايدى. ەكىنشىدەن, تەك قانا قازاقستان ازاماتتارىنا 49 جىلعا دەيىن جالعا بەرىلەدى. بەرگەن كۇننىڭ وزىندە ونى ۇكىمەت ءوز باقىلاۋىندا ۇستايدى. ۇشىنشىدەن, ءار اۋىلدىڭ اۋماعىندا ناقتى راديۋستىڭ ىشىندە جايىلىم جەر ەشكىمگە جالعا بەرىلمەيدى دەپ ناقتى جازىلعان.
سونىمەن قاتار, شەكارالىق بەلدەۋ جانە شەكارا اۋماعىندا ورنالاسقان جەر تەلىمدەرىن شەتەلدىكتەرگە, ازاماتتىعى جوق ادامدار مەن شەتەلدىكتەردىڭ ۇلەسى بار كومپانيالارعا جالعا بەرۋگە تىيىم سالىنادى. سونداي-اق, شەكارالىق بەلدەۋدە ورنالاسقان اۋىل شارۋاشىلىعى جەرلەرى جەكە مەنشىك تۇرماق, جالعا دا بەرىلمەيدى. ال ەندى كەي وڭىرلەردەگى جەرگىلىكتى حالىق سول جەرلەرگە مۇقتاجدىعى تۋسا, وندا جايىلىم, شابىندىق رەتىندە عانا پايدالانۋعا رۇقسات ەتىلەدى.
مۇحتار تايجان,
ب.تايجان اتىنداعى قوردىڭ پرەزيدەنتى:
