ادەبيەت • 30 ناۋرىز, 2017

«قىزىل جولبارىستىڭ» جالعاسى جارىققا شىقتى

380 رەت
كورسەتىلدى
2 مين
وقۋ ءۇشىن

سوڭعى ۋاقىتتا وقىرمانعا جول تارتقان سۇبەلى ادەبي شىعارمالار قاتارىنا بەلگىلى جازۋشى ۇزاقباي دوسپانبەتوۆتىڭ «ابىلايدىڭ اق تۋى» اتتى ەكى تومدىق تاريحي روما­نى دا ەندى.

«قىزىل جولبارىستىڭ» جالعاسى جارىققا شىقتى


مەملەكەتتىك تاپسى­رىس­پەن شىققان قوس تومدىقتى جا­­زۋشىنىڭ ىلگەرىدە جارىق كورگەن «قىزىل جولبارىس» ەكى تومدىق رو­­مانىنىڭ جالعاسى دەۋگە ابدەن كە­­­لەدى. اينالىپ كەلگەندە ءتورت توم­­دى قۇرايتىن تاريحي رومانعا جا­زۋشى 17 جىلىن تولايىم جۇم­سا­عانىن دا ايتۋ كەرەك.

تولعانىس, ىزدەنىس, جازۋشىلىق تا­لانتپەن ورىلگەن تومدار تاريحىمىزدى تەربەپ, جەتىسۋ وڭىرلەرىندە ءوت­كەن تالاي ىلكىمدى وقيعالاردى دا ءتىرىلتىپ, شەجىرەمىزدى بايىتا ءتۇس­پەك.

«ابىلايدىڭ اق تۋى» جاڭا تاري­حي رومانىنىڭ العاشقى تومىندا وسى­دان ءۇش عاسىر بۇرىن ەل اۋزىندا «اقتابان شۇبىرىندى, القاكول سۇ­لا­ما» دەگەن اتپەن ساقتالعان قازاق-قالماق قاقتىعىستارى سۋرەتتەلەدى. مۇنداعى وقيعالار نەگىزىندە ىلە, سىرداريا سياقتى ۇلى وزەندەردىڭ جا­عالاۋلارىندا, قاراتاۋ بويىندا وتەدى.

ەكىنشى تومدا ەل باسىنا ءتۇس­كەن ناۋبەت «اقتابان شۇ­بى­رىن­­دىنىڭ...» سوڭعى كەزەڭدەرى سۋ­رەت­تەلەدى. سوڭعى كىتاپتا قا­را­تاۋ بويىندا, تاشكەنت قالا­سى, توڭىرەگىندە, شۋ, قاراتال وزەن­­دەرىنىڭ جاعالاۋلارىندا وتك­ەن شە­جىرەلەردى شۇرايلى ءتىل­مەن سۋ­رەت­تەي وتىرىپ, ۇلتتىق دەر­بەس­تىك, مەملەكەتتىك قاۋىپسىزدىك, ەل تاع­دىرىمەن ەگىز ەرلەردىڭ ءجۇرىپ وتكەن جولى ەگجەي-تەگجەيلى باياندالادى.

ادەبي تۋىندىلار تولە بي مەن ابىلاي حاننىڭ قارىم-قا­تى­­ناسىن تەرەڭ سۋرەتتەۋىمەن دە ەرەك­شەلەنەتىنىنە توقتالعان ابزال. كىتاپتىڭ باستى كەيىپكەرلەرى – ابىلاي حان, تولە بي بابالارى­مىز­دان باستاپ, جالايىردىڭ ءۇش كو­سەمى – ەسكەندىر بي, ەسكەلدى بي جىلگەلدى ۇلى, بالپىق اۋليە دەر­بىسالى ۇلى مەن قابان جىراۋ اسان ۇلى.

جازۋشىلىق ونەردى ۇلتتىق عى­لىم اكادەمياسىنىڭ مۇراعات­تا­­رىنداعى جىلدارىمەن بايىتقان ۇزاق­باي دوسپانبەتوۆتىڭ ىزدەنىسى وسى­لايشا ىلكىمدى تومدارعا اينالىپ, ادەبيەتىمىزدى بايىتىپ وتىر.

ايناش ەسالي,

«ەگەمەن قازاقستان»

الماتى



سوڭعى جاڭالىقتار