مەديتسينا • 24 ناۋرىز, 2017

اگروونەركاسىپ كەشەنىنىڭ كەلەشەگى زور

223 رەت
كورسەتىلدى
3 مين
وقۋ ءۇشىن

مەملەكەت باسشىسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ «قازاقستاننىڭ ءۇشىنشى جاڭعىرۋى: جاھاندىق باسەكەگە قابىلەتتىلىك» اتتى كەزەكتى جولداۋى شەت ەلدەردەگى قازاق جاستارى اراسىندا ۇلكەن قىزىعۋشىلىقپەن تالقىلانۋدا.

اگروونەركاسىپ كەشەنىنىڭ كەلەشەگى زور

جولداۋدا ءسوز بولعان وتاندىق اگرو­ونەركاسىپ سالاسىنىڭ كەلەشەگى زور. جالپى, قازىرگى كەزەڭدە بىرقاتار قار­قىندى دامۋشى مەملەكەتتەر ءۇشىن اگروونەركاسىپ كەشەنى ەكونوميكانىڭ درايۆەرىنە اينالعاندىعى شىندىق. سونداي مەملەكەتتەردىڭ قاتارىنا ءوزىم ءبىلىم الىپ جاتقان, بۇگىندە ەۋروپالىق وداق ايماعىنىڭ قارقىندى دامۋشى ەكونوميكالارىنىڭ بىرىنە اينالعان پولشا مەملەكەتىن جاتقىزۋعا بولادى. پولشانىڭ جىلدام دامۋىنا سەرپىن بەرۋشى باعىتتاردىڭ ءبىرى – ەلدىڭ ءداستۇرلى اۋىل شارۋاشىلىعى.

پولياكتار عاسىرلار بويى جەردەن نەسىبەسىن تەرگەن, مال شارۋاشىلىعىنان پايدا كورە بىلگەن حالىق ەكەندىگى بەلگىلى. بىراق سوڭعى ونجىلدىقتا پولشا اگروونەركاسىپتە «ءداستۇرلى ساپا» مەن «تەحنولوگيالىق جاڭاشىلدىق» ۇعىم­دارىن ءوزارا ۇيلەستىرە ءبىلدى. اگرار­لىق سالا تەحنولوگيانىڭ سوڭعى جەتىس­تىكتەرىمەن جاراقتاندىرىلىپ, سالا ونىمدەرىن ەكسپورتقا شىعارۋ باعىتىندا قىرۋار جۇمىس اتقارىلدى. ناتيجەسىندە, پولشا اۋىل شارۋاشىلىعى ونىمدەرىن ەكسپورتتاۋ سالاسىنداعى كوشباسشى مەملەكەتتەردىڭ بىرىنە اينالدى.

مۇنداي جەتىستىككە پولياك كاسىپ­كەر­لەرى سالانى تەحنولوگيالىق تۇرعىدان جاڭ­عىرتۋ, سىرتقى نارىقتاردى, ولاردىڭ تالاپتارى مەن سۇرانىستارىن ءجىتى زەرتتەۋ, زەردەلەۋ, تۇتىنۋشىلاردىڭ تالاپ-تىلەكتەرىن ەسكەرۋ ارقىلى قول جەتكىزدى. پولشانىڭ اگرارلىق سالا ماماندارى ەلدىڭ عىلىمي ورتالىقتارىمەن ءونىمنىڭ ساپاسىن ارتتىرۋ, شىعىنىن ازايتۋ جانە ت.ب. باعىتتار بويىنشا تىعىز ىنتىماقتاستىقتا جۇمىس ىستەدى. ءناتي­جەسى دە جامان ەمەس, بۇگىندە پولياك المالارى, ەت جانە ءسۇت ونىمدەرى تەك ەۋروپا عانا ەمەس, ودان تىسقارى اۋماقتاردا دا كەڭىنەن تانىمال.

قازىرگى تاڭدا حالىقارالىق قوعام­داستىق ساپالى, ەكولوگيالىق تۇرعىدان تازا اۋىل شارۋاشىلىعى ونىمدەرىن تۇتىنۋعا نيەتتى. وتاندىق كاسىپكەرلەر بۇل ترەندتى پايدالانا بىلۋلەرى ءتيىس. جول­داۋدا ايتىلعان سۋبسيديالار بەرۋ, ءونىم­دى ساقتاندىرۋ, تاۋارلاردى ساقتاۋ مەن وتكىزۋ, سالاداعى ءارتاراپتاندىرۋ قول­عا الىنىپ, عىلىمي ورتالار مەن سالا كاسىپ­كەرلەرىنىڭ بىرلەسكەن جۇمىستارى ءوزارا پايدالى باعىتتا جۇرگىزىلسە, وتان­دىق اگروونەركاسىپ كەشەنى داميتىن بولادى.

ال مەملەكەتىمىز بۇگىنگى كۇنى قۇ­رى­­­­لى­سىنا قىرۋار قاراجات ءبولىپ, قالىپ­­­تاستىرىپ جاتقان كولىك-لوگيس­تيكا­لىق كەشەن سالا ءونىمىن سىرت­قى نارىق­تارعا شىعارۋعا قىزمەت كورسە­تەتىن بولادى. اتالعان لوگيستيكالىق ينفرا­قۇ­رىلىمدى دامىتۋ – بيىل­عى جولداۋدا كوتەرىلگەن باستى تاقى­رىپ­تاردىڭ ءبىرى.

حالىقارالىق ساۋدا اعىنىندا شىعىس ازيا, تاياۋ شىعىس جانە ەۋروپا ايماقتارىنىڭ ءرولى اسا جوعارى. ەۋرازيا قۇرلىعىنداعى تاسىمال باعىتتارى نەگىزىنەن اتالعان ايماقتار اراسىندا جۇرەتىن بولادى. قازاقستان سىندى تەڭىزگە تىكەلەي شىعاتىن جولى جوق, نەگىزىنەن قۇرلىقتىق سيپاتتاعى مەملەكەت ءۇشىن قۋاتتى كولىك-لوگيستيكالىق كەشەندى قالىپتاستىرۋ ستراتەگيالىق ماڭىزدى قادام سانالادى. بۇل رەتتە دۇنيەجۇزىلىك ساۋدا ۇيىمىنا ءمۇ­شە­لىگىمىز وڭ ىقپالىن تيگىزەتىن بولادى.

حالىقارالىق دەڭگەيدەگى جولداردىڭ سالىنۋى ەل قازىناسىنا تۇسەتىن تابىسپەن قاتار, جولدىڭ ءون بويىنداعى كولىك ينفراقۇرىلىمىنىڭ, قىزمەت كورسەتۋ سالاسىنىڭ دامۋىنا سەپ بول­ماق. ول دەگەنىڭىز, قىزمەت كورسەتۋ سالا­سىنداعى كاسىپكەرلىكتى دامىتۋعا ءمۇم­كىندىك بەرەدى. ال ىشكى جولداردىڭ سالى­نۋى وڭىرلەر اراسىنداعى بارىس-كەلىس­تىڭ كولەمىن ۇلعايتىپ, ىشكى دامۋعا مۋلتيپليكاتيۆتىك اسەرىن تيگىزبەك.

حالقىمىزدا «ىنتىماق جۇرگەن جەردە, ىرىس بىرگە جۇرەدى» دەگەن ماقال بار. وسى مۇمكىندىكتى پايدالانا وتىرىپ, بارشا وتانداستارىمىزدى ەلبا­سى­نىڭ بيىلعى باستامالارىن جاپپاي قولداۋعا, جولداۋدا كورسەتىلگەن ماقسات­تاردى ءجۇز­ەگە اسىرۋدا جۇمىلا ەڭبەك­تەنۋگە شاقى­رامىن.


جاندوس قارىنباەۆ,

ۆارشاۆا ۋنيۆەرسيتەتى ساياسي عىلىمدار جانە حالىقارالىق قاتىناستار فاكۋلتەتىنىڭ دوكتورانتى


سوڭعى جاڭالىقتار