قازاقستاندىقتار بۇل مەرەكەنى اركەز تۋىستارىمەن جانە دوستارىمەن بىرگە قارسى الۋدى داستۇرگە اينالدىرعانىن اتاپ وتكەن قازاقستان پرەزيدەنتى مىڭجىلدىق تاريحى بار ناۋرىز ەلدىڭ ەڭ جاقسى كورەتىن جانە اسىعا كۇتەتىن مەيرامى ەكەنىن, ول ادامنىڭ ۇلتى مەن ءدىني ۇستانىمىنا قاراماي تويلانىپ كەلە جاتقانىن ايتتى. نۇرسۇلتان نازارباەۆ ناۋرىز سەنىمنىڭ, دوستىق پەن باۋىرلاستىقتىڭ, ەل تۇراقتىلىعىنىڭ نىشانى ەكەنىنە نازار اۋداردى.
– بيىل ءبىز ناۋرىزدى ەرەكشە كوڭىل-كۇيمەن قارسى الىپ وتىرمىز. قازاقستان ەلەۋلى جاڭارۋ باعىتىنا بەت بۇردى. مەن تاياۋدا عانا ءۇشىنشى جاڭعىرۋ باعدارلاماسىن جاريالادىم. ونىڭ اياسىندا ساياسي جانە ەكونوميكالىق جۇيەنى رەفورمالاۋ كوزدەلگەن. ءبىز كونستيتۋتسياعا مەملەكەتتىك باسقارۋدى جەتىلدىرە تۇسەتىن ماڭىزدى تۇزەتۋلەر دە ەنگىزدىك. ەندىگى جەردە تاۋەلسىزدىگىمىزدىڭ كەپىلدىكتەرى نىعايتىلىپ, بىرلىك پەن تاتۋلىق بەكەم بولا تۇسەدى. بۇل بولاشاققا سەنىممەن قاراۋعا, قازىرگى الەمنىڭ دامۋى جولىنداعى سىن-قاتەرلەردى ەڭسەرۋگە مۇمكىندىك بەرەدى. قازاقستانداعى بارلىق وزگەرىستەردىڭ ءبىر عانا ماقساتى بار. ول – ءار ۇيدە, ءار وتباسىندا, ءار شاڭىراقتا مولشىلىق پەن تۇراقتىلىقتىڭ بولۋى. ءار ازامات ءوز ەلى ءۇشىن الاڭسىز ەڭبەك ەتىپ, بالالارىن ءوسىرىپ, جاڭا كۇندى قۋانىشپەن قارسى الاتىنداي بولۋعا ءتيىس. بۇعان ەڭبەك ەتۋ ارقىلى قول جەتكىزىلەدى, وعان مەملەكەت مۇمكىندىك بەرىپ وتىر, – دەدى مەملەكەت باسشىسى.
قازاقستان پرەزيدەنتى ءىس-شاراعا قاتىسۋشىلارعا ارناعان سوزىندە بۇكىل الەم بويىنشا جاڭارۋ نىشانىن تانىتىپ, ادامداردىڭ ءوزارا ىنتىماعىن جانە تابيعاتپەن تۇتاستىعىن كورسەتەتىن كوكتەمگى كۇن مەن ءتۇننىڭ تەڭەلەر شاعىنىڭ ايرىقشا ماڭىزدىلىعىنا توقتالدى.
– بۇل كۇندەر حالىقتى قۋانىشقا بولەيدى. مەرەكە كۇندەرى جۇرت ءبىر-بىرىنە قوناققا بارىپ, بۇرىنعى وكپە-رەنىشتەرىن كەشىرىسەدى, ءبىر-بىرىنە يگىلىك پەن باق-بەرەكە تىلەيدى. ناۋرىز مەيىرىمدىلىك پەن ءوزارا كومەك سياقتى ماڭگىلىك قۇندىلىقتاردى ەسكە سالىپ تۇرادى, – دەدى نۇرسۇلتان نازارباەۆ.
وسى كۇندەرى قازاقستاننىڭ بارلىق وڭىرلەرىندەگى قالىڭ بۇقارا ۇلىستىڭ ۇلى كۇنىن ەرەكشە تويلاپ جاتىر. بۇل كۇن بابالارىمىزدىڭ باعزى زامانداردان بەرى ۇلىقتاپ ءوتىپ, بىزگە قالدىرعان اماناتى. كۇن مەن ءتۇننىڭ تەڭەسكەن تۇسىنداعى بەرەكە-بىرلىكتىڭ, ىنتىماق پەن ىزگىلىكتىڭ جولى بولسىن دەگەن يگى تىلەگى. سوندىقتان دا ايتۋلى كۇن جاقسىلىق پەن كەلىسىمنىڭ, جاڭارۋ مەن جاڭا كۇننىڭ سيمۆولى. ەندەشە, كۇننىڭ ۇزارىپ, ءتۇننىڭ قىسقارعان شاعى مامىراجاي كۇننىڭ شۇعىلاسىن شاشقان شۋاقتى ساۋلەسى كوكتەم كورىنىستەرىنىڭ باسى بولىپ سانالادى.
– ناۋرىزدا ءار ءوڭىردىڭ حالقى, اۋىل-ايماقتىڭ تۇرعىندارى جينالىپ, بۇلاقتاردىڭ كوزىن اشىپ, جاسىل جەلەك وتىرعىزىپ, بولاشاققا كوز تىگەدى. ناۋرىز-كوجە جاساپ, اعايىن-تۋىس ءبىر-بىرىمەن قاتىناسىپ, ءدام تاتىپ, وتكەن-كەتكەندى ەسكە الادى. وكپەلى جاندار ءبىر-بىرىنەن كەشىرىم سۇراپ كورىسىپ, قاۋىشىپ, ءبىر-بىرىنە سۇيىسپەنشىلىگىن بىلدىرەدى. سوندىقتان دا بۇل رۋحاني ۇندەسۋ مەن ادامداردىڭ اقجارما تىلەكتەرىنىڭ مەيرامى سانالادى. وسىنداي عاجايىپ شاقتا اسپاننان التىن نۇر توگىلىپ, جەرگە التىن ءدان سەبىلەتىنىن بىلەسىزدەر. ەل-جۇرتتىڭ كوڭىلىندە جاڭا ءۇمىت پايدا بولىپ, ەرتەڭگى كۇنگە سەنىم نىعايادى. سول سەبەپتەن حالقىمىز ناۋرىزدى ۇلىستىڭ ۇلى كۇنى دەپ اتاعان. اقيقاتىندا, ءبىزدىڭ جاڭا جىلىمىز شىعىس حالىقتارىندا, سونىڭ ىشىندە قازاقتا دا, ءدال وسى كۇن بولىپ سانالۋى قاجەت. مىڭجىلدىقتاردان بەرى جالعاسىن تاۋىپ, وزگەرمەي كەلە جاتقان بۇل زاڭدىلىق بيىل دا سول داعدىسىنان جاڭىلعان جوق. اتاۋلى مەرەكە ۇلت پەن ءدىندى تالعامايتىن ورتاق مەيرام. بۇل ءبىزدىڭ مىزعىماس بىرلىگىمىز بەن ىرىستى ىنتىماعىمىزدى ايشىقتاي تۇسەدى. جاراتىلىس اتاۋلى جاڭعىراتىن وسىنداي كەرەمەت كۇندە جاقسى تىلەكتە بولايىق, اعايىن, – دەدى ن.نازارباەۆ.
جەر-دۇنيە جاڭاراتىن كوكتەم مەرەكەسىندە تابيعات قۇلپىرىپ, تىرشىلىك تۇلەپ, توڭىرەك تۇرلەنە باستايدى. وتكەن جىلدىڭ اياعىنداعى تاۋەلسىزدىكتىڭ 25 جىلدىق مەرەكەسىنىڭ سوڭىن الا جەتكەن ءاز-ناۋرىز ەلىمىزدەگى ايتۋلى مەرەكە, ۇلكەن توي بولىپ سانالاتىندىعىن ايتقان مەملەكەت باسشىسى ۇشقان قۇستىڭ قاناتى تالاتىن ۇلان-بايتاق دالامىزدى مەكەن ەتكەن ۇلتىمىزدىڭ وتكەنىن ۇلىقتاپ, ەرتەڭىن ەكشەي ءتۇستى.
– ءبىز اتا-بابالارىمىزدىڭ قاعيدالارىن ورىنداي وتىرىپ, بىرلىك پەنەن بەرەكەدەن جاڭىلماعان حالىقپىز. سونىڭ ارقاسىندا تاۋەلسىزدىگىمىزدىڭ تۋىن تىكتەپ, وتكەن جىلى جەتىستىكتەرىمىزدى ءبىر تۇگەندەپ الدىق. عاسىرعا تاتيتىن 25 جىلدىڭ ىشىندە, كۇرەس پەن قۋانىشقا تولى جىلداردا حالقىمىزدىڭ ەڭسەسىن كوتەرىپ, قازاقتىڭ ابىرويىن اسقاقتاتا تۇستىك. كيەلى تاۋەلسىزدىگىمىز بەن ودان باستاۋ الاتىن بارشا قۇندىلىقتارىمىزدى بەكەمدەي بىلدىك. ولاي بولسا, ەلدىگىمىز تارازىعا سالىنعان وسىناۋ زاماندا بەرەكە-بىرلىگىمىزدى ەشۋاقىتتا جوعالتپايىق, بىرگە ۇستايىق. بايتاق قازاقستانىمىز جاڭا بيىكتەرگە كوتەرىلۋى ءۇشىن جانە ءۇشىنشى جاڭعىرۋدى ورىنداۋىمىز ءۇشىن بارلىعىمىز ءبىر ادامداي جۇمىس ىستەيىك ءارى وسى جولدا ءبىر-بىرىمىزگە تىلەۋلەس بولايىق.
قىمباتتى باۋىرلار, قادىرلى قازاقستاندىقتار. ۇلىستىڭ ۇلى كۇنى بارشامىزعا باق-بەرەكە اكەلسىن. ەلىمىزدىڭ ەندىگى جيىرما بەس جىلدىعىن بۇگىنگىدەن دە تابىستى, قارقىندى دامۋمەن قارسى الامىز دەگەن ۇمىتتەمىن. ارينە, ول ءۇشىن حالقىمىزدىڭ ايرانداي ۇيۋى مەن وتانسۇيگىشتىگى قاجەت. سوندا عانا ءبىز اتا-بابالارىمىزدىڭ اسقاق ارمانى مەن اماناتىن ورىنداپ, ولاردىڭ توككەن تەرى مەن انامىزدىڭ اق ءسۇتىن ادال اقتايتىن بولامىز. ەلىمىزدىڭ ءاربىر شاڭىراعى قۋانىش, شاتتىققا كەنەلىپ, ۇلىس وڭ بولسىن, اق مول بولسىن. ءاز-ناۋرىز قۇتتى بولسىن! – دەگەن ن.نازارباەۆ كۇللى قازاقستان حالقىن مەرەكەمەن قۇتتىقتاپ, ەل-جۇرتقا جۇرەكجاردى لەبىزىن ءبىلدىردى.
وسىلايشا, ەلوردالىقتار مەن قالا قوناقتارى قاتىسقان سالتاناتتى شارا مەرەكەلىك كونتسەرتپەن جالعاسىن تاپتى. بالالار ءۇيىنىڭ تاربيەلەنۋشىلەرى مەن استانا قالاسى مەكتەپتەرىنىڭ ونەرپاز وقۋشىلارى جانە وتاندىق ەسترادا جۇلدىزدارىنىڭ ونەرىن تاماشالاعان مەملەكەت باسشىسى جۇرتشىلىقتى ناۋرىز مەيرامىمەن تاعى دا قۇتتىقتاپ, باقىت پەن جاقسىلىق تىلەپ, ءوسىپ-وركەندەۋىنە نيەتتەستىك ءبىلدىردى.
سونداي-اق, ناۋرىز مەرەكەسى قارساڭىنداعى نەگىزگى مەرەكەلىك ءىس-شارالاردىڭ ءبىرى «حان شاتىر» ساۋدا ويىن-ساۋىق ورتالىعى جانىنداعى الاڭدا ءوتتى. استانا قالاسى اكىمدىگىنىڭ ۇيىمداستىرۋىمەن وتكەن اۋقىمدى شاراعا قالاداعى بىرقاتار مەكەمەلەر قاتىستى.
ناۋرىز مەرەكەسى وسى الاڭدا ءۇش كۇن بويى تويلانباق. سول ءۇشىن دايىندىق تا ەرتە باستالدى. استانا قالالىق اكىمدىگى مەن ۇلتتىق كومپانيالاردىڭ اتسالىسۋىمەن 20 شاقتى اقشاڭقان كيىز ءۇي تىگىلدى.
الاڭداعى ەتنواۋىلدىڭ ناۋرىز ناقىشتارى قالا تۇرعىندارى مەن قوناقتارىنا ەرەكشە مەرەكەلىك كوڭىل-كۇي سىيلاعانداي. اينالا تىگىلگەن كيىز ۇيلەردىڭ ءسان-سالتاناتى, جاساۋ-جابدىعى, قازاقتىڭ داستارقانى, قولونەرشىلەردىڭ بۇيىمدارى قويىلعان كورمەلەر, قىزىلدى-جاسىلدى كيىنگەن قىز-جىگىتتەر بىردەن كوزگە تۇسەدى. اناداي جەردە پالۋاندار كۇرەسىپ جاتسا, التىباقاندا تەربەلگەن, قىز قۋدىڭ قىزىعىنا ءتۇسكەن, سونداي-اق, ارقان تارتىستا بىلەك كۇشتەرىن سىناعان, گىردىڭ تاسىن كوتەرگەن جاستار دا وزدەرىنشە مەرەكەگە ءسان بەرگەندەي. ءاربىر كيىز ۇيلەردىڭ ىشىندە وتكەن «باتا بەرۋ», «تۇساۋكەسەر», «بەسىككە سالۋ», «ات قويۋ» سىندى ۇلتتىق ءجون-جورالعىلاردان دا ناۋرىز مەيرامىنىڭ كوتەرىڭكى لەبى ەسەدى.
قازاقى سالت-ءداستۇردى, ادەت-عۇرىپتى, وتانسۇيگىشتىكتى, سونداي-اق, ادامعا ءتان ىزگىلىكتى ناسيحاتتايتىن, كوكتەمنىڭ قۇلپىرعان شاعىندا تويلاناتىن ناۋرىز مەرەكەسىن ەلوردالىق جۇرتشىلىق تا اسىعا كۇتەدى. بيىل دا ءدال سولاي بولدى. «حان شاتىردىڭ» ماڭىنداعى الاڭعا حالىق كوپ جيىلدى. كەلگەن كىسىلەردىڭ الدىنان باۋىرساق الىپ شىعىپ, كيىز ۇيلەردەگى ناۋرىز كوجەگە شاقىرىپ جۇرگەن يبالى قىز-كەلىنشەكتەر بەرەكە مەن مولشىلىقتىڭ جارشىسىنداي جاراسىمدى كورىنەدى. مۇندا ءوتىپ جاتقان ناۋرىز مەرەكەسىن تاماشالاۋعا «سارىارقا» ۆەلوترەگىندەگى گالا-كونتسەرت اياقتالعان سوڭ ەل پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازارباەۆ تا كەلدى. ول پالۋانداردىڭ كۇرەسىن, قولونەرشىلەردىڭ تەرىدەن, جۇننەن, مەتالداردان, باسقا دا ءتۇرلى ءنارسەلەردەن جاساعان بۇيىمدارىن, ارتىستەردىڭ ونەرىن كورىپ, حالىقپەن ەمەن-جارقىن اڭگىمەلەسىپ, جۇرتشىلىقتى ناۋرىز مەرەكەسىمەن قۇتتىقتادى.
الاڭدا ءان ايتىلىپ, بي بيلەندى, كۇي تارتىلىپ, جىر وقىلدى. تەاترلاندىرىلعان كورىنىستەر قويىلدى. كونتسەرتتىك باعدارلامادا استاناداعى ق.قۋانىشباەۆ اتىنداعى مەملەكەتتىك اكادەميالىق قازاق مۋزىكالىق دراما تەاترى, م.گوركي اتىنداعى مەملەكەتتىك اكادەميالىق ورىس دراما تەاترى, جاستار تەاترى, استانا قالاسى اكىمدىگىنىڭ قۋىرشاق تەاترى, استانا قالاسى مەملەكەتتىك فيلارمونياسى, ەلوردالىق «ناۋرىز», «ءبايتەرەك», «شالقىما», «جۇلدىز» بي انسامبلدەرىنىڭ, «قورقىت» فولكلورلىق ۇجىمىنىڭ, باسقا دا بىرقاتار ۇجىمداردىڭ ونەرلەرى كورەرمەنگە ۇسىنىلدى.
سونداي-اق, تازى يتتەر مەن توبەتتەردىڭ جارىسى دا جيىلعان جۇرتشىلىقتىڭ نازارىن اۋداردى. جالپى العاندا, «حان شاتىر» ماڭىنداعى بۇل الاڭدا ناۋرىز مەيرامى بارلىق ءسان-سالتاناتىمەن اتاپ وتىلۋدە. ايتا كەتەيىك, ناۋرىز مەيرامى تەك «حان شاتىر» ماڭىنداعى الاڭدا عانا ەمەس, «قازاق ەلى» مونۋمەنتىنىڭ, استانا كونتسەرت زالى ماڭىنداعى الاڭداردا, سونداي-اق, جاستار تەاترىنىڭ, «قازاقستان» سپورت كەشەنىنىڭ تەرريتورياسىندا دا تويلاندى. جالپى حالىقتىق سەرۋەن بۇگىن دە ءسان-سالتاناتىمەن جالعاساتىن بولادى. «حان شاتىر» ماڭىنداعى ەتنواۋىل ەلوردالىق تۇرعىندار مەن قوناقتاردى قارسى الىپ, مەرەكەلىك كونتسەرتتىك باعدارلامالار تارتۋ ەتۋدە.
نۇرلىبەك دوسىباي,
ايگۇل سەيىلوۆا,
«ەگەمەن قازاقستان»
سۋرەتتەر پرەزيدەنتتىڭ ءباسپاسوز قىزمەتىنەن الىندى
