تاۋەلسىزدىككە ارنالعان عۇمىر

جۋىردا انكارا قالاسىندا ورنالاسقان قازاقستاننىڭ تۇركياداعى ەلشىلىگىندە قازاقستان مەن تۇركيا اراسىنداعى ديپلوماتيالىق قارىم-قاتىناستىڭ 25 جىلدىعى اياسىندا «تاۋەلسىزدىككە ارنالعان عۇمىر: ماحامبەت وتەمىس ۇلى» اتتى جىر جيناعىنىڭ تۇساۋكەسەر ءراسىمى ءوتتى, دەپ حابارلادى ەلشىلىكتىڭ ءباسپاسوز قىزمەتى. اتالعان شاراعا قازاقستاننىڭ ءتۇر­كيا­داعى ەلشىلىگىنىڭ ۋاقىتشا سەنىم­دى وكىلى ءالىمحان ەسەنگەلديەۆ, ەۋرا­زيا جازۋ­شى­لار قاۋىمداستىعىنىڭ توراعا­سى ياكۋب وماروعلى, ارداحان ۋنيۆەر­سي­تەتى­نىڭ ادە­بيەت­تانۋشى-عالىمدارى پروفەسسور ور­حان ءسوي­لەمەز جانە پروفەسسور ايابەك باي­نيازوۆ, تۇرىك زيالى قاۋىم وكىلدەرى قاتىستى. جيىندى اشقان ءا.ەسەنگەلديەۆ ەكى باۋىر­لاس ەل اراسىنداعى ديپلوما­تيا­­لىق قارىم-قاتىناستىڭ 25 جىل­دى­عى­­م­ەن قۇتتىقتاپ, قازاقستاننىڭ قول جەت­ك­ىز­گەن جەتىستىكتەرى مەن ەلباسى ن.نازارباەۆ­تىڭ «قازاقستاننىڭ ءۇشىنشى جاڭعىرۋى: جاھاندىق باسەكەگە قابىلەت­تىلىك» اتتى حالىققا ارناعان جولداۋى تۋرا­لى مالىمەت بەردى. سونداي-اق, ەكى ەل ارا­سىن­داعى مادەني جانە گۋمانيتارلىق بايلا­نىستى كۇشەيتۋگە باعىتتالعان جۇ­مىس­تارمەن تانىستىرىپ, تۇرىك تىلىندە جارىق كورگەن قازاق كوركەم ادەبيەتى­نىڭ ءىنجۋ-مارجاندارىن اتاپ ءوتتى. سونىڭ ىشىندە قازاقتىڭ اقبەرەن اقى­نى ماحامبەتتىڭ جىر جيناعى بار ەكەن­دىگىن جەتكىزدى. كىتاپتىڭ جارىق كورۋىنە قولداۋ كورسەتكەن ەۋرازيا جازۋشىلار قاۋىمداستىعىنا قاراستى «بەنگۋ» باسپاسىنا, ماحامبەتتىڭ جىرلارىن تۇرىك تىلىندە سويلەتكەن و.سويلەمەزگە جانە ا.باينيازوۆقا العىس ءبىلدىردى. ەۋرازيا جازۋشىلار قاۋىم­داستىعى­نىڭ توراعاسى يا.وماروعلى ءوز سوزىندە تاۋەل­سىزدىكتىڭ 25 جىلدىعىن تويلاعان قازاق­ستاننىڭ 2017 جىلى بۇۇ قاۋىپ­سىزدىك كەڭەسىنىڭ تۇراقتى ەمەس مۇشەسى رەتىندە قىزمەتىنە كىرىسكەنىنە بايلانىستى ەلباسى ن.نازارباەۆتى جانە باۋىرلاس قازاق حالقىن شىن جۇرەكتەن قۇتتىقتاپ, جاھاندىق ەكونوميكا داعدارىسقا دۋشار بولعان قازىرگى ۋاقىتتا قازاقستاننىڭ ءوزى ۇستانىپ وتىرعان دانا ەكونوميكالىق ساياساتىنىڭ ارقاسىندا قيىندىقتان كوپ قينالماي وتكەندىگىن اتاپ كورسەتتى. سونىمەن قاتار, ماحامبەت شىعارماشىلىعىنىڭ تۇركى الەمىنىڭ رۋحاني قازىناسى ەكەندىگىن, ونىڭ ءاربىر ولەڭىندە تاۋەلسىزدىكتى اڭساۋ جانە كۇرەس­كەرلىك رۋحتىڭ ساقتالعاندىعىن جەتكىزدى. ارداحان ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ پروفەسسورى و.سويلەمەز 1995 جىلى كولۋمبيا ۋنيۆەرسيتەتىندە «1985 جىلدان كەيىنگى قازاقتىڭ ۇلتتىق الەۋەتى» تاقىرىبىندا دوكتورلىق ديسسەرتاتسيا قورعاعانىن جانە قازاق ادەبيەتىنە قاتىستى بىرقاتار جۇمىستار اتقارعانىن ايتا كەلە, ماحامبەت شىعارماشىلىعى جونىندە بايانداما جاسادى. اقىن-جىراۋلاردان قالعان جىرلاردىڭ تۇركى دۇنيەسىنىڭ رۋحاني الەمىن بايىتا تۇسكەنىنە, سونىڭ ىشىندە ماڭگى مۇرا بولىپ قالعان ماحام­بەتتىڭ ءاربىر ولەڭىنىڭ مۇحيتقا قۇيىلعان وزەندەي الەم ادەبيەتىنىڭ ءىنجۋ-مارجانى ەكەندىگىنە باسا نازار اۋداردى. تۇركيانىڭ اتاقتى اقىنى الي اكباش تۇركى حالىقتارىنىڭ پوەزياسى, سونىڭ ىشىندە قازاق پوەزياسىنىڭ ەرەكشەلىكتەرى تۋرالى مالىمەت بەرىپ, ماحامبەتتىڭ ولەڭدەرىن وقىپ, ۇلى اقىننىڭ جىرلارىندا ساقتالعان تىنىستىڭ كەڭدىگىن, ۇلى بايتاق دالانىڭ سۇلۋلىعىن جانە وزىنە ءتان ىرعاعىن كورسەتىپ, تالداپ بەردى. شارا سوڭىندا قازاق ادەبيەتىن ناسيحاتتاپ, قازاقستان مەن تۇركيا اراسىنداعى دوستىق جانە ىنتىماقتاستىقتىڭ نىعايۋى­نا ۇلەس قوسقانى ءۇشىن عالىم ورح­ان ءسوي­لەمەز «قازاقستان-تۇركيا دوس­تىعى» مەدالى­مەن, پروفەسسور ايابەك باينيا­زوۆ ال­عىس پلاكەتكاسىمەن ماراپاتتالدى.