بيىل چەشەن جانە ينگۋش حالىقتارىنىڭ ورتالىق ازيا مەن قازاقستانعا جەر اۋدارىلعانىنا 73 جىل تولادى. وسىعان وراي, ەلوردادا «وتكەنىڭدى ۇمىتپا» اتتى ونەگەلى شارا ءوتتى.
قالالىق مادەنيەت, مۇراعاتتار جانە قۇجاتتاما باسقارماسى مۇرىندىق بولعان كەزدەسۋگە ينگۋشەتيا رەسپۋبليكاسىنىڭ سىرتقى بايلانىستار, ۇلتتىق ساياسات, ءباسپاسوز جانە اقپارات ءمينيسترىنىڭ ورىنباسارى ل.يا.اراپحانوۆا, ەلورداداعى «ۆايناح» چەشەن-ينگۋش بىرلەستىگىنىڭ اقساقالدارى, ل.ن.گۋميلەۆ اتىنداعى ەۋرازيا ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ عالىمدارى قاتىستى.
جيىندا قازاقستاندا تامىر جايعان چەشەن, ينگۋش ەتنوستارىنىڭ وكىلدەرى قيىن كەزدەردە ءوزدەرىن سىرتقى تەپپەي, باۋىرىنا تارتقان قازاق حالقىنا العىستارى شەكسىز ەكەنىن جەتكىزدى.
– وتكەن عاسىردىڭ قيىن دا تاۋقىمەتتى جىلدارىندا بىزگە كومەك قولىن سوزىپ, دوستىق نيەتىن ءبىلدىرگەن قازاق حالقىنا, قۇشاعىنا العان ۇلى دالاعا العىسىمىز شەكسىز. ءبىزدى قازاق حالقى ولىمنەن امان الىپ قالدى. ءبىز ونى ەشقاشان ۇمىتپايمىز, بولاشاق ۇرپاققا وسى پەيىلدى ساقتاپ قالۋدى امانات ەتەمىز, – دەدى «ۆايناح» بىرلەستىگىنىڭ توراعاسى سالمان گەروەۆ.
كەزدەسۋ اياسىندا چەشەن جانە ينگۋش حالىقتارىنىڭ تراگەديالى تاعدىرىنان سىر شەرتەتىن كورمە ۇيىمداستىرىلدى. وندا استانا قالاسى مەملەكەتتىك مۇراعاتىنىڭ, قاراعاندى وبلىستىق مەملەكەتتىك مۇراعاتتار قورىنىڭ قۇندى قۇجاتتارى مەن فوتوجادىگەرلەرى قويىلدى. سولاردىڭ ىشىندە كسرو ىشكى ىستەر حالىق كوميسسارى ل.بەريانىڭ سولتۇستىك كاۆكاز تۇرعىندارىن قازاق جانە قىرعىز كسر-لەرىنە تۇراقتى تۇرۋ ءۇشىن جەر اۋدارۋ تۋرالى حابارلاماسى, بايانجازبالار, انىقتامالار, مالىمدەمەلەر بار. اقمولا مەن قاراعاندى وبلىستارىنداعى چەشەن-ينگۋش وتباسىلارىنىڭ سانى, ولارعا كورسەتىلگەن قارجىلاي كومەك, جۇمىسقا ورنالاستىرۋ سىندى دەرەكتەرگە دە قانىعۋعا بولادى.
سونداي-اق, كەزدەسۋدە جيىلعاندار نازارىنا ورتالىق ازيا مەن قازاقستانعا جەر اۋدارىلعان حالىقتار تۋرالى دەرەكتى فيلم ۇسىنىلدى.
ارنۇر اسقار,
«ەگەمەن قازاقستان»