قازاقستاندىق «ەلبرۋستىڭ» بالالارى

وبلىس ورتالىعىنداعى دوستىق ۇيىندە «قوعامدىق كەلىسىم» بىرلەستىگى بالقار, قاراشاي-شەركەس, قاباردين حالىقتارىنىڭ دەپورتاتسياسىنا ارنالعان «قازاق حالقىنا مىڭ العىس!» اتتى مادەني شارا ءوتتى. «ەلبرۋس» ەتنومادەني ورتالىعى» قوعامدىق بىرلەستىگى ۇيىمداستىرعان جيىنعا قاتىسۋشىلار 1944 جىلدىڭ ناۋرىزىندا سولتۇستىك كاۆكاز حالقىن كۇشتەپ قالاي ەلىمىزگە جەر اۋدارعانى جايلى كينوسيۋجەتتەر كوردى. – مەن ول كەزدە 2-اق جاس­تا ەكەن­مىن. قازاق حالقى جا­زىق­سىزدان قاڭعىرۋعا تۇسكەن حالىقتى رۋحاني كۇيزەلىستەن, كەم­سىتۋشىلىك پەن اشتىقتان امان الىپ قالدى عوي. تولەبايدىڭ وتباسىندا 8 ادام بولسا, اكە-شەشەم بار, 11 بالا قوسىلدىق. ءبىر قازاننان اس ىشتىك. قازاق اۋىلى – ءبىزدىڭ ەكىنشى وتا­نى­مىز بولدى. قۇلاعىمىزدا ۇلكەندەردەن ءجيى ەستيتىن ەلبرۋس دەگەن ءبىر-اق ءسوز جۇرەتىن. ءبىزدىڭ ۇلت وكىل­دەرى ءۇشىن وسى ءسوزدىڭ قۇدىرەتتى ەكە­­نىن ەسەيگەن سوڭ بىلدىك قوي, – دەي­­دى «ەلبرۋس» ەتنومادەني بىر­لە­س­­تىگىنىڭ ءتورايىمى ءماريام بايرامقۇلوۆا. ءىس-شارا بارىسىندا جەر­گىلىكتى اسسام­بلەيا توراعاسى­نىڭ ورىن­­با­سارى س.جەتپىسباەۆ, قوعام­دىق كەلىسىم كەڭەسىنىڭ توراعاسى ي.ابدىقالىقوۆ ءسوز سوي­لەپ, «ەلبرۋس» قوعامدىق بىر­لەس­تى­گىنىڭ مادەنيەتتى, ءتىلدى, رۋحا­ني قۇن­­دى­لىقتاردى جاڭعىر­­تۋ بو­يىن­شا بەلسەندى جۇمىس­تارى, سون­داي-اق, دوستىقتى, بەي­­بىت­شى­لىك­تى, ەتنوسارالىق كەلىسىم­­دى نى­عاي­تۋداعى ۇلەستەرى ءۇشىن ال­­عىس ءبىل­دىردى. ال تاتار-باش­قۇرت اقساقالدار كەڭەسىنىڭ تور­اعاسى مينير گالەەۆ, «ۆاتان» ازەر­باي­جان اقسا­قال­­­دار كەڭە­سىنىڭ توراعاسى دجافار ماح­مۋدوۆ, «پو­لونيا» پولياكتار قوعا­­­مى­­نىڭ توراعاسى ۆيتالي سۆين­­تسيتس­كي دە اتا-انالارى مەن تۋىسقاندارىنىڭ قيىن تاعدىر­لارى جايلى ايتىپ, قازاق حالقىنا العىس ءبىلدىردى. ءيا, وتكەننىڭ اۋىر وقيعاسى بالقارلار مەن قاراشايلاردىڭ, باسقا دا ۇلت وكىلدەرىنىڭ جۇرەگىندە ماڭ­گى قالدى. قازىر وڭىردە بال­قارلار مەن قاراشايلاردىڭ ءتورتىن­­شى ۇر­پاعى تۇرىپ جاتىر. ولار بار­لىق سا­لالاردا ەڭبەك ەتىپ, قىزمەت ىستەۋدە. – مەن قازاق جىگىتىنە تۇر­مىس­قا شىقتىم. شۇكىر, قۋعىن-سۇرگىنگە ۇشىراعان ۇلت وكىل­دەرى­نىڭ دە تىنىسى كەڭەيىپ, ۇر­­پاق جالعاستى. اۋىلدا تۇر­­عان كەزدەن قازاق تىلىن­دە سوي­لەپ وستىك. بىرلەستىك­تەگى «جاڭ­عىرتۋ مە­ك­تەبىندە» ۇل-قىز­­­دارىمىز بالقار, قازاق تىل­دەرىن ۇيرەنۋدە. ولاردى ءبىز ەر­كەلە­تىپ «قازاقستاندىق «ەلبرۋس­تىڭ» با­لالارى» دەپ اتاي­مىز. اكە-شە­شە­­لەردىڭ ساعى­نى­ش­ىنا اينال­عان تاۋ­دى – ۇل­كەندەرگە قۇر­مەت, تاعزىم رەتىن­دە ورتالىقتى «ەلبرۋس» دەپ اتادىق. وبلىستا قارا­شاي-شەر­كەس جانە قاباردين-بالقار ۇلت وكىل­­دەرى­نىڭ 1 200-دەن استامى تۇرسا, ونىڭ 900-ءى بالقارلار. ءوزى­مىزدى اسسامبلەيانىڭ كىشكەنتاي وتاۋى دەپ سەزىنەمىز. ەلباسىنا ءاردا­يىم العىس ايتىپ وتىرامىز, – دەيدى ءماريام بايرامقۇلوۆا. فاريدا بىقاي, «ەگەمەن قازاقستان» پاۆلودار وبلىسى سۋرەتتى تۇسىرگەن ماقسات ايتباي