قاۋىپسىز مارشرۋت

ول وقۋشىلار مۇددەسىنە قىزمەت ەتەدى وسكەمەندە جۇزەگە اسىرىلايىن دەپ جاتقان بۇل يگى باستاما اۋىلداعى الاڭسىز كۇندەردى ەرىكسىز ەسكە ءتۇسىردى. «ءاي, انانىڭ قاباعان ءيتى بار. سول ماڭنان اۋلاق ءجۇرشى», «انا كورشىنىڭ ات قوراسىنا جولاماشى, جۇگىرمەك. تەۋىپ جىبەرىپ جۇرمەسىن», دەيتىن قامقور اجە, جاناشىر اكە-شەشە سوزدەرى قىردا وسكەن جۇرتتىڭ قۇلاعىنان كەتپەگەن بولار. بۇل جوبانىڭ ماقسات-مۇراتى دا وسى. وسكەمەن قالالىق پرو­كۋرا­تۋراسى مەن ءبىلىم ءبولىمى ءبىر­لەسە ازىرلەگەن «قاۋىپسىز باعىت» اتالاتىن جوبا اياسىندا ارنايى كارتا دايىندالىپ جاتىر ەكەن. كارتادا وقۋشىنىڭ ۇيدەن مەكتەپكە, مەكتەپتەن ۇيگە دەيىن قانداي جولدارمەن, قانداي كوشەلەرمەن ءجۇرۋ كەرەكتىگى, وقۋشى تۇراتىن اۋدان مەن ءبىلىم الاتىن مەكتەپتىڭ اۋماعى, سول ماڭايداعى قاۋىپ تۋدىرۋى مۇمكىن دەگەن ورىن­داردىڭ بارلىعى تايعا تاڭبا باسقانداي كورسەتىلەتىن بولادى. بۇل قانداي جەرلەر؟ بۇلار – سىراحانالار, اراق-شاراپ ساتىلاتىن دۇكەندەر, دۇرىس جارىقتاندىرىلمايتىن اۋماق­تار مەن كولىك تۇراقتارىنىڭ ماڭايى. قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىنىڭ قىزمەتكەرلەرى كامەلەتكە تول­ماعاندارعا قاتىستى قىل­مىس­تاردىڭ دەنى وقۋشىلار ساباق­قا بارا جاتقاندا نەمەسە كەلە جاتقاندا ورىن الاتىنىن ايتادى. سوندىقتان بۇل جوبانىڭ وقۋشىلاردىڭ قاۋىپسىزدىگىنە سەپتىگى تيەتىنىنە سەنىمدى. 2016 جىلدىڭ جەلتوقسان ايىندا قالانىڭ بارلىق مەكتەپتەرىندە وسى ماسەلەنى پىسىقتاۋ ماقساتىندا اتا-انالار كەڭەسى وتكىزىلىپ, ءبىلىم ۇيىمدارىنىڭ وكىلدەرى پوليتسەيلەرمەن بىرگە مەكتەپكە دەيىنگى قاۋىپسىز باعىتتاردىڭ جوباسىن ازىرلەپتى. جوبا اۆتورلارىنىڭ سوزىنە سەنسەك, بۇل كارتا شاھارداعى ءار مەكتەپتىڭ وقۋشىسىنا تاپ­سى­رىلادى. ياعني, بىردە-ءبىر وقۋ­شى نازاردان تىس قالمايدى. ارنايى ازىرلەنگەن كارتا قولاي­­لى بولۋ ءۇشىن وقۋشىنىڭ كۇن­دەلىگىنە جاپسىرىلماق. بۇل جوبانىڭ تاعى ءبىر ءتيىمدى تۇسى بار. شاھارداعى وقۋشىلار ءۇشىن قاۋىپتى دەگەن جەرلەرگە قاتىستى جيناقتالعان دەرەكتەر نەگىزىندە «قالا مەكتەپتەرىنىڭ كارتاسى» ازىرلەنبەك. قالا بي­لىگى وسى كارتا ارقىلى كەيبىر كوشەلەرگە جارىق ورناتىپ, شاھاردىڭ كەيبىر تۇستارىنداعى قالىڭ اعاشتاردى كەسۋ سەكىلدى جۇمىستاردى جۇرگىزۋدى كوزدەپ وتىر. – بالالاردىڭ تاربيەسىنە نەگە مەكتەپ قانا جاۋاپ بەرۋى كەرەك؟ بۇل ماسەلەگە قوعام بولىپ اتسالىسۋىمىز قاجەت دەپ ءجيى ايتىپ جۇرەتىن ەدىم. مىنە, ەندى وسى ماسەلەگە قۇزىر­لى ورىندارمەن بىرگە ءبىزدىڭ دە اتسالىسىپ جاتقان جايىمىز بار. قالاداعى وقۋشىلار­عا قولايسىز جەرلەردىڭ بار­لى­عىن اتا-انالارمەن بىرگە مۇقيات زەرتتەدىك. بەينەكا­مەرا ورناتاتىن ورىندار­دى دا انىقتادىق. قاقپاعى اشىق جاتقان ليۋكتەر مەن يەسىز ءۇي­لەرگە دەيىن ءبىرىن قالدىر­­ماي كارتاعا ەنگىزدىك. ويتكەنى, بالا­نىڭ قاۋىپسىزدىگى ماسەلە­سىنە كەلگەندە ۇساق-تۇيەك, ۇلكەن-كىشى دەگەن دۇنيە بولماۋى كەرەك, – دەيدى وسكەمەن قالالىق ءبىلىم ءبولىمىنىڭ باسشىسى مادەنيەت اح­مەتوۆا. قالالىق ءبىلىم ءبولىمىنىڭ باسشىسى كارتانى ازىرلەۋ با­رىسىندا وسكەمەندە جارىق­تاندىرىلۋعا ءتيىس 1362 ورىندى انىقتاعاندارىن ايتادى. ەگەر جوبا ساتىمەن جۇزەگە اساتىن بولسا, قالاداعى وقۋشىلاردىڭ قاۋىپسىزدىگىمەن قاتار, كەيبىر تۇرعىنداردى اۋرە-سارساڭعا سالىپ جۇرگەن كوشەلەردى جارىقتاندىرۋ, تاعى دا باسقا وزەكتى ماسەلەلەر ءوز شەشىمىن تاباتىن بولادى. ازامات قاسىم, «ەگەمەن قازاقستان» وسكەمەن