كونستيتۋتسياعا ەنگىزىلەتىن وزگەرىستەر جايى تالقىلاندى

سانكت-پەتەربۋرگ  كاسىپوداقتاردىڭ گۋمانيتارلىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ الماتى فيليا­لىندا «قوعامدىق جاڭعىرۋلار داۋىرىندەگى ەكونوميكا, قۇقىق, ءما­دەنيەت» دەپ اتالاتىن ءداستۇر­لى حالىقارالىق عىلىمي-ءتاجى­ري­بەلىك ءماسليحات بولىپ ءوتتى. ءماسليحات جۇمىسىنا سانكت-پەتەر­بۋرگ كاسىپوداقتاردىڭ گۋماني­تار­لىق ۋنيۆەرسيتەتى فيلوسو­فيا جانە مادەنيەتتانۋ كافەدرا­سىنىڭ پرو­فەس­سورى, پەداگوگيكا عىلىم­دارى­نىڭ دوك­تورى, مادەنيەتتانۋ دوك­تورى, رە­سەي فە­دە­را­تسياسى عىلى­مى­نىڭ ەڭبەك ءسىڭىر­گەن قاي­رات­كەرى ا.ماركوۆ, رەسەي فەدە­را­­تسياسى باس كونسۋلدىعىنىڭ الماتى قالاسىنداعى كونسۋلى, قازاق­س­تان رەسپۋب­ليكاسىنداعى رەسەي ىن­تىم­اق­تاستىعىنىڭ وكىلدىگى باس­شى­سى­نىڭ ورىنباسارى, دوتسەنت, فيلو­سوفيا عىلىمدارىنىڭ كانديداتى  ي.پەرە­ۆەرزەۆا, قازاقستان رەسپۋب­لي­كاسى كونس­تيتۋتسيالىق كەڭەسىنىڭ مۇشەسى, پرو­فەس­سور ۆ.مالينوۆسكي, قازاقستان مەن رەسەيدىڭ, تاياۋ شەت ەلدەردىڭ بىرقاتار بەلگىلى عالىمدارى قاتىستى. جينالعاندارعا سانكت-پەتەربۋرگ  كاسىپوداقتاردىڭ گۋمانيتارلىق ۋني­ۆەر­سيتەتىنىڭ الماتى فيليالىنىڭ ديرەك­­تورى ت.باتالوۆا قۇتتىقتاۋ ءسوز­بەن شىقتى. ول قوعامدىق دامۋدىڭ بار­لىق الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق ۇدەرىس­تەرىنە جۇيە قۇراۋشى فاكتور رەتىندە ورا­سان زور ىقپال ەتەتىن مادە­نيەتتىڭ ەرەك­شە ماڭىزىنا  كون­فەرەنتسياعا قا­تى­سۋ­شىلاردىڭ نازا­رىن اۋداردى. وسى تۇرعىدان العاندا, ەلىمىزدى ءارى قاراي دامىتۋ باعىتىنداعى جۇمىستار­دا قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزي­دەنتى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ ءۇستى­مىزدەگى جىلدىڭ 24 قاڭتارىنداعى ۇندەۋىنىڭ وراسان زور ماڭىزى بار. ونىڭ ەرەجەلەرى الەۋمەتتانۋشىلاردىڭ, زاڭگەرلەردىڭ, ەكونوميستەردىڭ كەشەندى تۇردەگى تەرەڭ تالداۋىن تالاپ ەتەدى. سون­دىقتان, اتالعان ءماسليحات اياسىندا بۇل مىندەت بارلىق تاقىرىپتىق سەكتسيا­لاردىڭ الدىنا قويىلىپ وتىر. وسى­عان وراي, ءماسليحاتتىڭ پلەنارلىق ءماجىلىسى قازاقستان رەسپۋبليكاسى كونس­­تي­تۋتسيا­لىق كەڭەسىنىڭ مۇشەسى, زاڭ عى­لىم­دارىنىڭ دوكتورى ۆ.مالينوۆ­سكيدىڭ بايانداماسىنان باستالدى. ءوزىنىڭ «مەملەكەتتىك بيلىك تارماق­تارىنىڭ اراسىندا وكىلەتتىكتەردى قايتا ءبولۋ: قيسىن, جۇيەلىلىك, عىلىمي­لىق جانە حالىقتىق» دەپ اتالاتىن بايان­داماسىندا ۆ.مالينوۆسكي وكىلەت­تىكتەردى قايتا ءبولۋ قوعامنىڭ قازىرگى دامۋ كەزەڭىنە سايكەس كەلەتىنىنە جانە قازاقستاننىڭ دەموكراتيالىق قۇقىق­­تىق مەملەكەت رەتىندەگى ستراتە­گيا­سىن جۇزەگە اسىرۋدىڭ كەزەڭى بولىپ تابى­لا­تىنىنا نازار اۋداردى. مەملەكەتتىك بيلىكتىڭ بىرلىگى مەن ونى ءبولۋ قازىرگى زامانعى مەملەكەتتىڭ حالىقتىعى مەن تيىمدىلىگىن قامتاماسىز ەتەتىن بولۋى ءتيىس. ول وتكەن عاسىردىڭ 90-شى جىلدارىندا جانە قازاقستان رەسپۋب­ليكاسىنىڭ 1995 جىلعى كونس­تيتۋ­تسيا­سىنىڭ قىزمەتىندە كورىنىس تاپ­قان مەم­لەكەتتىك ءپىشىننىڭ ءتاجىري­بەسى­نە نەگىزدەلىپ وتىر. 1998 جانە 2007 جىل­­دار­داعى كونستيتۋتسيالىق رەفور­ما­لار پار­لامەنتتىڭ وكىلەت­تىگىن جانە ۇكى­مەت­تىڭ جاۋاپكەرشىلى­گىن ارتتىرۋ­عا باعىت­تالعان. قازىرگى كەزەڭ بۇل سترا­تەگيا­نىڭ دۇرىستىعىن ايعاقتاپ بەرىپ وتىر. زاڭ جوباسىن بۇكىلحالىقتىق تال­­قى­لاۋ بارشا قازاقستاندىقتى باس­قارۋ­­د­ىڭ پرەزيدەنتتىك ءپىشىنىن ءارى قاراي ىرىق­­تان­­دىرۋعا قوسۋعا وڭ ىقپال ەتەتىن بولادى. تالقىلاۋ جۇمىسىنا بەلگىلى قازاق­ستان­دىق عالىمدار: زاڭ عىلىمدارى­نىڭ دوكتورى, پروفەسسور س.الىبەكوۆ, زاڭ عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, پروفەسسور ە.دۇيسەنوۆ, زاڭ عىلىمدارىنىڭ دوك­تورى, پروفەسسور ە.تۇزەلباەۆ, زاڭ عى­لىم­­دارىنىڭ دوكتورى, پروفەسسور و.ۆەر­­بوۆايا, زاڭ عىلىمدارىنىڭ دوك­تورى, پرو­فەسسور ا.اۋباكىروۆا, زاڭ عىلىم­­­دارى­نىڭ كانديداتى, دوتسەنت و.گروموۆا (سانكت-پەتەربۋرگ) جانە تاعى باس­قالار قاتىسقان يۋريسپرۋدەنتسيا سەك­تسيا­­سىندا جالعاستى. ۇندەۋدە قوزعال­عان شەشۋشى پروبلەمالارعا بايلا­نىس­تى قىزىقتى پىكىر الماسۋلار ءجۇرىپ, قازاق­ستان رەسپۋبليكاسى كونس­تي­­تۋ­­تسيا­سى­نا ۇسىنىلىپ وتىر­عان ءوز­گەرىس­تەر سارا­لاندى جانە جوسپار­لانىپ وتىر­عان ءبىز­دىڭ ەلىمىزدەگى مەملە­كەتتىك بيلىك تار­ماقتارىنىڭ اراسىن­داعى وكى­لەتتىك­تەر­دى قايتا ءبولۋ تۇرعىسىنان كەل­گەندە قازاق­ستاننىڭ كونستي­تۋ­تسيا­لىق جانە سالالىق زاڭناما­لارىن جەتىلدىرۋ بويىنشا قىزىق­تى ۇسىنىس­تار كولدەنەڭ تارتىلدى. قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كونس­تيتۋتسياسىنا وزگەرىستەر ەنگىزۋ تۋرالى جەكە ۇسىنىستار عالىمدار تاراپىنان ۇلكەن پىكىرتالاس تۋعىزدى. ايگۇل احانبايقىزى, «ەگەمەن قازاقستان» الماتى