باتىرجان جۇكەمباەۆ: وليمپياداعا قاتىساتىن ءساتتى كۇتۋگە شىدامىم جەتپەدى

قازاق بوكس مەكتەبى بۇگىندە الەمدەگى ەڭ مىقتىلاردىڭ قاتارىنان سانالادى. وعان كوز جەتكىزۋ ءۇشىن ساۋالناما جۇرگىزىپ, مامانداردان پىكىر الۋدىڭ ەش قاجەتى جوق. ەلىمىزدىڭ بوكسشىلارى جەتىستىكتەرىمەن الەمدى الدەقاشان مويىنداتىپ قويعان. كاسىپقوي بوكستا دا قازاقتاردىڭ سانى دا كوبەيىپ, ناتيجەلەرى دە جاقسارىپ كەلەدى. سولاردىڭ ءبىرى كانادا ەلىندە جاتتىعىپ, جەكپە-جەك وتكىزىپ جۇرگەن كاسىپقوي بوكسشى – باتىرجان جۇكەمباەۆ. جامبىل وبلىسىنىڭ تۋماسى بۇگىنگە دەيىن 7 كەزدەسۋ وتكىزىپ, التاۋىندا قارسىلاسىن مەرزىمىنەن بۇرىن جەڭسە, بىرەۋىن ۇپاي سانى بويىنشا ۇتتى. وسى جەكسەنبى كۇنى جۇكەمباەۆ مونرەال قالاسىندا مەكسيكالىق داۆيد رانحەلمەن جەكپە-جەككە شىعادى. كەزدەسۋ الدىندا باتىرمەن اڭگىمەلەسۋدىڭ ءساتى تۇسكەن ەدى. - باتىر, سۇراعىمىزدى سوڭعى وتكىزگەن جەكپە-جەگىڭنەن باستاساق. ناتيجەگە قاراساق, سەن ءۇشىن قيىن بولعان سەكىلدى. قارسىلاسىڭ دا وتە تاجىريبەلى. جەكپە-جەك تۋرالى تولىق ايتىپ بەرشى؟ - سوڭعى جەكپە-جەگىم وتە جوعارى دەڭگەيدە ءوتتى. 8 راۋندقا جوسپارلانعان ەدى, سوڭىنا دەيىن جۇدىرىقتاستىق. مانۋەل مارەز وتە تاجىريبەلى, شىدامدى بوكسشى ەكەن. ءبىرىنشى راۋندتان سوڭعى راۋندقا دەيىن سوققىنىڭ استىنا السام دا نوكاۋتقا جىبەرە المادىم. بىراق 8 راۋند بويى جانكۇيەرلەرگە ءوزىمنىڭ جاقسى قىرلارىمدى كورسەتە الدىم دەپ ويلايمىن. بۇل جەكپە-جەك ماعان تاجىريبە بەردى. ۇلكەن كەزدەسۋلەر الدىندا ءوزىمدى ءبىر تەكسەرىپ الدىم دەسەم دە بولادى. ۇپايمەن جەڭگەنىمنىڭ ءوزى ۇلكەن جەڭىس دەپ ەسەپتەيمىن. جالپى, مەكسيكالىق بوكسشىلار شىدامدى كەلەدى. وسىعان دەيىن 5 مەكسيكالىق بوكسشىمەن جۇدىرىقتاسىپپىن. بارلىعى دەرلىك لايقتى قارسىلىق كورسەتە الدى. - كاسىپقوي بوكستاعى نوكاۋتتارىڭدى كورگەن جانكۇيەرلەر الەۋمەتتىك جەلىلەردە سەنى گەنناديدىڭ بولاشاق ءىزباسارى دەپ جاتىر. قاتەلەسپەسەم, اۋەسقوي بوكستا دا نوكاۋتەر بولدىڭ ەمەس پە؟ - اۋەسقويلار اراسىندا نوكاۋتەر بولدىم دەپ ايتا المايمىن. شاما-شارقىمشا جۇدىرىقتاستىم, جەڭۋگە تىرىستىم. 2010 جىلى ەل چەمپيوناتىندا ءۇشىنشى ورىن الىپ, ۇلتتىق قۇراما ساپىنا الىنعانمىن. بىراق ەلى ءىشى بولماسا, سىرتتاعى حالىقارالىق ءىرى تۋرنيرلەردە توپ جارا المادىم. راس, كاسىپقوي بوكستا جانكۇيەرلەر تانىپ, الەۋمەتتىك جەلىلەردە وزدەرىنىڭ تىلەكتەستىگىن ءبىلدىرىپ جاتىر. - اۋەسقوي بوكستا قالىپ, الەم چەمپيوناتىنا نەمەسە وليمپيادا ويىندارىنا قاتىسۋعا نەگە تىرىسپادىڭ؟ - ۇلتتىق قۇرامادا ءبىرىنشى ءنومىر نەمەسە ەكىنشى ءنومىر بولماعان سوڭ 4 جىلدا ءبىر كەلەتىن وليمپيادانى نەمەسە 2 جىل سايىنعى الەم چەمپيوناتىن كۇتىپ جۇرە بەرۋ ۇلكەن شىدام كەرەك. «گەنەرال بولۋدى ارمانداماعان سولدات – سولدات ەمەس» دەيدى عوي, سول سەكىلدى وليمپيادانى باعىندىرعىسى كەلمەيتىن بوكسشى جوق. بارلىق بوكسشىنىڭ ارمانى – وليمپيادا چەمپيونى بولۋ, ەلىمىزدىڭ كوك تۋىن كوككە كوتەرۋ. بىراق ۇلتتىق قۇرامادا ءبىرىنشى ءنومىر بولماساڭ, ءبارى بەكەر. ماعان اۋەسقوي بوكستا شىدام جەتىسپەدى. سوندىقتان كاسىپقوي بوكسقا اۋىسۋعا شەشىم قابىلدادىم. - كاسىپقوي بوكستاعى كارەراراڭدى نەگە اقش-تا, ەۋروپادا ەمەس, كانادا ەلىندە باستادىڭ؟ جالپى, باسقا شەت ەلدەردەن ۇسىنىس ءتۇستى مە؟ - نەگىزى, اۋەلگى ويىم اقش-قا بارۋ بولاتىن. قانشا دەگەنمەن كاسىپقوي بوكستىڭ قىزىپ تۇرعان ناعىز ورتاسى عوي. سول جاقتىڭ پروموۋتەرلەرىمەن سويلەسىپ, ۆيزامدى دا رەتتەپ, اقش-قا بارۋ نيەتىندە جۇرگەم. سول ارادا كاناداداعى «Eye of the Tiger Manegement» پروموۋتەرلىك كومپانياسىنان ۇسىنىس ءتۇستىپ, اۋەسقوي بوكستاعى ۆيدەولارىمدى سۇراتتى. بارلىعىن جىبەردىم, وزدەرى قاراپ, سارالاپ, سوڭىندا ماعان ۇسىنىس جاسادى. كەلىسىمشارتتىڭ بارلىق پۋنكتتەرى كوڭىلىمنەن شىقتى. كوپ ويلانباستان كەلىسىم بەرىپ, پروموۋتەر كاميل ستەفان ۇسىنعان كەلىسىمشارتقا قول قويدىم. ەشقانداي كورىلىمدە, قارالىمدا, سپاررينگتە بولماي, بىردەن كەلىسىمگە وتىردىق. بار سەبەبى وسى. قۇداي قالاسا كاسىپقوي بوكستا گەننادي گولوۆكين سەكىلدى الەم چەمپيونى بولىپ, بارلىق بەلبەۋدى يەلەنگىم كەلەدى. - كاسىپقوي بوكستا «777» دەگەن لاقاپ تانىلىپ كەلە جاتسىڭ عوي؟ 777 سانى قانداي ماعىنا بەرەدى؟ - الەم حالىقتارىنىڭ كوپشىلىگى قاشاننان جەتى سانىن كيە تۇتادى. اتا-بابالارىمىز دا جەتى سانىن قاسيەتتەگەن. مىسالى, بالا كەزىمىزدە انام 7 شەلپەك ءپىسىرىپ, كورشىلەرگە تاراتاتىن. اكەم, جەتى اتاسىن بىلمەگەن جەتەسىز دەپ, جەتى اتامدى جاتتاتقىزدى. مەكتەپتە تاريح ساباعىنان XVI عاسىرداعى ءاز تاۋكەنىڭ «جەتى جارعىسىن» وقىدىق. ايتا بەرسەك مىسال كوپ قوي. وسىدان كەيىن جەتى سانىنىڭ كاسيەتىن تۇسىنە باستادىم. ۇيالى تەلەفونىمنىڭ ءنومىرىن جەتى سانىمەن بايلانىستىردىم. كولىك العاندا 7 سانى بار ءنومىر ىزدەدىم. سول سەكىلدى, ءومىرىمنىڭ كوپ تۇسى جەتى سانىمەن بايلانىسىپ كەتتى. كاسىپقوي بوكسقا اۋىسار تۇستا ءوزىم قۇرمەتتەيتىن, سىيلايتىن اعالارىممەن داستارحانداس بولىپ قالدىم. اڭگىمە اراسىندا سول كىسىلەر كاسىپقوي بوكستا ءۇش جەتى لاقاپ اتىمەن شىقساڭ قالاي بولادى دەپ ۇسىنىس تاستادى. 7 سانىن اۋەلدەن قاستەرلەيتىن ماعان بۇل ۇسىنىس تاڭسىق بولعان جوق. بىردەن كەلىسە كەتتىم. ءسويتىپ, اعالارىمنىڭ ۇسىنىسى مەن ءوزىمنىڭ قالاۋىم ارقاسىندا كاسىپقوي بوكستا «777» اتىمەن تانىلا باستادىم. - كانادا حالقىنىڭ ءومىر سالتى, سپورتقا دەگەن قىزىعۋشىلىعى قالاي؟ - كانادانىڭ كۆەبەك قالاسىندا تۇرىپ جاتقانىما ءبىر جارىم جىل بوپ قالدى. بۇل جاقتا ءبارى جاقسى. ادامدارى دا ءبىز سەكىلدى قوناقجاي, بوتەنسىمەي جاقسى قابىلدادى. سول ءۇشىن ولارعا العىس ايتامىن. ءبىراز جاڭا دوستار تاپتىم. ءبىزدىڭ ەلدە ءنومىر ءبىرىنشى سپورت بوكس بولسا, كانادالىقتار ءۇشىن – حوككەي سپورتى. حوككەي جاقسى دامىعان. سپورتقا دەگەن كوزقاراستارى دا جاقسى. مەنىڭشە, كانادادا حوككەي ءنومىر ءبىرىنشى سپورت بولسا, ەكىنشى ورىندا كاسىپقوي بوكس دەپ ەسەپتەيمىن. ويتكەنى, ءبىز وتكىزگەن جەكپە-جەكتەرگە جانكۇيەرلەر كوپ جينالادى. قىزىعۋشىلىق وتە جوعارى. - بۇگىنگە دەيىن كاسىپقوي بوكستا 7 جەكپە-جەك وتكىزىپ, بارىندە جەڭىسكە جەتتىڭ. ءوزىڭدى تولىققاندى كاسىپقوي بوكسشى رەتىندە سەزىنىپ ۇلگەردىڭ بە؟ - اللاعا شۇكىر,  بۇگىنگە دەيىن 7 كەزدەسۋ وتكىزدىم. وزدەرىڭىز كورىپ, ءبىلىپ وتىرعانداي جەتى كەزدەسۋدىڭ التاۋىن نوكاۋتپەن ۇتتىم. قازىرشە ناتيجەم جامان ەمەس. الداعى ۋاقىتتا دا جەڭىستەرىممەن قازاق ەلىن قۋانتامىن دەگەن ۇمىتتەمىن. سوڭعى 2-3 جەكپە-جەكتەن باستاپ, ءوزىمدى كاسىپقوي بوكسشى رەتىندە سەزىنىپ, كاسىپقوي بوكسقا توسەلىپ كەلە جاتىرمىن. - كاسىپقوي بوكستى ەندى باستاعان سەن ءۇشىن بىردەن الەم ەكس-چەمپيوندارى داۆيد لەمە, جان پاسكالمەن بىرگە جاتتىعۋ ۇلكەن تاجىريبە شىعار؟ - ونىڭىز راس. قازىر جان پاسكالمەن ءبىر جاتتىقتىرۋشىنىڭ قولاستىندا جاتتىعامىن. جاتتىعۋ بارىسىندا جان پاسكال تاجىريبەلەرىمەن ءبولىسىپ, اقىل-كەڭەستەرىن بەرىپ تۇرادى. الەمدىك دەڭگەيدەگى بوكسشىلارمەن ءبىر جەردە جاتتىققانىڭ ءوزى ادامعا سەنىم ۇيالاتادى جانە العا قاراي ۇمتىلۋعا قۇلشىنىس پايدا بولادى. - جالپى, كاسىپقوي بوكسشىلار قالاي جاتتىعادى ەكەن؟ 1 كۇندىك جاتتىعۋىڭ قالاي وتەدى؟ - اۋەسقوي بوكس پەن كاسىپقوي بوكس جاتتىعۋلارىنىڭ ايىرماشىلىعى بارشىلىق. كاسىپقوي بوكسشىلار ادەتتەگىدەي كۇنىنە 2 مەزگىل جاتتىعادى. دۇيسەنبى-جۇما كۇندەرى ەكى مەزگىل, سەنبى كۇنى ءبىر مەزگىل جاتتىعامىز. جەكسەنبى – دەمالىس كۇنى. ءار جاتتىعۋىمىز 3-4 ساعاتقا سوزىلادى. ءبىر ەرەكشەلىگى, ەكى جاتتىعۋدى ەكى بولەك باپكەر وتكىزەدى. تاڭەرتەڭ فيزيكالىق جاتتىعۋعا كوڭىل بولەمىز, كەشكى جاتتىعۋدا جەكە باپكەرىم ستەفان لارۋشپەن بىرگە «لاپا» ۇرامىز, قاپ سوعامىز, سپاررينگ-جاتتىعۋ جاسايمىز. - قارسىلاستاردى قالاي تاڭدايسىڭدار؟ سەنىڭ ويىڭمەن, پىكىرىڭمەن مەنەدجەرىڭ ساناسا ما؟ - مەنەدجەرىم اننا رەۆا قازاقستاندا تۋعان.  ءبىر-ءبىرىمىزدى ءتۇسىنىسىپ جۇمىس ىستەپ جاتىرمىز. جەكپە-جەك الدىندا قارسىلاستاردى تاڭداۋدا مەنىڭ ۇلەسىم قانشا پايىز ەكەنىن ايتا المايمىن, دەگەنمەن ءار قارسىلاستى تاڭدايتىننىڭ الدىندا اننا ماعان ولاردىڭ دارەجەسىن, دەڭگەيىن ايتىپ, مەنىڭ پىكىرىمدى سۇراپ تۇرادى. رەيتينگتىك جەكپە-جەكتەردەگى قارسىلاستارىمدى تاڭداۋعا كوپ ارالاسا بەرمەيمىن. بولاشاقتا بەلبەۋلەر ءۇشىن وتكىزەتىن جەكپە-جەكتە قارسىلاستاردى تاڭداۋعا وزىمدە ارالاسىپ, ويىمدى ايتاتىن بولامىن. - الەمدىك boxrec.com سايتىندا ءوز سالماعىڭ بويىنشا (63,5 كەلى) قازاق بوكسشىلارى اراسىندا ءبىرىنشى, الەم بوكسشىلارى اراسىندا 153 ورىندا تۇرسىڭ. قۇرلىقتىق بەلبەۋلەرگە (wba, naba, wbo-nabo, intercontinental ) شىعۋعا قانشالىقتى مۇمكىندىك بار؟ - قۇداي قالاسا سوڭعى 1-2 جەكپە-جەكتەن سوڭ قاي تۇجىرىم بويىنشا بەلبەۋلەرگە شىعاتىنىم بەلگىلى بولادى. سوڭعى 2 جەكپە-جەكتىڭ ناتيجەسىنە قاراپ, ناقتى ءبىر شەشىمگە كەلەمىز. اسىعىستىق جاساۋدىڭ قاجەتى جوق. جاقىندا عانا بۇل تۋرالى پروموۋتەرىممەن سويلەسىپ, اقىلداسقان بولاتىنبىز. بەلبەۋ ءۇشىن جەكپە-جەك وتكىزەتىن كۇنىڭ اۋىلى دا الىس ەمەس. - 29 قاڭتاردا وتەتىن جەكپە-جەككە دايىندىق قالاي ءجۇرىپ جاتىر؟ قارسىلاسىڭدى تولىق زەرتتەپ ۇلگەردىڭ بە؟ - جاتتىعۋ ويداعىداي ءجۇرىپ جاتىر. فيزيكالىق جاتتىعۋدان بولەك, كۇن سايىن سپاررينگ-جاتتىعۋ وتكىزەمىز. باپكەرىمىز ەكەۋمىز قارسىلاسىمنىڭ ۆيدەوسىن كورىپ, تالقىلاپ, جوسپارىمىزدى قۇرىپ ۇستىندەمىز.   باتىردىڭ بۇل جولعى قارسىلاسى مەكسيكالىق بوكسشى داۆيد رانحەل 1993 جىلى تۋعان. كاسىپقوي بوكستاعى دەبيۋت كەزدەسۋىن 2012 جىلدىڭ 11 تامىزىندا وتكىزىپ, تەحنيكالىق نوكاۋتپەن ۇتقان. سوڭعى كەزدەسۋىن 2016 جىلدىڭ 16 شىلدەسىندە وتكىزىپ, ۇپاي سانى بويىنشا جەڭىسكە جەتءتى. بۇگىنگە دەيىن داۆيد رانحەل جالپى 16 مارتە رينگكە شىعىپ, 12 رەت جەڭىسكە جەتكەن, 4 رەت جەڭىلگەن. 8 قارسىلاسىن نوكاۋتپەن ۇتسا, 2 قارسىلاسىنان ءوزى نوكاۋتپەن ۇتىلعان. BoxRec سايتىنىڭ رەيتمنگى بويىنشا 310 ورىندا تۇر. باتىر جۇكەمباەۆ پەن داۆيد رانحەلدىڭ جەكپە-جەگى مونرەال قالاسىنداعى Bell Centre ارەناسىندا وتەدى. زالدىڭ سىيىمدىلىعى – 21 273.   سۇحباتتاسقان ءالي بيتورە