ايلى ءتۇننىڭ ساۋلەسى

بىلتىر ەل تاۋەلسىزدىگىنىڭ مەرەيتويىنا وراي الماتىداعى ءا.قاستەەۆ اتىنداعى مەملەكەتتىك ونەر مۇراجايىندا بىرقاتار قىلقالام شەبەرلەرىنىڭ كورمەسى وتكەن بولاتىن. ولاردىڭ اراسىندا جۇماحمەت مىرزاحمەت ۇلىنىڭ «تاۋەلسىز ەلىمىزگە اللا جار بولسىن» اتتى جەكە كورمەسى ەستە قالىپتى. كورمەدە سۋرەتشىنىڭ پەيزاج جانرىنداعى تۋىندىلارى شەرۋلەتكەن ەدى. جۇماحمەت مىرزاح­مەت ۇلى ءوزىنىڭ سۋرەت­كەر­­لىك الەمى ارقىلى مو­­­نۋمەنتالدى-دەكو­را­­­­­تيۆتىك مانەردى عانا ەمەس, سيمۆوليكالىق-كون­­تسەپتۋالدىق ءستيلىن تانىتقان تالانت يەسى. جالپى العاندا, سۋ­رەت­شىنىڭ تاقىرىپتىق كوم­پو­زيتسيالىق يدەياسى وتە اۋقىمدى جانە ماعىنالى. سوڭعى كور­مەسىندە سۋرەتشىنىڭ 60 تۋىندىسى قويىلسا, ءوزى دە 45 جىلدان بەرى 60-تان استام حالىقارالىق, رەسپۋبليكالىق دەڭگەي­دەگى كورمەلەرگە قاتىسقان. قىلقالام شەبەرىنىڭ شىعار­مالارىنان دا­لا ءيىسى اڭقيدى. تاۋ بوك­تەرلەرى الىستان مۇنار­تىپ, اۋىلدىڭ ءتۇتىنى ادامدى وزىنە تار­تا­دى. ونىڭ مىڭ قۇ­بىل­عان «كۇننىڭ باتۋى», «جاۋىندى كۇن», «بۇلت­تى كۇن», «كۇزگى كوك­توبە», «1-ءشى شاعىن اۋدان», «ايلى ءتۇن» سىندى تۋىندىلارى جازدىڭ شۋاقتى كۇندەرىنە شا­قىرىپ, الىستان مۇنار­لانعان ساعىم لەبىن دە سەزىنگەندەي بولاسىڭ. كۇن شۇعىلالى بيىك تاۋلار, جايقالعان اعاشتار, وزەن سىلدىرى مەن جەلپىپ سوققان سامال جەل, ءتاڭسارى, كوكجيەكتەگى كۇن, كۇننىڭ باتۋى, ءبارى-ءبارى, اسىرەسە, قىزىل-سارى ءتۇس­تەگى بۇلتتاردىڭ ءوزى دە في­لوسوفيالىق سىردى اشىپ كورسەتەدى. شەبەر جۇمىس جاساۋ ءۇشىن تەرەڭ ويلانادى. شىعارما­لارىنىڭ دە­نى رۋحاني تاقىرىپتا جا­زىلعان. اسىرەسە, قازاق ەلىنىڭ وتكەن ءومىرى تۋرالى جازىلعان «پوليگون», «ارال», «قازاق پيرا­مي­داسى» جانە «حح عا­سىردىڭ ناۋبەتى» اتتى تۋىندىسى دۇنيەگە كەلدى. سوڭعى كارتينادا قارا قازان توڭكەرىلىپ, قارا ءۇيدىڭ ويرانى شىعىپ, شاڭىراعى ورتاعا تۇسكەن. ەكى شىراق جاعىلىپ, ۋىققا ءۇش ءتۇرلى تۇستەگى شۇبە­رەك بايلانعان. قارا قازان توڭكەرىلگەنى – اشار­شىلىقتىڭ تونگەنى, شاڭىراقتىڭ قۇلاۋى – وتباسىنىڭ و دۇنيەگە كەتكەنى. جاعىلعان شى­راق كەلەشەك ومىرگە ءۇمىت بەرەدى. ال ۋىق با­سىنداعى شۇبەرەك قازا بولعان ادامنىڭ جاسىنا قاراي بايلاناتىن بول­عان. جاس جىگىت قازا بولعاندا – قىزىل, ورتا جاس­تاعى جىگىتكە – قارا, جاسى كەلگەن قارتقا اق ءشۇ­بەرەك بايلانعان. وسى تاقىرىپتى كوپ زەرتتەپ, جۇمىس جاساعان ويشىل سۋرەتشى شتريح-كود جا­ڭالىعىن اشتى. ءبىزدىڭ دانا حالقىمىز سالت-ءداس­تۇردى جاقسى ساقتاعان. قازا بولعان ادامعا قۇر­مەتپەن قاراۋ ساۋابىن تي­گىزەدى. اۋىر تاقىرىپ بولسا دا ۇمىتىلعان ءداس­تۇردى جاڭعىرتىپ كەلە­شەك ۇرپاققا ۇلگى بەرە­تىن تاريحي تۋىندىلار سۋرەتشىنىڭ جان دۇنيە­سىنەن جارىپ شىق­قان شىعارمالار ەكەنىن اڭعارامىز. ايناش ەسالي, «ەگەمەن قازاقستان»  الماتى