وسكەمەندەگى پۋشكين اتىنداعى وبلىستىق كىتاپحانادا «الاش» قوزعالىسىنىڭ 100 جىلدىعىنا وراي «الاش قوزعالىسىنا - 100 جىل» اتتى كىتاپ كورمەسى اشىلدى.
-بۇل كورمەگە ەكى اي بويى ازىرلەندىك. كىتاپحاناداعى الاش تاريحىنا قاتىستى دۇنيەلەردىڭ بارلىعىن سۇزگىدەن وتكىزدىك. ارنايى تاپسىرىس بەرىپ, الاش ارىستارىنىڭ پورترەتتەرىن جاساتتىق. مۇنىڭ ءبارى جۇرت ولار تۋرالى ءبىلىپ جۇرسە, ەڭ بولماسا, سۋرەتتەرىن كورىپ, كوكەيلەرىنە تۇيسە دەگەن يگى ويدان تۋىنداعان ەدى, - دەيدى كىتاپحانانىڭ ولكەتانۋ سەكتورىنىڭ جەتەكشىسى زيزا مۇحتارحانوۆا.
[caption id="attachment_95370" align="aligncenter" width="1575"]
الاش قالاسى, 1917 جىل[/caption]
كورمەدە حالقىمىزدىڭ ءبىرتۋار تۇلعالارىنا قاتىستى شىعارىلعان ۇكىمدەردىڭ كوشىرمەلەرىمەن قاتار الاش قايراتكەرلەرىنىڭ الاقاندارىنىڭ تابى قالعان قۇندى قۇجاتتارعا مولىنان ورىن بەرىلگەن. الاش اۆتونومياسىن قۇرۋ تۋرالى قاۋلى, 1917 جىلعى 5-18 جەلتوقساندا ورىنبوردا وتكەن جالپىقازاق سەزى ءماجىلىسىنىڭ حاتتاماسى, الاش وردا توراعاسىنىڭ شىعارعان وكىمدەرى, 1917 جىلعى 21-قاراشادا «قازاق» گازەتىنىڭ گازەتىنىڭ №215 نومىرىندە جاريالانعان «الاش» پارتياسىنىڭ جوباسىنىڭ فوتوكوشىرمەلەرىن وسى جەردەن كورۋگە بولادى. ماسەلەن, ءاليحان بوكەيحانوۆتىڭ 1918 جىلدىڭ 25 ماۋسىمىندا سەمەي ۋەزدىك زەمستۆو باسقارماسىنىڭ توراعاسى احمەتجان قوزىباعاروۆقا شەكەسىنە «ەكسترەننو» دەپ قول قويىپ جولداعان قاتىناس قۇجاتىندا الاش پولكىنا ۋەزدىڭ ءار بولىسىنان 30 ادامنان الۋ تۋرالى نۇسقاۋ بەرىلگەن.
[caption id="attachment_95377" align="aligncenter" width="571"]
الاشوردا توراعاسىنىڭ وكىمى[/caption]
كورمەدەن ءاليحان بوكەيحانوۆتىڭ سەمەيدە رايىمجان مارسەكوۆ, تۇراعۇل قۇنانباەۆ, كوكباي جاناتاي ۇلىمەن, احمەت بايتۇرسىنوۆ پەن مىرجاقىپ دۋلاتوۆتىڭ شاۋەشەككە بارار ساپارى الدىندا ايگىلى بالۋان قاجىمۇقان, تۇراعۇل اباي ۇلى, كوكباي جاناتاي ۇلى, ەلدوس وماروۆپەن كەزدەسكەن ساتتەرىندەگى, رەسەيدىڭ مەملەكەتتىك دۋماسىندا انكەتا تولتىرىپ جاتقان قوس قازاق - باقىتجان قاراتاەۆ پەن تەمىرعالي نۇرەكەنوۆ (سانك-پەتەربۋرگ, 1907 جىل), تۇرعىلاستارىمەن ەمەن-جارقىن اڭگىمە-دۇكەن قۇرىپ وتىرعان ءماننان تۇرعانباەۆ, مۇحتار اۋەزوۆ پەن احمەتجان قوزىباعاروۆتىڭ سۋرەتتەرىن تاماشالاۋعا بولادى. بۇگىندە جۇرت كوپ بىلە بەرمەيتىن كەزىندە «قازاق» گازەتىنە دەمەۋشى بولعان حاسەن اقاي ۇلى مەن وسى باسىلىمعا اۆتور بولعان يسمايل بايتەنوۆتىڭ سيرەك سۋرەتتەرى دە وسىندا. ءاليحان بوكەيحانوۆ, جۇسىپبەك ايماۋىتوۆ, جاھانشا دوسمۇحامەدوۆ سىندى الاش قايراتكەرلەرىنىڭ اباقتىداعى اتىلار الدىنداعى سوڭعى سۋرەتتەرى دە كەلۋشىلەر نازارىنا ۇسىنىلعان.
[caption id="attachment_95379" align="aligncenter" width="786"]
الاش قالاسىندا بەرىلگەن انىقتاما[/caption]
كىتاپ كورمەسىندەگى ەرەكشە, تاريحي سۋرەتتەردىڭ ءبىرى – الاش وردا ۇكىمەتىنىڭ سەمەيدەگى عيماراتى. ءبىر قاراعاندا قىتاي ۇلگىسىندەگى ۇيلەردى ەسكە سالاتىن بۇل عيمارات 1918 جىلى سۋرەتكە تۇسىرىلگەن ەكەن. اۋەلدە زارەچنايا سلوبودكا, كەيىن الاش اتالعان قالانىڭ سول كەزدەگى كەلبەتى (1917 جىل, 11 مامىر), سول تۇستاعى سەمەيدىڭ كارتاسى, ونداعى الاش دەگەن جازۋ كوزىڭىزگە وتتاي باسىلادى.
[caption id="attachment_95384" align="aligncenter" width="970"]
الاشوردا ۇكىمەتىنىڭ سەمەيدەگى عيماراتى, 1918 جىل[/caption]
ارنايى ستەندتتەرگە توپتاستىرىلعان مۇراعاتتىق قۇجاتتاردى وسكەمەندەگى وبلىستىق مەملەكەت مۇراعات ۇسىنىپتى. كىتاپحانا قىزمەتكەرلەرى بۇل كورمەنىڭ جىل سوڭىنا دەيىن جالعاساتىنىن ايتادى.
ازامات قاسىم
, «ەگەمەن قازاقستان»
وسكەمەن
سۋرەتتەر - اۆتوردىكى
