قازاقستان رەسپۋبليكاسى اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلىگىنىڭ بۇيرىعى №730

2010 جىلعى  26 قاراشا, استانا قالاسى قازاقستان رەسپۋبليكاسىندا جاناما ورمان پايدالانۋ ەرەجەسiن بەكiتۋ تۋرالى قازاقستان رەسپۋبليكاسى ورمان كودەكسiنiڭ 98-بابىنا سايكەس, بۇيىرامىن: 1. قوسا بەرiلiپ وتىرعان قازاقستان رەسپۋبليكاسىندا جاناما ورمان پايدالانۋ ەرەجەسi بەكiتiلسiن. 2. «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ مەملەكەتتiك ورمان قورى اۋماعىندا جاناما ورمان پايدالانۋ ەرەجەسiن بەكiتۋ تۋرالى» قازاقستان رەسپۋبليكاسى اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلىگى ورمان جانە اڭشىلىق شارۋاشىلىعى كوميتەتى توراعاسىنىڭ 2004 جىلعى 10 قاراشاداعى №238 (نورماتيۆتiك قۇقىقتىق اكتىلەردى مەملەكەتتiك تiركەۋ تiزiلiمiندە №3253 تىركەلگەن, «قازاقستان رەسپۋبليكاسى ورتالىق اتقارۋشى جانە وزگە دە مەملەكەتتىك ورگاندارىنىڭ نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىلەر بيۋللەتەنىندە, 2005 ج. №9-13, 36-قۇجات جاريالانعان) بۇيرىعىنىڭ كۇشى جويىلدى دەپ تانىلسىن. 3. قازاقستان رەسپۋبليكاسى اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلىگى تابيعات رەسۋرستارىن پايدالانۋ ستراتەگياسى دەپارتامەنتى (ج. ى. وماروۆ) زاڭنامادا بەلگىلەنگەن تارتىپپەن وسى بۇيرىقتىڭ قازاقستان رەسپۋبليكاسى ادىلەت مينيسترلىگىندە مەملەكەتتىك تىركەلۋىن قامتاماسىز ەتسىن. 4. وسى بۇيرىق ءبىرىنشى رەت رەسمي جاريالانعاننان باستاپ ون كۇنتىزبەلىك كۇن وتكەن سوڭ قولدانىسقا ەنگiزiلەدi. ءمينيستردىڭ م. ا.   ە.امان. قازاقستان رەسپۋبليكاسى  اۋىل شارۋاشىلىعى  ءمينيسترىنىڭ م. ا. 2010 جىلعى 26 قاراشاداعى № 730 بۇيرىعىمەن بەكىتىلگەن قازاقستان رەسپۋبليكاسىندا جاناما ورمان پايدالانۋ ەرەجەسى 1. جالپى ەرەجەلەر 1. وسى قازاقستان رەسپۋبليكاسىندا جاناما ورمان پايدالانۋ ەرەجەسى (بۇدان ءارى – ەرەجە) قازاقستان رەسپۋبليكاسى ورمان كودەكسىنىڭ 98-بابىنا سايكەس ازىرلەندى جانە قازاقستان رەس­پۋبليكاسىنىڭ مەملەكەتتىك ورمان قورى اۋماعىندا جاناما ورمان پايدالانۋدى جۇزەگە اسىرۋ ءتارتىبىن ايقىندايدى. 2. جاناما ورمان پايدالانۋعا: ءشوپ شابۋ, مال جايۋ, مارال جانە اڭ ءوسىرۋ, ارا ۇيالارى مەن ومارتالار ورنالاستىرۋ, كوكونىس ءوسىرۋ, باقشا شارۋاشىلىعى جانە وزگە دە اۋىل شارۋاشىلىعى داقىلدارىن ءوسىرۋ, ءدارى-دارمەكتىك وسىمدىكتەر مەن تەحنيكالىق شيكىزات, جابايى جەمىستەر, جاڭعاق­تار, جيدەكتەر جانە باسقا دا ازىقتىق ونىمدەردى, مۇك, ورمان توسەندىسىن جانە جەرگە تۇسكەن جاپىراقتاردى جانە قامىس دايىنداۋ جانە جيناۋ جاتادى. 3. جەكە تۇلعالارمەن جابايى جەمىستەر, جاڭ­عاقتار, ساڭىراۋقۇلاقتار, جيدەكتەر, ءدارى-ءدار­مەكتىك شيكىزات جانە باسقا دا جاناما ورمان رەسۋرس­تارىنىڭ شەكتى نورمالارى مەن جيناۋ قازاقستان رەسپۋبليكاسى ورمان كودەكسىنىڭ 42 بابىنا سايكەس انىقتالادى. 4. جاناما ورمان پايدالانۋ ورمانعا زيانىن تيگىزبەي, ورمان رەسۋرستارىن مولىقتىرۋعا نۇق­سان كەلتىرمەي, وسى ەرەجەگە جانە ورمان­داردى پايدالانۋدىڭ باسقا دا ەرەجەلەرى بەلگىلەگەن مەرزىمدە جانە تاسىلمەن جۇزەگە اسىرىلۋعا ءتيىس. 5. مەملەكەتتىك ورمان قورى ۋچاسكەسى ءبىر نەمەسە بىرنەشە ورمان پايدالانۋشىعا جاناما ورمان پايدالانۋدىڭ ءبىر نەمەسە بىرنەشە ءتۇرىن جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن بەرىلۋى مۇمكىن. 6. جاناما ورمان پايدالانۋ مەملەكەتتىك ورمان پايدالانۋشى بەرەتىن ورمان بيلەتىنىڭ نەگىزىندە ءبىر جىلعا دەيىنگى مەرزىمگە قىسقا مەرزىمدى ورمان پايدالانۋعا بەرىلەدى. 7. مەملەكەتتىك ورمان قورى ۋچاسكەلەرىندە جاناما ورمان پايدالانۋ قۇقىعى قازاقستان رەسپۋبليكاسى ورمان كودەكسىنىڭ 39-41-باپتارىمەن ايقىندالعان تارتىپپەن نەمەسە نەگىزدەمەلەر بويىنشا توقتاتىلا تۇرادى, شەكتەلەدى جانە توقتاتىلادى. 2. مارال جانە اڭ ءوسىرۋ 8. مەملەكەتتىك ورمان قورى ۋچاسكەلەرىندە مارال نەمەسە اڭ ءوسىرۋدى جۇزەگە اسىرۋ قۇقىعىن بەرۋ تۋرالى ماسەلەنى قاراۋ ءۇشىن ءوتىنىش جاساۋشى (ىقتيمال ورمان پايدالانۋشى) مەملەكەتتىك ور­مان يەلەنۋشىگە قاجەتتى تەحنيكالىق-ەكونومي­كالىق نەگىزدەمەلەر مەن ەسەپتەردى, سحەمالاردى, بيزنەس-جوسپاردى, جانەدە وسى قىزمەتتىڭ قور­شاعان ورتاسىنا اسەر ەتۋىن الدىن الا باعالاۋ ماتەريالدارىن قامتيتىن مارال فەرماسىن نەمەسە اڭ فەرماسىن ۇيىمداستىرۋ جوباسىن ۇسىنادى. 9. مەملەكەتتىك ورمان يەلەنۋشىنىڭ ورمان پايدالانۋدىڭ ءوتىنىش جاسالىپ وتىرعان ءتۇرىن بەرۋ تۋرالى شەشىمى ورمان بيلەتىن بەرۋ تۇرىندە رەسىمدەلەدى. 10. مەملەكەتتىك ورمان يەلەنۋشى ورمان پايدالانۋشى ۇسىنعان ماتەريالداردى قاراس­تىرىپ, 30 كۇنتىزبەلىك كۇن مەرزىمىندە ورمان پايدالانۋشىعا ورمان بيلەتىن جانە مەملەكەتتىك ورمان قورىنىڭ ۋچاسكەلەرىن بەرەدى نەمەسە ورمان بيلەتىن بەرۋدەن دالەلدى تۇردە باس تارتادى. مارال فەرمالارىن نەمەسە اڭ فەرمالارىن ۇيىمداستىرۋ ءۇشىن ورمان القاپتارى بولىنەدى. ورمان پايدالانۋشىنىڭ جوباسىنا سايكەس وعان بەرىلەتىن ۋچاسكەلەردىڭ قۇرامىنا فەرمانىڭ جۇمىس ىستەۋى ءۇشىن قاجەت شابىندىق, جايىلىمدىق جەرلەر ەنەدى. بەرىلگەن ۋچاسكەلەردە باعىلاتىن مارالداردىڭ سانى ورمان ەكوجۇيەسىنە تۇسەتىن عىلىمي تۇردە نەگىزدەلگەن جۇكتەلىم نورمالارىنان اسپاۋعا ءتيىس. 11. ورمان پايدالانۋشىلار بەرىلگەن ۋچاسكەلەردە ۋاقىتشا (قالقالار, كۇزەت ۇيشىكتەرى, قور­شاۋلار, قاشالار, شارباقتار) جانە تۇراقتى (زووۆەت­زەرتحانالارعا جانە جۇمىسكەرلەردى ورنا­لاس­تىرۋعا ارنالعان ۇيلەر, اڭ فەرماسىنىڭ جەمىن ساقتايتىن توڭازىتقىشتار, مارالدى قولدا باعىپ ۇستايتىن قورا-جايلار) قۇرىلىستار سا­لۋى­نا بولادى. اتالعان قۇرىلىستاردىڭ ءمول­شەرى, ورنالاسۋى, ولاردى كۇتىپ ۇستاۋ ەرەجەلەرى شارتتا جانە ورمان بيلەتىندە كورسەتىلەدى. 12. ورمان پايدالانۋشىلار وزدەرىنە پاي­دالانۋعا بەرىلگەن ۋچاسكەلەردى ورتتەن, براكونەرلىكتەن قورعايدى, پايدالانىلاتىن جەرلەر­دىڭ شىعىمدىلىعىن قالپىنا كەلتىرۋ مەن ارتتىرۋ جونىندەگى شارالاردى جۇزەگە اسىرادى. 3. ارا ۇيالارى مەن ومارتالاردى ورنالاستىرۋ 13. ارا ۇيالارى مەن ومارتالار ءۇشىن ۋچاسكەلەر ورمان شەتتەرىنەن, الاڭقايلاردان جانە باسقا دا ورمان كومكەرمەگەن جەرلەردەن اعاش كەسۋ, ورمان الاڭدارىن تازارتۋ, جىرتۋ جانە ولاردا جىلجىمالى ومارتالار ءۇشىن تۇراقتى ۇلگىدەگى قۇرىلىستار تۇرعىزۋ قۇقىعىنسىز بەرىلەدى. تۇراقتى ومارتالار ورنالاستىرۋ ءۇشىن ۋچاسكەلەر ورمان پايدالانۋشىلارعا ارنايى بەكىتىپ بەرىلگەن ۋچاسكەلەردەن ۇزاق مەرزىمدى ورمان پايدالانۋ كەزىندە بەرىلەدى. 14. ورمان پايدالانۋشىلارعا ارا ۇيالارىن ورناتۋعا جانە ۋاقىتشا قۇرىلىستار – كۇزەت ۇيشىكتەرىن, ارا ۇيالارىن, قۇرال-جابدىقتار, بال جيناۋ ونىمدەرىن ساقتايتىن قويمالار سالۋعا, ومارتا شارۋاشىلىعىنىڭ قاجەتتەرى ءۇشىن بۇ­رىن­نان بار ورمان جولدارىن پايدالانۋعا جانە/نەمەسە جەكەلەگەن جاعدايلاردا ومارتاعا ۋا­قىتشا قارا جولدار تارتۋعا رۇقسات ەتىلەدى. اتال­عان قۇرىلىستاردىڭ شەكتى مولشەرى, ءتۇرى جانە سيپاتى, ولاردى قۇلاتۋ (الىپ كەتۋ) ءتارتىبى, تارتىلاتىن جولداردىڭ باعىتى, ۇزىندىعى جانە كولەمى ورمان بيلەتىندە ايقىندالادى. 15. ورمان پايدالانۋشىعا ارا ۇيالارى مەن ومارتالار ورنالاستىرۋ ءۇشىن بەرىلگەن ۋچاسكە مەملەكەتتىك قاجەتتىلىكتەر نەمەسە مەملەكەتتىك ورمان قورىنىڭ ساناتىن وزگەرۋ ءۇشىن الىپ قويىلعان جاعدايدا وسى ۋچاسكەنى پايدالانۋ پايدالانۋ مەرزىمىنە قاراماستان توقتاتىلادى, بىراق ورمان پايدالانۋشىعا بۇل جايىندا كەمىندە ءبىر اي بۇرىن ەسكەرتۋ جاسالۋى قاجەت. ورمان پاي­دالانۋشىعا ونىڭ ءوتىنىشى بۇل ۋچاسكەنىڭ ورنىنا بال جيناۋ ماۋسىمى اياقتالعانعا دەيىن ارا ۇيالارى مەن ومارتالار ورنالاستىرۋعا جارامدى باسقا بوس ۋچاسكە بەرىلۋى مۇمكىن. 4. كوكونىس ءوسىرۋ, باقشا ءوسىرۋ جانە وزگە دە اۋىل شارۋاشىلىعى داقىلدارىن ءوسىرۋ 16. كوكونىس, باقشا ءوسىرۋ جانە وزگە اۋىل شارۋا­شىلىعى داقىلدارىن ءوسىرۋ ءۇشىن ۋچاسكەلەر ء(دارى-دارمەكتىك وسىمدىكتەردى, جەمىس جانە جيدەك داقىلدارىن پلانتاتسيادا ءوسىرۋدى قوسا العاندا) مەملەكەتتىك ورمان قورىنىڭ ورمانسىز جەرلەرىنەن بەرىلەدى. بولىنگەن ۋچاسكەلەردە ءوسى­رىلەتىن اۋىل شارۋاشىلىعى داقىلدارىنىڭ ناق­تى تۇرلەرى مەن القابى ورمان بيلەتىندە كور­سەتىلەدى. 17. وسى داقىلداردى ءوسىرۋ كەزىندە پايدا­لانىلاتىن جەرلەر مەن قورشاعان ورتانىڭ جاي-كۇيىنە تەرىس اسەر ەتپەيتىن اگروتەحنيكا قول­دانىلۋعا ءتيىس. قاجەت ەمەس وسىمدىكتەرمەن كۇرەسۋ ءۇشىن گەربيتسيدتەر مەن وزگە حيميالىق قۇرالدارىن پايدالانۋ «پەستيتسيدتەردىڭ (ۋلى حيميكاتتاردىڭ) قاۋىپ­سىزدىگىنە قوىلاتىن تالاپتار» تەحنيكالىق رەگلامەنتىن بەكىتۋ تۋرالى» قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇكىمەتىنىڭ 2008 جىلعى 29 مامىرداعى № 515 قاۋلىسىنا سايكەس جۇزەگە اسىرىلادى. تىڭايتقىشتار ەنگىزۋ قولدانىستاعى اگروتەح­ني­كالىق نورمالار شەگىندە قامتاماسىز ەتىلۋگە ءتيىس. 18. ءوسىرىلىپ جاتقان اۋىل شارۋاشىلىعى داقىل­دارىن سۋارۋ ءۇشىن سۋ رەسۋرستارىن پايدا­لانۋدى ورمان پايدالانۋشىلار قازاقستان رەس­پۋبلي­كا­سىنىڭ سۋ كودەكسىنە سايكەس جۇزەگە اسىرادى. 19. ورمان پايدالانۋشىلار بەرىلگەن ۋچاسكەلەردە ۋاقىتشا قۇرىلىستار – كۇزەت ۇيشىكتەرىن, قۇرال-جابدىقتار, تىڭايتقىشتار, وسىرىلگەن ءونىم­دى ساقتايتىن قالقالار, سۋ تارتۋ قۇرىلىس­تارىن سالۋىنا, بۇرىننان بار جولداردى پاي­دالانۋىنا نەمەسە جەكەلەگەن جاعدايلاردا ۋا­قىت­شا قارا جولدار تارتۋىنا بولادى. بۇل قۇرى­لىستاردىڭ مولشەرى, ءتۇرى جانە ماقساتى, ولاردى قۇلاتۋ (الىپ كەتۋ) ءتارتىبى, سونداي-اق تارتى­لا­تىن سۋ جۇيەلەرى مەن جولداردىڭ باعىتى, ۇزىن­دىعى جانە مولشەرى ورمان بيلەتىندە ايقىندالادى. 5. ءدارى-دارمەكتىك وسىمدىكتەر, تەحنيكالىق شيكىزات دايىنداۋ جانە جيناۋ 20. ورمان پايدالانۋشىلار مەملەكەتتىك ور­مان قورى اۋماعىندا ءدارى-دارمەكتىك (جاپىراق­تار, گۇلدەر, جەمىستەر, بۇرشىكتەر, قابىقتار, تامىرلار, شوپتەردىڭ جانە بۇتالاردىڭ كەيبىر تۇرلەرىنىڭ تۇينەكتەرى, قالەمشەلەرى) جانە تەحني­كالىق شيكىزات دايىنداۋدى جۇزەگە اسىرا الادى. 21. ءدارى-دارمەكتىك جانە تەحنيكالىق شيكىزات دايىنداۋعا (جيناۋعا) وسىمدىكتەردىڭ دەر كەزىندە قالپىنا كەلۋىن جانە ولاردىڭ قورلارىنىڭ مو­لىعىپ وتىرۋىن قامتاماسىز ەتەتىن كولەمدە جول بەرىلەدى. 22. ءدارى-دارمەكتىك جانە تەحنيكالىق شيكى­زاتتى كاسىپشىلىك ماقساتتا دايىنداۋ (جيناۋ) وسى ماقساتتار ءۇشىن ۇزاق نەمەسە قىسقا مەرزىمدى ورمان پايدالانۋعا ارنايى بولىنگەن ۋچاسكەلەردە جۇزەگە اسىرىلادى. 23. دەربەس تۇتىنۋ ءۇشىن ءدارى-دارمەكتىك الۋان ءتۇرلى شوپتەر دايىنداۋ دا (جيناۋ) ارنايى بولىنگەن ۋچاسكەلەردە جۇزەگە اسىرىلادى, بۇل رەتتە ورمان بيلەتىندە دايىنداۋ شەكاراسى (ور­مانشىلىق, جەر, ورام, تەلىم) كورسەتىلەدى. 6. جابايى جەمىستەر, جيدەكتەر, جاڭعاقتار, ساڭىراۋقۇلاقتار مەن باسقا دا ازىقتىق ونىمدەر دايىنداۋ جانە جيناۋ 24. مەملەكەتتىك ورمان قورى اۋماعىندا جەمىستەر, جيدەكتەر, جاڭعاقتار, ساڭىراۋقۇلاقتار جانە باسقا دا ازىقتىق ونىمدەر دايىندالادى. 25. بالقاراعاي مەن گرەك جاڭعاعى ەكپەلەرىندە شارت نەگىزىندە جاڭعاق جانە باسقا دا جاناما پايدالانۋ تۇرلەرىن دايىنداۋ ءۇشىن پاي­دالا­نۋشى – زاڭدى تۇلعالارعا بەكىتىپ بەرىلەتىن جاڭ­عاق كاسىپشىلىگى ايماقتارى مەن ۋچاسكەلەرى وقشاۋ كورىنۋى مۇمكىن. 23. جابايى جەمىستەر, جاڭعاقتار, ساڭى­راۋقۇلاقتار, جيدەكتەر جانە باسقا دا ازىقتىق ونىمدەر دايىنداۋ ورمانداعى جەمىس, جاڭعاق, جيدەك وسىمدىكتەرى مەن ساڭىراۋقۇلاق الاڭقاي­لارىنا زيان كەلتىرمەيتىن تاسىلدەرمەن قاتاڭ بەلگىلەنگەن مەرزىمدە اعاشتار مەن بۇتالاردى كەسپەي جۇرگىزىلۋگە ءتيىس. جابايى وسەتىن تۇرلەردى دايىنداۋدىڭ رۇقسات ەتىلگەن تاسىلدەرى ورمان بيلەتىندە كورسەتىلەدى. گەنەتيكالىق ورمان رەزەرۆاتتارىنىڭ ۋچاسكەلەرىندە جەمىستەر, جاڭعاقتار جانە جيدەكتەر دايىنداۋعا (ۇدايى مولىقتىرىپ وتىرۋ ماقسات­تارى ءۇشىن دايىنداۋدان باسقا) جول بەرىلمەيدى. 27. جابايى جەمىستەر, جاڭعاقتار, ساڭىراۋ­قۇ­لاقتار, جيدەكتەر جانە باسقا دا ازىقتىق ونىمدەر دايىنداۋ ءۇشىن بەرىلگەن ۋچاسكەلەردە ورمان پاي­دالانۋشىلار ۋاقىتشا قۇرىلىستار – قالقالار, قويمالار, كۇزەت ۇيشىكتەرىن, جەمىستەر, جاڭ­عاقتار, جيدەكتەر مەن ساڭىراۋقۇلاقتار, ازىقتىق ونىمدەر وڭدەۋگە ارنالعان قوندىرعىلار, كەپتىرگىشتەر سالۋىنا, سونداي-اق بار ورمان جولدارىن پايدالانا الادى. قۇرىلىستاردىڭ, سونداي-اق پايدالانىلاتىن قوندىرعىلاردىڭ مولشەرى, ءتۇرى جانە ماقساتى ورمان بيلەتىندە كورسەتىلەدى. 7. مۇك, قامىس, ورمان توسەندىسىن جانە جەرگە تۇسكەن جاپىراقتاردى دايىنداۋ 28. مۇك, قامىس, ورمان توسەندىسى مەن جەرگە تۇسكەن جاپىراقتاردى دايىنداۋ ولاردى قۇرى­لىستا, جەم وندىرۋدە, مال تۇراتىن قورا-جايلاردا پايدالانۋ ءۇشىن جانە تىڭايتقىش ازىرلەۋ ءۇشىن جانە باسقا ماقساتتاردا جۇزەگە اسىرىلادى. 29. اتالعان وسىمدىك شيكىزاتىن دايىنداۋ قورشاعان ورتاعا زيان كەلتىرمەي, ورمان بيو­تسەنوزدارىنىڭ تۇتاستىعىن ساقتاۋدى قامتاماسىز ەتەتىن تاسىلدەرمەن وسى رەسۋرستاردى ىقتيمال الۋدىڭ عىلىمي نەگىزدەلگەن نورمالارىنا سايكەس جۇزەگە اسىرىلۋى ءتيىس. بۇيرىق قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ادىلەت مينيسترلىگىندە 2010 جىلعى 21 جەلتوقساندا نورماتيۆتىك قۇقىقتىق كەسىمدەردى مەملەكەتتىك تىركەۋدىڭ تىزىلىمىنە №6700 بولىپ ەنگىزىلدى.