ساپالى ءبىلىم مۇعالىمگە بايلانىستى

قازاقستاندا پەداگوگ كادر­لار­دىڭ بىلىكتىلىگىن ارتتىرۋ جۇيەسى 60 جىلدان استام ۋاقىتتان بەرى جۇ­مىس جاسايدى. وسى جىلدار ارا­­سىندا اتالعان جۇيە ءبىلىم بەرۋدى دامىتۋعا جانە ونىڭ ساپا­سىن ارتتىرۋعا ايتارلىقتاي ۇلە­سىن قوستى. قازىردە ءبىرشاما ءوز­گە­رى­س­­تەر ەنگىزىلۋدە. اتاپ ايت­قان­دا, ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارى باس­شى­لا­رى­نىڭ بىلىكتىلىگىن ارتتىرۋ­دىڭ نور­ماتيۆتىك-قۇقىقتىق قۇ­جات­­تا­رى, وقۋ باعدارلامالارى, ينس­تي­تۋت­تىڭ جا­ڭا قۇرىلىمى جاسالۋدا. جاقىندا «قازاقستان رەسپۋب­لي­­كاسىندا ءبىلىم بەرۋدى دامىتۋ­دىڭ 2011-2020 جىلدارعا ارنال­عان مەم­لەكەتتىك باعدارلاماسىن ءجۇ­زەگە اسىرۋ جاعدايىندا پەدا­گو­گي­كالىق كادرلاردىڭ بىلىكتىلىگىن ارت­تىرۋ ساپاسىن قامتاماسىز ەتۋ» تا­قى­رىبىندا سەمينار ءوت­كىزدىك. وندا پەداگوگ كادرلار بىلىكتىلىگىن ارتتىرۋ ماسەلەلەرى جان-جاق­تى تالقىلانىپ, ونى جەتىل­دىرۋ­دىڭ مىندەتتەرى مەن جولدارى انىقتالدى. بىرىنشىدەن, بارلىق تيپ­تەگى ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارىنىڭ باسشى جانە عىلىمي-پەداگو­گيكا­لىق كادرلارى مەن مەكتەپ مۇعا­لىم­دەرىنىڭ بىلىكتىلىگىن ارتتىرۋ­دىڭ قاجەتتى دەڭگەيىن قامتاما­سىز ەتۋ ءۇشىن مەملەكەتتىك جانە مەملەكەتتىك ەمەس, رەسپۋبليكا­لىق, وب­لىستىق, اۋداندىق (قالا­لىق) ءبىلىم بەرۋ قۇرىلىم­دارى­نىڭ ءوزارا باي­لانىسىن كۇشەيتۋ ءجا­نە ناقتى جۇيەسىن قۇرۋ; مۇعا­لىم كەلبەتىن قالىپتاستىرۋعا بەت­بۇ­رىس جاساۋ, ولاردىڭ ۇزدىك جەتىستىكتەرىن ناسيحاتتاۋ, ءىس-ءتاجىري­بە­لەرىن تاراتۋ; جو­عارى وقۋ ورىن­دارى باس­شى­لارىن قاتىستىرا وتى­رىپ, پەداگوگ كادرلاردىڭ بىلىكتىلىگىن ارت­تىرۋ ساناتىن كەڭەيتۋ. ەكىنشىدەن, بىلىكتىلىكتى ارت­تى­رۋ ناتيجەسىندە ءونىمدى ەڭبەك ەتۋ تالابىن قويۋ ساپاعا ءمان بەرىپ, قارجى قايىرىمىنا قول جەتكىزۋ. ويتكەنى, پەداگوگتاردىڭ بىلىكتىلىگىن ارتتىرۋعا مەملەكەتتىك بيۋدجەتتەن ميللياردتاعان تەڭگە قاراستىرىل­عان. ءبىر مىسال, 2011 جىلى بۇل ىسكە 2 ميلليارد تەڭگە بولىنگەن. ۇشىنشىدەن, ءبىلىم بەرۋدىڭ بار­لىق دەڭگەيلەرىندە بىلىكتىلىكتى ارت­تىرۋ ۇدەرىسىنە يننوۆاتسيالىق تەح­نو­لوگيالاردى ەندىرۋ قاجەت­تى­لىگىن ەسكەرە وتىرىپ, بىلىكتىلىكتى ارت­تىرۋدىڭ باعدارلامالارىن جا­ڭار­تۋ; رەسپۋبليكالىق, وبلىستىق, استانا جانە الماتى قالالارىن­داعى بىلىكتىلىكتى ارتتىرۋ ينستي­تۋت­تارى قىزمەتتەرىنىڭ اۋقىمىن كەڭەيتۋ, ءبىلىم بەرۋ جۇيەسىنىڭ باس­شىلارى مەن مۇعالىمدەرىنىڭ ج­ا­ڭاشا وي­لاۋىن قالىپتاستىرۋعا با­عىتتال­عان يننوۆاتسيالىق باع­دار­لاما­لار­­دى قۇرۋ; تۇتىنۋشى­نىڭ اكادە­ميا­لىق ەركىندىگىن قام­تا­ماسىز ەتەتىن, بىلىكتىلىكتى ارت­تىرۋ جۇيە­سىنىڭ مودۋلدىك ءبىلىم بە­رۋ باع­دار­لا­ما­لارى نەگىزىندە پە­دا­گوگي­كالىق قىز­مەتكەرلەردىڭ سۇرانى­سى­نا با­عىتتالعان ۇيلە­سىم­دى تەتىكتەردى جاساۋ; تاڭداۋعا مۇمكىن­دىك بەرەتىن بىلىكتىلىكتى ارتتىرۋ سالاسى­نىڭ ۆاۋچەرلىك-مودۋلدىك جۇيەسىن 2015 جىلعا دەيىن ەنگىزۋ. بۇگىنگى تاڭدا دامىعان ەلدەردە پەداگوگتاردى دايىنداۋ جانە بىلىكتىلىگىن ارتتىرۋدى جەرگىلىكتى جەر­دە ءبىلىم ۇيىمدارىندا وتكىزۋ ءتيىمدى دەپ ەسەپتەلىنەدى. سوندىق­تان بۇل ەلدەردە پەداگوگتاردىڭ سىناقتان ءوتۋى ۇزدىك مەكتەپتەردە, سونىڭ ىشىندە جوعارى وقۋ ورىن­دارى جانە بىلىكتىلىكتى ارتتىرۋ ينس­تيتۋتتارى جانىندا ۇيىم­داس­تى­رى­لادى. بىزدە دە وسىنداي باعىت­تاردا جۇمىستار اتقارى­لۋى ءتيىس. پەداگوگ كادرلاردىڭ بىلىكتىلىگىن ارتتىرۋدا حالىقارالىق ىن­تىماقتاستىق نەگىزىندەگى ءمۇم­كىن­دىك­تەردىڭ ءرولى ۇلكەن. مۇنداي ءوز­ارا بايلانىستىڭ كەڭەيۋى: ءبا­سە­كەگە قابىلەتتىلىكتى ارتتىرۋعا, ونى دا­مى­تۋعا, ينۆەستيتسيانى تار­تۋعا, شەت ەلدەردەگى ءبىلىم ۇيىم­دارى­مەن بىرلىكتە پەداگوگ­تار­دىڭ بىلىكتىلىگىن جەتىلدىرۋگە ءبىلىم بەرۋ قىزمەتى بويىنشا تاجىريبە الما­سۋ­عا مۇمكىندىك بەرەدى. ءبىلىم بەرۋدەگى كەز كەلگەن ءوز­گەرىستى اقپارات كوزدەرىمەن قام­تا­ما­سىز ەتپەي ماقسات ىسكە اسپايدى. سوندىقتاندا ءبىز ەلەكتروندىق وقى­­تۋدى جەدەل ەندىرۋدەمىز. ونى دا­مىتۋ – الەمدىك ءبىلىم بەرۋدىڭ باس­تى باعىتى دەپ بىلەمىن. گۇلناس احمەتوۆا, ءبىلىم بەرۋ جۇيەسىنىڭ باسشى جانە عىلىمي-پەداگوگيكالىق كادر­لارى بىلىكتىلىگىن ارتتىراتىن رەسپۋبليكالىق ينستيتۋتىنىڭ ديرەكتورى, پروفەسسور.