ەكولوگيا – ەل اماندىعى

اقتاۋداعى حالىقارالىق عىلىمي-پراكتيكالىق كونفەرەنتسيادا باستى تاقىرىپتىڭ ءبىرى بولدى اقتاۋدا قازاقستان تاۋەلسىز­دىگى­نىڭ 20 جىلدىعى اياسىندا «قازاق­ستان­نىڭ مۇناي-گاز كەشەنىنىڭ قازىرگى تاڭداعى پروبلەمالارى» اتتى حا­لىق­ارالىق عى­­لىمي-پراكتيكالىق كونفەرەنتسيا ءوتتى. وعان قازاقستان, رەسەي, ءازىر­باي­جان مەن فينليانديا ەلدەرىنىڭ بەلگىلى عا­لىم­دارى, ەلىمىزدەگى ىرگەلى مۇناي-گاز ءون­دىرۋشى كوم­پانيالاردىڭ باسشى­لا­رى قاتىستى. وبلىس اكىمى قىرىم­بەك كو­شەرباەۆ ءوز سوزىندە اتالمىش باس­قوسۋ­دىڭ ماڭعىستاۋدا وتكىزىلۋىنىڭ  ءوزىن­دىك سەبەبى بار ەكەنىن ايتتى. ءويت­كەنى وب­لىستا رەسپۋبليكا بويىنشا ءون­­دىرى­لە­تىن مۇنايدىڭ 14 پايىزى, تا­بيعي گاز­دىڭ 11 پايىزى الىنادى. سون­داي-اق بۇل كۇندەرى قارقىندى يگەرىلە باستا­عان تەڭىزدەگى مۇناي-گاز كەنىشتەرىنە اسا قاجەتتى شيكىزاتتاردىڭ مول قورى بار. مىسالى, ۇلۋتاستىڭ 90,5 پايىزى وسى ايماقتا بولسا, تو­پىراقتىڭ سيرەك كەزدەسەتىن ءتۇر­لەرى­نىڭ ءوزى 83 پايىزدى قۇرايدى ەكەن. ماڭعىستاۋ قازىردە كو­مىر­سۋتەگى شي­كى­زاتىن بارلاۋدى, ءون­دى­رۋ­­دى, تاسى­مال­داۋدى ەكولوگيالىق زەرت­تەۋ­لەردى ءجۇ­زە­گە اسىرۋدا دا ءتۇرلى ەلدەر ارا­سىندا گەولوگيا عىلىمىنىڭ ءوزارا بايلا­نىسى مەن ىقپالداستىعىن ءۇي­لەس­­تىرۋ­دە دە تاجىريبە الاڭىنا اينا­لىپ كەلە جاتىر. كونفەرەنتسيادا «قازمۇنايگاز» ۇك» اق باس ديرەكتورى ە.ماراباەۆ كاسپي تەڭىزىنىڭ قازاقستاندىق سەك­تورىنىڭ مۇناي-گاز كەن ورىندارىن يگەرۋ بارىسىنداعى پروبلەمالار تۋرالى, ماسكەۋلىك عالىم, ي.گۋبكين اتىنداعى مەملەكەتتىك مۇناي-گاز ۋني­ۆەرسيتەتىنىڭ پروفەسسورى ۆ.گريگۋلەتسكي مەكسيكا شىعاناعىنداعى بولعان وقيعانى تەحنولوگيالىق تال­داۋ­دىڭ قو­رىتىندىلارى جانە كاسپي تەڭى­زىن­دە جۇمىس ىستەيتىن كوم­پا­نيالار­دىڭ وسى وقيعادان ءتيىستى قو­رى­تىن­دى­سى, الاتىن ساباقتارى جاي­لى اڭگىمە­لەسە, باكۋ مەن ۋفادان كەلگەن عالىم-ماماندار ءونىم ءوندىرۋ كەزىندە ءتۇرلى وقيعالاردى بولجاۋ جايلى وي-پىكىر­لەرىن ورتاعا سالدى. قازاقستاندىق عا­لىمداردىڭ ءسوز­دەرىن­دە ىلەسپە گازدى شىعارۋدى زا­لال­سىزداندىرۋ, سونداي-اق ماڭعىس­تاۋ­داعى مۇناي-گاز كەن ورىن­دارىن­داعى كولبەۋ بۇرعىلاۋدىڭ ءادىس-تاسىلدەرى جايلى ءسوز بولدى. جالپى,  وسى باسقوسۋدا تەڭىز باي­لى­عىن يگەرۋدەگى پروبلەمالارمەن قا­تار كومىرسۋتەگىن ونەركاسىپتىك ءون­دىرۋ­گە دايىندىق كەزىندە جاعالىق ينفرا­قۇ­رىلىمداردى قالىپتاس­تىرۋ­دىڭ دا ور­نى ەرەكشە ەكەندىگى جانە  ول جۇ­مىس­تار­دا قورشاعان ورتانى قورعاۋ, ەكولو­گيا­ن­ى ساقتاۋدى قامتاماسىز ەتۋ باستى نازاردا بولۋ قاجەتتىگى كەڭىنەن ءسوز بولدى. جولامان بوشالاق. اقتاۋ.