ونەگەسى ومىرشەڭ

جاراتقاننىڭ ماڭدايىنا جازىپ بەرگەن تىرشىلىگىندە سان قيىندىقتى باستان وتكەرسە دە مويىماعان, قايتا اۋىرلىقتىڭ ءزىل باتپان سالماعى ارتقان سايىن شيرىعىپ شيرايتىن, اقىلى مەن ەڭبەگى ەكى جاقتاپ, تاباندىلىعىن تانىتا وتىرا ۇدايى العا ۇمتىلا تۇسەتىن جىگەرلى ادامداردىڭ ءتۇپتىڭ-تۇبىندە, ايتەۋىر, ءبىر ۇلكەن جولعا شىعىپ, ابىروي بيىگىنە دە جەڭىسپەن جەتەتىنى انىق. مۇنداي كىسىلەردىڭ ومىردەگى تالماس كۇرەسى, جاماندىقپەن تايماس تىرەسى ارقىلى اۋلەتىنە ۇلكەن ۇلگى, ءورىستى ونەگە كورسەتىپ, ۇرپاعىن ادامدىققا, ادالدىققا تاربيەلەۋىمەن دە, بالالارىنىڭ ءبىلىمدى بولۋى ءۇشىن بار كۇشى مەن بۇكىل جيعان-تەرگەنىن سالىپ, ولاردى وتباسىنىڭ عانا ەمەس, ەلدىك ىستەردى العا اپارۋشى ەتىپ وسىرۋىمەن دە حالىقتىڭ ريزاشىلىعىنا بولەنگەنىن كوپشىلىككە قالاي كەڭىنەن جەتكىزگىڭ كەلمەيدى؟! وسى ايتقانىمىزدىڭ ءبارى دە بيىل تۋعانىنا ءجۇز جىل تولىپ وتىرعان الكەن جاپار ۇلى سياقتى تۇعىرلى تۇلعاعا ءدال كەلەدى دەسەك, ارتىق كەتكەندىك بولماس دەگەن ويدامىز. ...ارقا وڭىرىندە دە اق پەن قىزىل­دىڭ سويقان سوعىسىنىڭ ەلگە كەس­اپاتى كوپ ءتيدى. جاپار بابامىز, با­لا-شاعا­سىن امان ساقتاۋ ءۇشىن, توبە­سى­نەن ۇشقان قۇستىڭ قاناتى, ءتوسى­نەن جورت­قان اڭنىڭ تۇياعى تالات­ىن بەدى­رەي­گەن بەتپاق ءشولدى جاياۋ­لاپ كە­سىپ ءوت­ىپ, جولدا سەكسەۋىلى سەرەي­گەن موي­­نى ۇزاق مويىنقۇم جەرىن دە ارت­­قا تاس­تاپ, قىرعىزدىڭ قارا­بال­تا قا­­لا­­سىنا جەتىپتى. ءسويتىپ, وسىن­دا­­عى ورىس كۋلاگىنا جالدانىپ كۇن كەش­­كەن. سوندا بالا الكەن 14 جاستا ەكەن. تاعدىردىڭ جولى سان تاراۋ. كەي­دە ونىڭ ارىندى اعىسى اركىمدى ءار قيى­رعا اي-شايعا قاراتپاي الىستاتىپ اعىزىپ اكەتەدى... اتامىزدىڭ اكەسى­مەن بىرگە ەندىگى ورنىقتى ورىن تەپكەنى مويىنقۇم ءوڭىرى بولىپ شىعادى. سول تۇستا,1932 جىلى ايگىلى وراز جاندوسوۆ باسقاراتىن ارنايى كوميسسيانىڭ ارەكەت جاساۋىمەن قىرعىزعا اۋىپ كەتكەن ءبىراز قازاق ەلگە ورالعان-دى. ول كەزدە شۋ اۋدانى الماتى وبلىسىنا قارايتىن. ال ونىڭ ءبىر بولىگى مويىنقۇم (ول كەزدە – گۋلياەۆ, سەلونىڭ نەگىزىن قالاعان ورىس كوپەسى). 1932 جىلدىڭ جەلتوقسان ايىنان باس­تاپ قىرعىزستاننان وسى جاققا كوشىپ كەلۋشىلەر كوبەيە تۇسكەن ەدى. سەبەبى, ولار ءۇشىن ازىق-ت ۇلىك كومەگى (پرودپوموشش) بولىنگەن. الايدا, ازاپتى اشتىق جالعاسا بەردى. ونىڭ ارتىندا حالىقتى قىرۋعا نيەتتەنگەن ز ۇلىمدىق ساياساتتىڭ سۇمدىق سويىلى سوزىلىپ سورايىپ تۇرعان... جاپ-جاس الكەن وسىنىڭ بارىنەن قوسقۇدىق لەسپرومحوزىندا جۇمىس ىستەپ ءجۇرىپ قانا امان قالعانداي. 1938 جىلى 22 جاسىندا تۋرا وسى مويىنقۇم جەرىنەن اسكەرگە الىنىپ, باتىس ۋكراينادا تەمىردەي ءتارتىپتىڭ تەزىنە تۇسەدى. كوزى اشىق, كوكىرەگى وياۋ, ورىسشا جاقسى سويلەيتىن, پىسىق, ەپتى, جالىنداپ تۇرعان جاس جىگىت تەز تانىلىپ, كومانديرلەرى ونى باي­لا­نىسشىلىققا بەيىمدەيدى. كوپ ۋاقىت وتپەي-اق, ءتىپتى, پارتيا قاتارىنا قابىل­دانادى. ءسويتىپ ءجۇرىپ 1939-1940 جىلدارداعى فين سوعىسىنا قاتىسقان قازاقتىڭ ءبىرى بولدى. ەندى ونى 1941 جىلى ماۋسىمدا باستالعان ۇلى وتان سوعىسىنىڭ قاندى قىر­عىنى كۇتىپ تۇر ەدى. سونىمەن, 1945 جىلعى مامىردا جاۋىز جاۋدىڭ ورداسى – رەيحستاگ توبەسىندە جەڭىس تۋى جەلبىرەگەنشە ەكىنشى ۋكراين مايدانى قۇرامىندا وق پەن وتتىڭ ورتاسىندا ءجۇردى. قارانيەتتى قاسكوي جاۋ­مەن ارىستانداي ايقاسىپ, كەۋدەسىنە ەكىنشى, ءۇشىنشى دارەجەلى «داڭق» جانە «قىزىل جۇلدىز», سونداي-اق, ەكى رەت «وتان سوعىسى» وردەندەرى تاعىلدى. بۇعان قوسا بىرنەشە جاۋىنگەرلىك مەدالعا يە بولدى. ەل قورعانى بول­عان اعىباي مەن بالتا باتىر اتا­لارى­­نىڭ ەرلىك ىستەرىن جاستايى­نان جادىنا ءتۇيىپ وسكەن الەكەڭ قالايشا قاھارمان جاۋىنگەر, باتىل دا باتىر مايدانگەر اتانبايدى! بايلانىسشىلار ۆزۆودى كومان­ديرىنىڭ ورىنباسارى, ستارشينا الكەن 1945 جىلى پولشا جەرىندە ۆيسلا وزەنىندەگى جان بەرىپ, جان الىسقان سۇراپىل شايقاستا اۋىر جارالانادى. سودان كەيىن ءبىر جىلدان اسا ۋكراينا, ازەربايجان, رەسەيدەگى اسكەري گوس­پيتالداردا جاتىپ, جاراقاتى جازىل­عان سوڭ 1946 جىلى قايتا ساپ­­قا ورالعان. ول جاقتا دا مىقتى جاۋىن­گەر, باتىل بايلانىسشى اسا قاجەت بولعاندىقتان شىعار, ايتەۋىر, كومان­ديرلەرى ونى ەلىنە جىبەرۋگە اسىق­پايدى. اسكەرگە الىنعانىنا تەك سەگىز جىل وتكەننەن كەيىن عانا ءبىر ايلىق دەمالىس بەرىلىپ, تۋعان جەرىنە اتباسىن بۇرۋىنا مۇمكىندىك تۋادى. ول تۇستا كوكتەرەك (قازىرگى مويىنقۇم) اۋدانىنىڭ اسكەري كوميسسارى تۇسىنىگى مول, ادىلدىكتى جاقتايتىن ورىس ازاماتى ەكەن. ءدال سول كىسى الەكەڭنىڭ اكەسى جاپار اقساقالدىڭ وسىدان ءبىراز جىل بۇرىن قايتىس بولىپ, ءۇي ءىشى­نىڭ اسىراۋشىسىنان ايىرىلعانىن ەسكەرىپ, اسكەردەن مۇلدەم بوساۋىنا كومەكتەسىپتى. ءسويتىپ, قان كەشىپ كەلگەن مايدانگەردىڭ, جەڭىس جاۋىنگەرىنىڭ بەيبىت ومىردەگى بەرەكەلى ەڭبەگى باستالىپ جۇرە بەرگەن. بەلسەندى جىگىتكە باسشىلار سەندى, ەل ۇمىتپەن قارادى. ءارى مالدىڭ جايىن جاقسى بىلەتىن قازاقتىڭ ءبىرى ەمەس پە؟! ونىڭ ۇستىنە تالعار قالاسىنداعى اۋىل شارۋاشىلىق تەحنيكۋمىنىڭ ءبىر جىلدىق كۋرسىن ءبىتىرىپ تە الدى. سودان تالدىوزەك اۋىلىنىڭ بىلدەي مال دارىگەرى بولىپ شىعا كەلەدى. كوپ ۇزاماي كولحوزدىڭ توراعالىعىنا سايلانىپ, سان-سالالى جۇمىسىن دوڭگەلەتىپ اكەتكەن. كەيىننەن كولحوز­دار­دىڭ ىرىلەندىرىلگەنى بەلگىلى. سوعان سايكەس فۋرمانوۆ اتىنداعى سوۆحوز قۇرىلعاندا «تالدىوزەك» بولىمشە بولىپ قالادى. الەكەڭ بۇل اۋىلشارۋاشىلىعى قۇرىلىمىن تابان اۋدارماي 20 جىل باسقارىپ, ەلگە ارنالعان ەڭبەگىمەن ەرەكشە كورىنەدى. ءيا, ءيا, ءدال وسى جەردە اتامىزدىڭ باسقارۋ ءادىس-تاسىلىندەگى ەكىنشى تىنىسى دا اشىلعانداي ەدى. جۇمىستىڭ جايىن جەتىك بىلەتىن, ءبارىن دە كەڭىنەن ويلاپ, كەڭ پىشەتىن, ءاردايىم اسكەري تارتىپپەن جۇرەتىن, ارقاشان ادىلدىكتى سۇيەتىن, ءىسى الىمدى, شارۋاسى شالىمدى, ادال, تۋراشىل, تالاپشىل جەتەك­شىنىڭ بولىمشەسى سول كەزدەرى قۇمدى وڭىردەگى ەڭ الدىڭعى قاتارلى شارۋا­شىلىقتىڭ ساپىنان تابىلىپ ەدى. «الەكەڭنىڭ ەرەن ەڭبەگىن ايت, باسقارساڭ الەكەڭدەي باسقار!» دەپ جۇرت جابىلا ريزا بولاتىن. الكەن اتامىز لەنين وردەنىن العان 1966 جىلى بولىمشەنىڭ شوپاندارى رومان بايجيەنوۆ, دۇيسەنباي ايرانباەۆ, باقتاشى يگەن اياپوۆ, مەحانيزاتور الەكساندر ۆيلگەلم دە مۇنداي ماراپاتقا يە بولعان-دى. قويدى جىلدام قىرقۋدان بىرنەشە رەت الەم بويىنشا الدىنا جان سالماعان شوتاي تايباعاروۆتىڭ دا جۇلدىزى جارقىراعانى وسى كەز ەدى. ولاردىڭ ءبارى دە وسى جايساڭ جاننىڭ ارتىنان الاڭسىز ەردى, ايتقانىن بۇلجىتپاي ورىندادى. شوتاي, ءتىپتى, ءوز بالاسىنداي بولىپ كەتىپ ەدى. وسىدان-اق, باعامداي بەرىڭىز, جەمىستى دە جەڭىستى جەتەكشىلىك دەگەننىڭ نە ەكەنىن! ايتقانداي, وسى بولىمشە تۋرالى سول كەزدە وداقتىق «پراۆدا» گازەتى دە جاقسىلاپ جازعان. لەنين, «وكتيابر رەۆوليۋتسياسى» وردەندەرىمەن, بىرنەشە مەدالمەن ماراپاتتالعان, رەسپۋبليكا جوعارعى كەڭەسىنىڭ قۇرمەت گراموتاسىن, «قازاق كسر اۋىلشارۋاشىلىعىنا ەڭبەگى سىڭگەن قىزمەتكەر» اتاعىن يەلەنگەن, بۇكىلوداقتىق حالىق شارۋاشىلىعى جەتىستىكتەرى كورمەسىنە بىرنەشە رەت قاتىسىپ, ونىڭ التىن, كۇمىس مەدالدارىن العان اتامىز, شىن مانىندە, حالقى قالاعان, ەلى ەلەگەن ارداقتى ازامات اتانعان-دى. مويىنقۇم اۋدانى­نىڭ ورتالىعى – مويىنقۇم اۋىلى­نىڭ ءبىر كوشەسىنە ەسىمىنىڭ بەرىلۋى دە جەرلەستەرىنىڭ ىستىق ىقىلاسىن ءبىل­دىر­مەي مە! وسىلايشا, الكەن اتامىز قازاقتىڭ قاسيەتتى قارا شالى­نىڭ ءبىرى – ەكى مارتە سوتسياليستىك ەڭبەك ەرى جازىلبەك قۋانىشباەۆ سياق­تى مويىن­قۇمنىڭ اتاق-داڭقىن اسقاق­تات­قان حالىق ماقتانىشىنىڭ ءبىرى بولدى. ەڭبەگىمەن ەلگە ەرەكشە تانىل­ع­ان الەكەڭ وتباسىلىق ومىردە دە وزىندىك ورنەگىن سالا ءبىلدى. 1950 جىلى كورۋگە كوز كەرەك كوركەم قىز اسەممەن باس قوسىپ, شاڭىراق كوتەردى. ەكەۋى باقىتتى عۇمىر كەشتى, ۇل-قىز ءوسىردى, ولارعا ءتالىمدى تاربيە بەردى, ادامدىقتىڭ ۇلگىسىن كورسەتتى, ادالدىقتىڭ جولىن نۇسقادى. ونەگەلى وتباسى اتانىپ, اۋىل-ايماقتىڭ, اعايىننىڭ قۇرمەتىنە بولەندى. بۇگىندە 92 جاستاعى اسەم اجەمىز بالالارىنىڭ ورتاسىندا امان-ەسەن وتىر. «سىرلى اياقتىڭ سىرى كەتسە دە, سىنى كەتپەيدى» دەگەندەي, مەيىرىم شۋاعى توگىلگەن جىلى جۇزىنە قاراساڭ, باياعى بال كۇندەرىنىڭ بايانى سەزىلگەندەي بولادى دا تۇرادى. ال اۋىلدىق, اۋداندىق, وبلىستىق كەڭەستىڭ بىرنەشە رەت دەپۋتاتى بولىپ سايلانعان, اۋپارتكوم مۇشەسى بولعان, رەسپۋبليكالىق دارەجەدەگى دەربەس زەينەتكەر اتامىز 1987 جىلى دۇنيەدەن وتكەن. اجەمىز شالىن ءجيى-ءجيى ەسىنە الىپ «ءاي, الكەن-اي, مەنى ارتىڭا تاستاپ ەرتە كەتىپ قالعانىڭ نە؟!» دەپ كۇرسىنىپ قويادى. بىراق, بەرەكەسى دە, مەرەكەسى دە مول ۇلكەن اۋلەتتىڭ اسىل اناسى ءاردايىم وسكەن-ونگەن ۇرپاعىنىڭ تىلەۋىن تىلەپ, ەلدىڭ امان, جۇرتتىڭ تىنىش بولۋىن قالايدى. قالايدا قازىرگى كۇنىنە شۇكىرانا ايتادى. الكەن اتامىز بەن اسەم اجەمىز سەگىز ۇل-قىزدى ايالاپ ءوسىردى. بارلىعى دا اكەلىك, انالىق ەڭبەكتەرىن, سەنىمى مەن ۇمىتتەرىن اقتادى. قازىرگى كەزدە ولاردىڭ ءبارى دە ەلگە سىيلى, كوپكە قادىرلى ازاماتتار. تۇڭعىشتارى بەرىكبول جاپاروۆ اكە جولىن قۋىپ, كوپ جىل باسشىلىق قىزمەتتە ىستەدى. قازاق اۋىلشارۋاشىلىعى ينستيتۋتىنىڭ مەحانيكا فاكۋلتەتىن بىتىرگەن. ءتۇرلى شارۋاشىلىقتا باس ينجەنەر, بىلگىر جەتەكشى بولعان. بەكەڭنىڭ, اسىرەسە, «حانتاۋ» سوۆحوزىن باسقارعانداعى ادەمى ءىس-ارەكەتتەرى ءالى كۇنگە جۇرت ەسىندە. «اكە كورگەن وق جونار» دەگەندەي, بەرىكبول دا سوزگە بەرىك, جۇمىسقا مىعىم, ىسكەر بولدى. جالقاۋدى ايامايتىن, ەڭبەككە ەتەنە بەرىلگەندى ايالايتىن, قاي ماسەلەنى بولسىن ارىدەن ويلاپ, اقىلمەن شەشەتىن, ەلدىڭ دە جاي-كۇيىن جاق­سى بىلەتىن, ۇنە­مى ورتاق شارۋادا جاڭالىق اشىپ ءجۇ­رە­تىن. شالعايداعى مو­يىن­­قۇمنان-اق رەسەي كاسىپ­ورىن­دارى­­­مەن باي­لانىس جاسا­­دى, ءسوي­تىپ, تەمىر قۇ­بىر الدىرىپ اۋىل ءىشى­نە سۋ قۇبىرىن جۇرگىزۋ­دى باستاپ ەدى. مالى ءونىمدى, ەگىسى ءتۇسىمدى بولدى. اۋداندا العاش رەت ناۋرىز تويىن دۇرىلدەتىپ وتكىزدى. ءسويتىپ, سوۆحوزدى الدىڭعى قاتارعا شىعارعان. قازاقتىڭ تاماشا ازاماتى, مىقتى كينورەجيسسەرى, مارقۇم اياعان شاجىمباەۆتىڭ «اۋىلىم حانتاۋىنىڭ باۋرايىندا» دەگەن دەرەكتى فيلم تۇسىرگەنى دە وسى كەز ەدى. تۇڭعىش ۇل ارتىنان ەرگەن قارالارى – ءىنى-قارىنداستارىنا ءاردايىم قامقور بولىپ, بار بىلگەنىن ۇيرەتتى, ءبارىن ۇعۋعا, ادىلەتتى, ادەپتى جۇرۋگە باۋلىدى. مۇنى دا اقىلمان اكە تاربيەسىنىڭ اسەرى-اۋ دەپ تۇسىنۋگە بولار, تەگىندە! بۇگىندە توقسان ەكى جاستاعى اسەم اجەمىز وسى ۇلكەن بالاسى مەن كەلىنى – بىلىكتى ەكونوميست, ءوزى دە اياۋلى اجە اتانعان بەيشەنكۇلدىڭ قولىندا. ال­عاش­قى كەلىنىن تۇسىرگەن كەزدەگى الىس­تا ساعىمداي بۇلدىراپ قالعان ادەمى اسەرىنەن بە ەكەن, ايرىقشا جاقسى كورەدى. «ءبارىڭ دە ماعان بىردەيسىڭدەر عوي, بىراق, ءبارىبىر بەرىكبولىم مەن بەيشەنك ۇلىمە جەتپەيسىڭدەر!» – دەپ ءۇيدىڭ بەرەكەسىن كىرگىزىپ وتىر. اكەسىنىڭ ەرەن ەڭبەگىن, اق-ادال ءجۇرىس-تۇرىسىن, ءادىل ءىس-ارەكەتىن جانىمەن ۇعىنىپ, تاعىلىمدى ءسوزىن قۇلاعىنا قۇيىپ وسكەن بەكەڭنىڭ سپورتشىلىعى دا بار. بار بولعاندا دا كادىمگىدەي – ينستيتۋتتا جۇرگەندە سامبودان سپورت شەبەرى اتانعان. كوڭىل حوشى كەلگەندە اۋەلەتىپ ءان ايتىپ تا جىبەرەدى. – مەكتەپ بىتىرەردە, – دەيدى بەرىك­بول الكەن ۇلى, – اۋدان ورتالىعى­نا ءاس­كەري ۋچيليششە ماماندارى كەلىپ, اڭگى­مە وتكىزدى, ياعني, وزدەرىنە وقۋعا شا­قىر­دى. مەنىڭ وفيتسەر بولۋعا ويىم قاتت­ى كەتتى. مۇنىمدى سوناۋ سوچيدە دەم ا­لىپ جاتقان اكەم ەستىپ قويسا كەرەك, سول جاقتان كىدىرمەي ۇشىپ كەل­دى-اۋ! ايتقانى: «ەشقانداي دا ءاس­كەري ۋچيلي­ششەگە بارمايسىڭ, اۋىل شارۋا­شى­لىعى ينستيتۋتىنا تۇسەسىڭ. ەل ءىشىن­دە جۇرەسىڭ, ابىرويىڭ ارتادى, قار­نىڭ توق بولادى». بۇل تاعدىرى تار جول, تايعاق كەشۋمەن تارتىلعان, وق بورا­عان, وتقا ورانعان مايدان دالاسىندا ءومىر مەن ءولىمنىڭ ورتاسىندا جۇرگەن اكەنىڭ مۇنداي سۇمدىقتى ەندى بالالارىمنىڭ باسىنا بەرمەسىن, ولار تەك ەڭبەكپەن تىنىش, جاقسى عۇمىر كەشسىن دەگەنى ەكەن عوي, بۇگىندە ويلاپ قاراسام! ال بارىس الكەن ۇلى جاپاروۆ ەسىمى ەلىمىزگە دە, ودان تىسقارى جەرلەرگە دە بەلگىلى عالىم, عىلىم دوكتورى, پروفەسسور, كەشەگى كەڭەستىك كەزەڭدە وداق بويىنشا ەڭ جاس تەحنيكا عىلىمدارى دوكتورىنىڭ ءبىرى بولعان. عىلىمي اتاقتى 32 جاسىندا «جۇيەلى تالداۋ جانە اۆتوماتتىق باسقارۋ» مامان­دىعى بويىنشا قورعادى. تۇركيا­داعى قازاق ەلشىلىگىندە كەڭەسشى قىزمەتىن اتقارعان ديپلومات. مويىنقۇم اۋدانىن­ىڭ قۇرمەتتى ازاماتى. قازىر قازاق­ستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتى ءارحيۆىنىڭ ديرەكتورى. ءۇشىنشى ۇلى ايدار الماتىداعى ءىرى قۇرىلىس فيرماسىنىڭ ۆيتسە-پرەزيدەنتى. ق.ساتباەۆ اتىنداعى قازاق پولي­تەح­نيكالىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ «باس­قارۋدىڭ اۆتوماتتاندىرىلعان جۇيە­لەرى» فاكۋلتەتىن ۇزدىك ديپلوممەن ءبىتىر­گەن گۇلجامال الكەنقىزى بول­سا, ەل جۇرەگى – ارايلى دا اسقاق استانا­داعى «تۇران استانا» ۋني­ۆەر­­سيتەتىنىڭ رەكتورى, ەكونوميكا عىلىم­دارىنىڭ كانديداتى, پروفەس­سور. ول دا وسى زاما­ناۋي ۇلگى­دەگى جوعارى وقۋ ورنىن بايىپتى باس­قارىپ كەلەدى, ياعني, قازاقتىڭ ساناۋلى رەكتور قىزىنىڭ ءبىرى. رەتى كەلىپ تۇرعاندا ايتايىق, قازىرگى كەزدە اتال­عان ۋنيۆەرسيتەت دۇنيە جۇزىندەگى 50-دەن اسا جوعارى وقۋ ورىندارىمەن سەرىكتەستىك بايلانىس ورناتىپ وتىر. باسقا قىزدارى تۋرالى ايتساق, كۇلاش بەلگىلى دارىگەر, وسى سالادا ۇزاق ۋاقىتتان بەرى جەمىستى قىزمەت ەتۋدە. ساۋلە قارجى جۇيەسىنىڭ بىلىكتى مامانى, لاۋرا دا دارىگەر, استانا قالا­سىنىڭ دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىندا جۇ­مىس ىستەيدى, ەڭ كىشىلەرى ءلايلا الما­تىداعى تۋريستىك اگەنتتىككە جەتەكشىلىك ەتەدى. مىنە, الىپ بايتەرەكتەي جاپىرا­عىن كەڭگە جايىپ ماۋەلەگەن, جاق­سى­­لىعى جۇرت جادىندا قالىپ اۋەلە­گەن, ۇل-قىزدارىنا ۇلاعاتتى تاربيە بەر­گەن, ولاردىڭ كەلەشەگىنە سەنگەن ارداقتى الكەن اتامىزدىڭ بالالارى­ن­ىڭ ارقايسىسى قازاق ەلىنىڭ ءبىر-ءبىر ۇلگىلى دە ورنىقتى وتباسى اتانىپ وتىر. «ادام ۇرپاعىمەن مىڭ جاسايدى» دەگەنىمىزدىڭ ءوزى دە وسى شىعار-اۋ! بەرىكباي قادىقوۆ, جۋرناليست الماتى