بيىل ءشوپ كو-ءو-ءو-پ...

بيىل اۋىلداعى اعايىن ءۇشىن ءشوپ ماسەلەسى وڭاي شەشىلۋدە. جىل سايىن جاز شىعا وراعىن ۇستاپ ويعا دا, قىرعا دا شاپقىلاپ, ءشوپ ىزدەپ كەتەتىن شارۋاقور جاندار قازىر پىشەندى شەكەسىنەن شەرتىپ ءجۇرىپ تاڭداپ الىپ جاتىر. ءتىپتى, اۋىلداردا ءشوپ تيەپ الىپ, ساتا الماي جۇرگەن كولىك كوپ. قايبىر كۇنى جۋالى اۋدا­نىنا بارعانىمىزدا ب. مو­­­مىش ۇلى اۋىلى­نىڭ ور­ت­الىعىندا ۇستىنە ءتورت بۇرىشتاپ ءشوپ تيەپ العان كولىكتەردىڭ ءتىزىلىپ تۇرعانىن كوردىك. باعاسىن سۇراپ ەدىك, ءبىر بۋما ءشوپ 100 تەڭگە ەكەن. جەرگىلىكتى شارۋالار «بىلتىر عانا ءشوپتىڭ باعاسى ۋداي بولاتىن. ءبىر بۋما ءشوپتىڭ باعاسى – 300, ءتىپتى كەيىننەن 500 تەڭگەگە دەيىن كوتەرىلگەنىن كوزىمىز كوردى. بيىل جاۋىن-شاشىن كوپ بولعاندىقتان ءشوپ ىرعىن. باعاسى دا تىم ارزان», دەپ قۋانىپ وتىر. الايدا, اللا تاعالام بەرگەن بەرەكە-مولشىلىقتى ءتيىمدى پايدالانىپ, ءشوپتىڭ مول قورىن جيناپ الۋعا اسىقپاي وتىرعان شارۋاشىلىقتار دا بار ەكەن. وسى ساپارىمىزدا جۋالى اۋدانىنىڭ ەڭ شالعايدا ورنالاسقان قوشقار اتا اۋىلىنا دەيىن بارىپ قايتتىق. جول بو­ي­عى القاپتاردا الدەقاشان ورىپ تاستاپ, بىراق جيناپ الماعاندىقتان قارايىپ كەتكەن بۋىلعان ءشوپتىڭ جايراپ جاتقانىن بايقادىق. وبالداعى-اي, دەسەڭىزشى... مۇنى تويىنعاندىق دەيمىز بە, الدە شارۋاعا قىرسىزدىق دەيمىز بە؟ باعاسى قىمبات بولسا دالادا ءبىر تال ءشوپ قالماس ەدى. جالپى العاندا, جام­بىل اگرارلى وبلىس. ءوڭىر ەكونوميكاسىنىڭ اۋىل شارۋاشىلىعى سا­لا­سىنداعى ۇلەسى 10,7 پايىزدى قۇرايدى. ونىڭ ىشىندە ەگىنشىلىك سالاسى جاقسى دامىعان. وبلىستا 761 مىڭ گەكتار ەگىستىك جەر بار بولسا, سونىڭ 170,9 مىڭ گەكتارى سۋارمالى جەرلەر. جىل سايىن ۇيىمداستىرىلاتىن «ەگىنجاي-2016» جيىنى بيىل جامبىل جانە جۋالى اۋداندارىندا ءوتتى. بۇل ارينە, قوس اۋداننىڭ وسى سا­لاداعى تىرلىگى باسقالارعا ۇلگى بولاتىنداي جاقسى دامىپ كەلە جاتقانىن باي­قاتسا كەرەك. – ۇستىمىزدەگى جىلى 593,4 مىڭ گەكتارعا اۋىل­شارۋاشىلىق داقىل­دا­رى ەگىلدى, – دەيدى جامبىل وب­­لىسىنىڭ اكىمى كارىم كوكىرەكباەۆ – بۇل وتكەن جىل­­مەن سالىستىرعاندا 5,5 مىڭ گەكتارعا كوپ. قازىرگى كەزدە مال ازىعىن دايىنداۋ جۇمىستارى قىزۋ ءجۇرىپ جاتىر. مال ازىعىن دايىنداۋعا بەلگىلەنگەن 483 865 گەكتار القاپتىڭ 267 046 گەكتارى ورىلىپ, 745,6 مىڭ توننا ءشوپ, 11,4 مىڭ توننا پىشەندەمە دايىندالدى. بۇل ءتيىسىن­شە جوسپارلانعان كولەمنىڭ 70 جانە 72 پايىزى. مال ازىعى داقىلدارىنىڭ بىتىك شىعۋىنا بايلانىستى جوس­پاردى 150 پايىز كولەمىندە ورىنداۋ مۇمكىندىكتەرى بار. 2016 جىلى وبلىستىڭ اۋىلشارۋاشىلىق سالاسىنا 10 ملرد. تەڭگە قارجى مەملەكەتتىك قولداۋ رەتىندە ءبولىنىپ, وتكەن 6 ايدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا 4,3 ملرد. تەڭگە ينۆەستيتسيا تارتىلدى. ونىڭ ىشىندە ەگىنشىلىك سالاسىن قولداۋعا مەملەكەتتىك بيۋدجەت­تەن 2,3 ملرد. تەڭگە ءبولىنىپ, يگەرىلۋدە. استىق جيناۋ ەرەكشە جيناقىلىقتى, ۇيىم­شىل­دىقتى كەرەك ەتەدى. تەز جينالماعان ءونىم ساعات ساناپ كەمي بەرەدى. تورعاي جەيدى. جەل قيىپ تۇسىرەدى. قاتتى ءپىسىپ كەتكەندىكتەن ورعان كەزدە توگىلەدى. مال ارالايدى, ايتەۋىر جاۋى كوپ. ءدال قازىر جامبىل وبلىسىندا استىق جيناۋ ناۋقانى قىزۋ ءجۇرىپ جاتىر. ورتاشا ءتۇسىم 20,2 تسەنتنەردى قۇراۋدا. جالپى, الدىن-الا ەسەپتەۋلەر بويىنشا ورتاشا ءتۇسىم 23 تسەنت­نەردى قۇرايدى دەپ كۇتىلۋدە. بۇل ەلىمىزدە تاۋەلسىزدىك تۋى جەلبىرەگەلى بەرگى جىلدارداعى ەڭ جو­عارعى كورسەتكىش. «ەڭبەك ەتپەسەڭ, ەلگە وكپەلەمە, ەگىن ەكپەسەڭ, جەرگە وكپەلەمە» دەگەن, بۇگىندە جامبىلدا التىن ءداننىڭ ارقاسىندا داۋلەتىن اسىرىپ, اسىعى ال­شىسىنان ءتۇسىپ وتىرعان شارۋاشىلىقتار جەتەرلىك. سونىڭ ءبىرى – جۋالى اۋدانى, قاراساز اۋىلدىق وكرۋگىندەگى «جايىق» شارۋا قوجالىعىنىڭ بيداي القابىنا تىپتەن كوز سۇيسىنەدى. قالىڭ بيدايدىڭ ساباعى ادامنىڭ كەۋدەسىنە جەتىپ جايقالىپ تۇر. ما­ماندار بۇل القاپتان 40 تسەنتنەرگە دەيىن ءونىم الۋعا بولاتىنىن ايتۋدا. اۋىلشارۋاشىلىق ونىمدەرىن, ونىڭ ىشىندە, كارتوپ, ءداندى جانە مايلى داقىلدار, سونداي-اق, ءسۇت ءونىمىن ءوندىرۋدى قولعا العان «جايىق» بيىل ءساتىن سالسا مولشىلىققا كەنەلمەك. «بەرەكە كوزى – بىرلىكتە» دە­گەن, بۇل تىرلىكتىڭ ءبارى بىرلىكتىڭ ارقاسىندا جۇزەگە اسۋدا. قالاي ايتساق تا پىسكەن ەگىندى ۋاقتىلى ورىپ, بوسقا ىسىراپ ەتپەۋ جانە قالىڭ شىققان شوپتەن كەيىنگى جىلدارعا قور جيناپ الۋ باستى مىندەت بولىپ وتىر. ورالحان ءداۋىت, «ەگەمەن قازاقستان» جامبىل وبلىسى