مەدياتسيا تۋرالى
وسى زاڭ قازاقستان رەسپۋبليكاسىندا مەدياتسيانى ۇيىمداستىرۋ سالاسىنداعى قوعامدىق قاتىناستاردى رەتتەيدى, ونى جۇرگىزۋ قاعيداتتارى مەن ءراسىمىن, سونداي-اق مەدياتوردىڭ مارتەبەسىن ايقىندايدى.
1-تاراۋ. جالپى ەرەجەلەر
1-باپ. مەدياتسيانىڭ قولدانىلۋ سالاسى
1. ەگەر قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭدارىندا وزگەشە بەلگىلەنبەسە, جەكە جانە (نەمەسە) زاڭدى تۇلعالار قاتىساتىن ازاماتتىق, ەڭبەك, وتباسىلىق جانە وزگە دە قۇقىق قاتىناستارىنان تۋىندايتىن, سونداي-اق ونشا اۋىر ەمەس جانە اۋىرلىعى ورتاشا قىلمىستار تۋرالى ىستەر بويىنشا قىلمىستىق سوت ءىسىن جۇرگىزۋ بارىسىندا قارالاتىن داۋلار (داۋ-شارلار) مەدياتسيانىڭ قولدانىلۋ سالاسى بولىپ تابىلادى.
2. وسى باپتىڭ 1-تارماعىندا كورسەتىلگەن قاتىناستاردان تۋىندايتىن داۋلار (داۋ-شارلار), ەگەر مەدياتسيا راسىمىنە قاتىسپايتىن ءۇشىنشى تۇلعالاردىڭ جانە سوت ارەكەتكە قابىلەتسىز دەپ تانىعان ادامداردىڭ مۇددەلەرىن قوزعاعان نەمەسە قوزعاۋى مۇمكىن بولعان جاعدايدا, مۇنداي داۋلارعا (داۋ-شارلارعا) مەدياتسيا ءراسىمى قولدانىلمايدى.
3. تاراپتاردىڭ ءبىرى مەملەكەتتىك ورگان بولىپ تابىلاتىن كەزدە, جەكە جانە (نەمەسە) زاڭدى تۇلعالار قاتىساتىن ازاماتتىق, ەڭبەك, وتباسىلىق جانە وزگە دە قۇقىق قاتىناستارىنان تۋىندايتىن داۋلارعا (داۋ-شارلارعا) مەدياتسيا ءراسىمى قولدانىلمايدى.
4. سىبايلاس جەمقورلىق قىلمىستار جانە مەملەكەتتىك قىزمەت پەن مەملەكەتتىك باسقارۋ مۇددەلەرىنە قارسى وزگە دە قىلمىستار تۋرالى قىلمىستىق ىستەر بويىنشا مەدياتسيا ءراسىمى قولدانىلمايدى.
2-باپ. وسى زاڭدا پايدالانىلاتىن
نەگىزگى ۇعىمدار
وسى زاڭدا مىناداي نەگىزگى ۇعىمدار پايدالانىلادى:
1) داۋدى (داۋ-شاردى) رەتتەۋ تۋرالى كەلىسىم – تاراپتاردىڭ مەدياتسيا ناتيجەسىندە وزدەرى قول جەتكىزگەن جازباشا كەلىسىمى;
2) مەدياتور – وسى زاڭنىڭ تالاپتارىنا سايكەس كاسىبي جانە كاسىبي ەمەس نەگىزدە مەدياتسيا جۇرگىزۋ ءۇشىن تاراپتار تارتاتىن تاۋەلسىز جەكە تۇلعا;
3) مەدياتورلار قاۋىمداستىعى (وداعى) – مەدياتورلار ۇيىمدارىنىڭ قىزمەتىن ۇيلەستىرۋ ماقساتىندا, سونداي-اق ولاردىڭ قۇقىقتارى مەن زاڭدى مۇددەلەرىن قورعاۋ ءۇشىن قۇرىلاتىن ۇيىم;
4) مەدياتورلار ۇيىمدارى – مەدياتورلاردىڭ قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭناماسىنا قايشى كەلمەيتىن مەدياتسيانى دامىتۋ جونىندەگى ورتاق ماقساتتارعا قول جەتكىزۋى ءۇشىن ولاردىڭ ەرىكتى نەگىزدە بىرىگۋى ءۇشىن قۇرىلاتىن كوممەرتسيالىق ەمەس ۇيىمدار;
5) مەدياتسيا – تاراپتاردىڭ ەرىكتى كەلىسىمى بويىنشا جۇزەگە اسىرىلاتىن, ولاردىڭ ءوزارا قولايلى شەشىمگە قول جەتكىزۋى ماقساتىندا مەدياتوردىڭ (مەدياتورلاردىڭ) جاردەمدەسۋىمەن تاراپتار اراسىنداعى داۋدى (داۋ-شاردى) رەتتەۋ ءراسىمى;
6) مەدياتسيا تاراپتارى – مەدياتسيا راسىمىنە قاتىساتىن, وسى زاڭنىڭ 1-بابىنىڭ 1-تارماعىندا اتالعان قاتىناستار سۋبەكتىلەرى;
7) مەدياتسيا تۋرالى شارت – تاراپتاردىڭ مەدياتسيا باستالعانعا دەيىن داۋدى (داۋ-شاردى) شەشۋ ماقساتىندا مەدياتورمەن جاساساتىن جازباشا كەلىسىمى;
8) مەدياتسياعا قاتىسۋشىلار – مەدياتور جانە مەدياتسيا تاراپتارى.
3-باپ. مەدياتسيانىڭ ماقساتتارى
مەدياتسيانىڭ ماقساتتارى مىنالار بولىپ تابىلادى:
1) داۋدى (داۋ-شاردى) شەشۋدىڭ مەدياتسيانىڭ ەكى تاراپىن دا قاناعاتتاندىراتىن نۇسقاسىنا قول جەتكىزۋ;
2) تاراپتاردىڭ داۋلاسۋشىلىق دەڭگەيىن تومەندەتۋ.
4-باپ. مەدياتسيانى جۇرگىزۋ
قاعيداتتارى
مەدياتسيا مىناداي قاعيداتتار نەگىزىندە جۇرگىزىلەدى:
1) ەرىكتىلىك;
2) مەدياتسيا تاراپتارىنىڭ تەڭ قۇقىلىعى;
3) مەدياتوردىڭ تاۋەلسىزدىگى مەن بەيتاراپتىلىعى;
4) مەدياتسيا راسىمىنە ارالاسۋعا جول بەرمەۋشىلىك;
5) قۇپيالىق.
5-باپ. ەرىكتىلىك
1. تاراپتاردىڭ مەدياتسيا تۋرالى شارتتا كورسەتىلگەن ءوزارا ەرىكتى نيەت ءبىلدىرۋى مەدياتسيا راسىمىنە قاتىسۋدىڭ شارتى بولىپ تابىلادى.
2. مەدياتسيا تاراپتارى ونىڭ كەز كەلگەن ساتىسىندا مەدياتسيادان باس تارتۋعا قۇقىلى.
3. مەدياتسيا بارىسىندا تاراپتار ءوز قالاۋى بويىنشا وزدەرىنىڭ ماتەريالدىق نەمەسە پروتسەسسۋالدىق قۇقىقتارىن يەلەنۋگە, تالاپتار مولشەرىن ۇلعايتۋعا نەمەسە ازايتۋعا نەمەسە داۋدان (داۋ-شاردان) باس تارتۋعا قۇقىلى.
4. تاراپتار ءوزارا قولايلى كەلىسىم نۇسقالارىن تالقىلاۋ ءۇشىن ماسەلەلەردى تاڭداۋدا ەركىن بولادى.
6-باپ. مەدياتسيا تاراپتارىنىڭ تەڭ
قۇقىلىعى
مەدياتسيا تاراپتارى مەدياتوردى, مەدياتسيا ءراسىمىن, ونداعى ءوز ۇستانىمىن, ونى تالاپ ەتۋ ءتاسىلدەرى مەن قۇرالدارىن تاڭداۋ كەزىندە, اقپارات الۋ كەزىندە, داۋ-شاردى رەتتەۋ تۋرالى كەلىسىم شارتتارىنىڭ قولايلىلىعىن باعالاۋدا تەڭ قۇقىقتاردى پايدالانادى جانە وزدەرىنە تەڭ مىندەتتەر جۇكتەيدى.
7-باپ. مەدياتوردىڭ تاۋەلسىزدىگى مەن بەيتاراپتىلىعى. مەدياتسيا
راسىمىنە ارالاسۋعا جول بەرمەۋشىلىك
1. مەدياتسيانى جۇرگىزۋ كەزىندە مەدياتور تاراپتاردان, مەملەكەتتىك ورگانداردان, وزگە دە زاڭدى, لاۋازىمدى جانە جەكە تۇلعالاردان تاۋەلسىز بولادى. مەدياتور وسى زاڭدا جول بەرۋشىلىك ايقىندالاتىن مەدياتسيا قۇرالدارى مەن ادىستەرىن تاڭداۋدا دەربەس بولادى.
2. مەدياتور بەيتاراپ بولۋعا, مەدياتسيانى ەكى تاراپتىڭ مۇددەسى ءۇشىن جۇرگىزۋگە جانە مەدياتسيا راسىمىنە تاراپتاردىڭ تەڭ قاتىسۋىن قامتاماسىز ەتۋگە ءتيىس. مەدياتوردىڭ بەيتاراپتىلىعىنا كەدەرگى كەلتىرەتىن جاعدايلار بولعان كەزدە ول مەدياتسيانى جۇرگىزۋدەن باس تارتۋعا ءتيىس.
3. مەدياتسيانى جۇرگىزۋ كەزىندە مەدياتوردىڭ قىزمەتىنە قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭدارىندا كوزدەلگەندەردەن باسقا جاعدايلاردا, وسى باپتىڭ 1-تارماعىندا اتالعان ادامدار تاراپىنان ارالاسۋىنا جول بەرىلمەيدى.
8-باپ. قۇپيالىق
1. مەدياتسياعا قاتىسۋشىلاردىڭ وزدەرىنە مەدياتسيا بارىسىندا بەلگىلى بولعان مالىمەتتەردى وسى اقپاراتتى بەرگەن مەدياتسيا تاراپىنىڭ جازباشا رۇقساتىنسىز جاريا ەتۋگە قۇقىلى ەمەس.
2. قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭدارىندا كوزدەلگەندەردەن باسقا جاعدايلاردا, مەدياتوردان مەدياتسيا بارىسىندا بەلگىلى بولعان مالىمەتتەر تۋرالى كۋاگەر رەتىندە جاۋاپ الۋعا بولمايدى.
3. مەدياتسياعا قاتىسۋشىنىڭ وزىنە مەدياتسيا بارىسىندا بەلگىلى بولعان مالىمەتتەردى وسى اقپاراتتى بەرگەن مەدياتسيا تاراپىنىڭ رۇقساتىنسىز جاريا ەتۋى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭدارىندا بەلگىلەنگەن جاۋاپتىلىققا اكەپ سوعادى.
2-تاراۋ. مەدياتورلاردىڭ جانە مەدياتسيانى جۇرگىزۋدى قامتاماسىز ەتەتىن ۇيىمداردىڭ قۇقىقتىق جاعدايى
9-باپ. مەدياتورلارعا قويىلاتىن
تالاپتار
1. تاۋەلسىز, بەيتاراپ, ءىستىڭ ناتيجەسىنە مۇددەلى ەمەس, مەدياتسيا تاراپتارىنىڭ ءوزارا كەلىسىمى بويىنشا تاڭدالعان, مەدياتورلار تىزىلىمىنە قوسىلعان جانە مەدياتوردىڭ فۋنكتسيالارىن ورىنداۋعا كەلىسىم بەرگەن جەكە تۇلعا مەدياتور بولا الادى.
2. مەدياتوردىڭ قىزمەتى كاسىبي نەگىزدە (كاسىپقوي مەدياتور) جانە كاسىبي ەمەس نەگىزدە (قوعامدىق مەدياتور) جۇزەگە اسىرىلۋى مۇمكىن.
3. قىرىق جاسقا تولعان جانە كاسىپقوي ەمەس مەدياتورلار تىزىلىمىندە تۇرعان تۇلعالار مەدياتور قىزمەتىن كاسىبي ەمەس نەگىزدە جۇزەگە اسىرا الادى.
4. جوعارى ءبىلىمى بار, جيىرما بەس جاسقا تولعان, قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇكىمەتى ايقىندايتىن تارتىپپەن بەكىتىلەتىن مەدياتورلاردى دايارلاۋ باعدارلاماسى بويىنشا وقىتۋدان وتكەنىن راستايتىن قۇجاتى (سەرتيفيكاتى) بار جانە كاسىپقوي مەدياتورلار تىزىلىمىندە تۇرعان تۇلعالار مەدياتور قىزمەتىن جۇزەگە اسىرا الادى.
5. مەدياتوردىڭ قىزمەتى كاسىپكەرلىك قىزمەت بولىپ تابىلمايدى.
6. مەدياتور قىزمەتىن جۇزەگە اسىراتىن تۇلعالار قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭناماسىندا تىيىم سالىنباعان كەز كەلگەن وزگە قىزمەتتى دە جۇزەگە اسىرۋعا قۇقىلى.
7. مىنالار:
1) مەملەكەتتىك فۋنكتسيالاردى ورىنداۋعا ۋاكىلەتتى جانە وعان تەڭەستىرىلگەن;
2) زاڭدا بەلگىلەنگەن تارتىپپەن سوت ارەكەتكە قابىلەتسىز نەمەسە ارەكەت قابىلەتى شەكتەۋلى دەپ تانىعان;
3) وعان قاتىستى قىلمىستىق قۋدالاۋ جۇزەگە اسىرىلاتىن;
4) زاڭدا بەلگىلەنگەن تارتىپپەن وتەلمەگەن نەمەسە الىنباعان سوتتىلىعى بار ادام مەدياتور بولا المايدى.
8. مەدياتسيا تاراپتارىنىڭ كەلىسىمىمەن مەدياتورعا قويىلاتىن قوسىمشا تالاپتار بەلگىلەنۋى مۇمكىن.
10-باپ. مەدياتوردىڭ قۇقىقتارى
مەن مىندەتتەرى
1. مەدياتور:
1) مەدياتسيا بارىسىندا ءبىر مەزگىلدە بارلىق تاراپتارمەن دە, تاراپتاردىڭ جەكە-جەكە ارقايسىسىمەن دە كەزدەسۋلەر وتكىزۋگە ءجانە ولارعا داۋدى (داۋ-شاردى) شەشۋ ءجونىندە اۋىزشا ءارى جازباشا ۇسىنىمدار بەرۋگە;
2) قۇپيالىلىق قاعيداتىن ساقتاي وتىرىپ, ءوز قىزمەتىن جۇزەگە اسىرۋى تۋرالى جۇرتشىلىقتى حاباردار ەتۋگە قۇقىلى.
2. مەدياتور:
1) مەدياتسيانى جۇرگىزگەن كەزدە مەدياتسيا تاراپتارىنىڭ كەلىسىمىمەن عانا ارەكەت ەتۋگە;
2) مەدياتسيا باستالعانعا دەيىن مەدياتسيا تاراپتارىنا ونىڭ ماقساتتارىن, سونداي-اق ولاردىڭ قۇقىقتارى مەن مىندەتتەرىن تۇسىندىرۋگە مىندەتتى.
3. كاسىپقوي مەدياتور مەدياتورلار قاۋىمداستىعى (وداعى) بەكىتەتىن مەدياتورلاردىڭ كاسىپتىك ەتيكاسى كودەكسىن ساقتاۋعا مىندەتتى.
4. مەدياتوردىڭ قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭناماسىندا كوزدەلگەن باسقا دا قۇقىقتارى مەن باسقا دا مىندەتتەرى بار.
11-باپ. مەدياتسيا تاراپتارىنىڭ
قۇقىقتارى مەن مىندەتتەرى
1. مەدياتسيا تاراپتارى:
1) مەدياتوردى (مەدياتورلاردى) ەرىكتى تۇردە تاڭداۋعا;
2) مەدياتوردان باس تارتۋعا;
3) مەدياتسيانىڭ كەز كەلگەن ساتىندە وعان قاتىسۋدان باس تارتۋعا;
4) مەدياتسيانى جۇرگىزۋگە جەكە ءوزى نەمەسە وكىلەتتىكتەرى زاڭدا بەلگىلەنگەن ءتارتىپپەن رەسىمدەلگەن سەنىمحاتقا نەگىزدەلگەن وكىلدەرى ارقىلى قاتىسۋعا;
5) داۋدى (داۋ-شاردى) رەتتەۋ تۋرالى كەلىسىمدى ورىنداماعان نەمەسە ءتيىستى دارەجەدە ورىنداماعان كەزدە سوتقا نەمەسە وعان بايلانىستى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭناماسىندا بەلگىلەنگەن تارتىپپەن مەدياتسيا جۇزەگە اسىرىلعان, ءىس جۇرگىزۋىندە جاتقان قىلمىستىق پروتسەستى جۇرگىزەتىن ورگانعا جۇگىنۋگە قۇقىلى.
2. مەدياتسيا تاراپتارى داۋدى (داۋ-شاردى) رەتتەۋ تۋرالى كەلىسىمدى وسى كەلىسىمدە كوزدەلگەن تارتىپپەن جانە مەرزىمدە ورىنداۋعا مىندەتتى.
3. مەدياتسيا تاراپتارىنىڭ قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭناماسىندا كوزدەلگەن باسقا دا قۇقىقتارى مەن باسقا دا مىندەتتەرى بار.
12-باپ. مەدياتوردىڭ باس تارتۋى
1. مەدياتسيا تاراپتارى ءوزارا كەلىسىم بويىنشا باسقا مەدياتوردى تاڭداۋعا قۇقىلى.
ازاماتتىق نەمەسە قىلمىستىق سوت ءىسىن جۇرگىزۋ بارىسىندا مەدياتسيانى جۇرگىزۋ كەزىندە تاراپتار بۇل تۋرالى سوتقا نە قىلمىستىق قۋدالاۋ ورگانىنا حابارلاۋعا مىندەتتى.
2. مەدياتسيا قاعيداتتارىنا سايكەس مەدياتوردىڭ ءوز فۋنكتسيالارىن جۇزەگە اسىرۋىنا كەدەرگى كەلتىرەتىن ءمان-جايلار تۋىنداعان جاعدايدا, مەدياتور دەرەۋ وزدىگىنەن باس تارتۋدى ءمالىمدەۋگە مىندەتتى.
3. ەگەر مەدياتوردىڭ پىكىرى بويىنشا مەدياتسيانى جۇرگىزۋ پروتسەسىندەگى ودان ارعى كۇش-جىگەر تاراپتار اراسىنداعى داۋدى (داۋ-شاردى) شەشە المايتىن بولسا, مەدياتور ونى جۇرگىزۋدەن باس تارتۋعا نە تاراپتاردىڭ جازباشا نىساندا بەكىتىلگەن كەلىسىمىمەن مەدياتسيانى توقتاتۋعا قۇقىلى.
13-باپ. مەدياتورلار ۇيىمدارى
1. مەدياتورلار ۇيىمدارى مەدياتورلاردىڭ باستاماسى بويىنشا «كوممەرتسيالىق ەمەس ۇيىمدار تۋرالى» قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭىندا كوزدەلگەن ۇيىمدىق-قۇقىقتىق نىسانداردا قۇرىلعان كوممەرتسيالىق ەمەس, مەملەكەتتىك ەمەس, ءوزىن-ءوزى قارجىلاندىراتىن جانە ءوزىن-ءوزى باسقاراتىن ۇيىم بولىپ تابىلادى.
2. مەدياتورلار ۇيىمى مەدياتورلاردىڭ مەدياتسيانى جۇرگىزۋ جونىندە قىزمەتتەر كورسەتۋiنiڭ ماتەريالدىق, ۇيىمدىق-قۇقىقتىق جانە وزگە دە شارتتارىن قامتاماسىز ەتۋ ماقساتىندا قۇرىلادى.
3. مەدياتورلار ۇيىمدارى مەدياتسيا بويىنشا ءتيىستى دايارلىقتان وتكەنى تۋرالى قۇجات (سەرتيفيكات) بەرە وتىرىپ, مەدياتورلاردى كاسىبي دايارلاۋدى جانە ولاردىڭ بىلىكتىلىگىن ارتتىرۋدى وتكىزۋگە قۇقىلى.
4. مەدياتورلار ۇيىمدارى ءوز قىزمەتىن ۇيلەستىرۋ, مەدياتورلاردىڭ كاسىبي قىزمەتىنىڭ ستاندارتتارىن (قاعيدالارىن), مەدياتسيانى ءجۇرگىزۋ ءتارتىبىن (رەگلامەنتىن), مەدياتسيا تاراپتارىنىڭ مەدياتورلارعا سىياقى تولەۋ ءتارتىبىن ازىرلەۋ جانە بىرىزدەندىرۋ ماقساتىندا قاۋىمداستىققا (وداققا) بىرىگۋگە قۇقىلى.
5. مەدياتورلار ۇيىمىنا نەمەسە مەدياتورلار قاۋىمداستىعىنا (وداعىنا) كىرۋ ەرىكتى نەگىزدە جۇزەگە اسىرىلادى. بۇل رەتتە مەدياتورلار ۇيىمىنىڭ نەمەسە مەدياتورلار قاۋىمداستىعىنىڭ (وداقتىڭ) كىرۋ جارناسىن الۋىنا جول بەرىلمەيدى.
6. مەدياتورلار قاۋىمداستىعى (وداعى) مەدياتورلاردىڭ كاسىپتىك ەتيكاسى كودەكسىن ازىرلەۋگە جانە ونى بەكىتۋگە قۇقىلى.
14-باپ. مەدياتورلار ۇيىمدارىنىڭ
كاسىپقوي مەدياتورلار ءتىزىلىمىن جۇرگىزۋى
1. ءاربىر مەدياتورلار ۇيىمى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ اۋماعىندا مەدياتسيانى جۇزەگە اسىراتىن كاسىپقوي مەدياتورلارىنىڭ ءوزىنىڭ ءتىزىلىمىن جۇرگىزەدى.
2. مەدياتورلار كاسىپقوي مەدياتورلار تىزىلىمىنە قوسىلۋ ءۇشىن مەدياتورلار ۇيىمىنا جەكە كۋالىگىنىڭ كوشىرمەسىن (سالىستىرىپ تەكسەرۋ ءۇشىن جەكە كۋالىگىنىڭ ءتۇپنۇسقاسىن ۇسىنباعان جاعدايدا نوتاريات كۋالاندىرعان كوشىرمەسىن); ۇمىتكەرگە تۇرعىلىقتى جەرى بويىنشا ناركولوگيالىق كومەك كورسەتەتىن مەديتسينالىق ۇيىمداردان جانە پسيحونەۆرولوگيالىق ۇيىمنان بەرىلگەن مەديتسينالىق انىقتامالاردى; سوتتىلىعىنىڭ جوقتىعى تۋرالى انىقتامانى, جوعارى ءبىلىمى تۋرالى ديپلومىنىڭ جانە مەدياتسيا بويىنشا ارنايى دايارلىقتان وتكەندىگىن راستايتىن قۇجاتتىڭ (سەرتيفيكاتتىڭ) كوشىرمەلەرىن ۇسىنۋى قاجەت.
3. كاسىپقوي مەدياتورلار ءتىزىلىمى مىنالاردى قامتيدى:
1) مەدياتوردىڭ تەگى, اتى جانە اكەسىنىڭ اتى (ول بار بولعان كەزدە);
2) مەدياتوردىڭ زاڭدىق مەكەن-جايى;
3) مەدياتوردىڭ بايلانىس دەرەكتەرى (پوشتا مەكەن-جايى نەمەسە ەلەكتروندىق پوشتانىڭ مەكەن-جايى نە تەلەفون نەمەسە تەلەفاكس ءنومىرى);
4) مەدياتوردىڭ ماماندانىپ جۇرگەن مەدياتسيا سالاسى تۋرالى مالىمەتتەر;
5) مەدياتوردىڭ مەدياتسيانى جۇزەگە اسىرا الاتىن ءتىلى تۋرالى مالىمەتتەر;
6) مەدياتورلاردى دايارلاۋ باعدارلاماسى بويىنشا وقىتۋدان وتكەنىن راستايتىن قۇجاتتىڭ (سەرتيفيكاتتىڭ) بار ەكەندىگى تۋرالى مالىمەتتەر;
7) مەدياتوردىڭ قىزمەتىن توقتاتا تۇرۋ تۋرالى مالىمەتتەر.
4. مەدياتورلار ۇيىمى مەدياتورلاردى وسى زاڭنىڭ وسى بابىنىڭ 3-تارماعىنىڭ جانە 9-بابىنىڭ تالاپتارىنا سايكەس بولعان جاعدايدا ءتيىستى ءوتىنىشتى العان كۇننەن باستاپ ون كۇن ىشىندە حابارلاۋ تارتىبىمەن كاسىپقوي مەدياتورلار تىزىلىمىنە قوسادى.
مەدياتوردى كاسىپقوي مەدياتورلار تىزىلىمىنە قوسپاعان جاعدايدا مەدياتورلار ۇيىمى ءتيىستى ءوتىنىشتى العان كۇننەن باستاپ ون كۇن ىشىندە باس تارتۋ سەبەپتەرى تۋرالى جازباشا تۇردە دالەلدى جاۋاپ بەرۋگە مىندەتتى.
5. ەگەر ءتيىستى جىلدىڭ 25 جەلتوقسانىنا دەيىنگى مەرزىمدە مەدياتور تىزىلىمدە بولۋ مەرزىمىن كەزەكتى كۇنتىزبەلىك جىلعا ۇزارتۋ تۋرالى ءوتىنىش بەرمەسە, مەدياتورلار كۇنتىزبەلىك جىل اياقتالعان سوڭ كاسىپقوي مەدياتورلار تىزىلىمىنەن شىعارىلادى. تىزىلىمدە بولۋ مەرزىمىن ۇزارتۋ تۋرالى ءوتىنىشتى ەلەكتروندىق تۇردە مەدياتورلار ۇيىمىنىڭ ەلەكتروندىق مەكەن-جايىنا ۇسىنۋعا بولادى.
6. كاسىپقوي مەدياتورلار ءتىزىلىمى مەدياتورلار ۇيىمىنىڭ ينتەرنەت-رەسۋرسىندا قازاق جانە ورىس تىلدەرىندە ورنالاستىرىلۋعا جانە وعان مەدياتورلاردى ەنگىزۋ شاماسىنا قاراي جاڭارتىلۋعا ءتيىس. مەدياتورلار ۇيىمدارى مەرزىمدى ءباسپاسوز باسىلىمدارىندا كاسىپقوي مەدياتورلار ءتىزىلىمىن جاريالاۋعا قۇقىلى.
7. مەدياتور وسى زاڭنىڭ تالاپتارىن بۇزعان جاعدايدا مەدياتسيا راسىمىنە قاتىسۋشى تاراپتار ءتيىستى وتىنىشپەن مەدياتورلار ۇيىمىنا جۇگىنۋگە قۇقىلى. بۇزۋشىلىق راستالعان كەزدە مەدياتورلار ۇيىمى بۇل تۋرالى كاسىپقوي مەدياتورلار تىزىلىمىندە كورسەتە وتىرىپ, مەدياتوردىڭ قىزمەتىن التى اي مەرزىمگە توقتاتا تۇرادى.
8. مەدياتورلار ۇيىمىنىڭ مەدياتوردى كاسىپقوي مەدياتورلار تىزىمىنە ەنگىزۋدەن باس تارتۋ, ودان شىعارۋ, ونىڭ قىزمەتىن توقتاتا تۇرۋ تۋرالى شەشىمىنە سوتقا شاعىمدانۋىنا بولادى.
15-باپ. جەرگىلىكتى قوعامداستىق
مۇشەلەرىنىڭ مەدياتسيانى جۇرگىزۋى
1. ءوز قىزمەتىن كاسىبي ەمەس نەگىزدە جۇزەگە اسىراتىن مەدياتورلارمەن قاتار مەدياتسيانى جەرگىلىكتى قوعامداستىقتىڭ جينالىسى (جيىنى) وسىنداي ماقساتتا سايلايتىن جەرگىلىكتى قوعامداستىقتىڭ ومىرلىك تاجىريبەسى مول, ابىرويلى جانە ءمىنسىز بەدەلى بار مۇشەلەرى جۇرگىزە الادى.
2. جەرگىلىكتى قوعامداستىق مۇشەلەرىن كاسىپقوي ەمەس مەدياتورلار رەتىندە سايلاۋ تۋرالى جەرگىلىكتى قوعامداستىق جينالىسىنىڭ (جيىنىنىڭ) حاتتاماسى ون جۇمىس كۇنى ىشىندە وسى زاڭنىڭ 16-بابىنىڭ 2-تارماعىندا كوزدەلگەن قۇجاتتارمەن, سونداي-اق 16-بابىنىڭ 3-تارماعىنا سايكەس مالىمەتتەرمەن قوسا كاسىپقوي ەمەس مەدياتورلار تىزىلىمىنە قوسۋ ءۇشىن ۋاكىلەتتى ورگانعا جىبەرىلەدى.
16-باپ. قالاداعى اۋدان, اۋداندىق ماڭىزى
بار قالا, كەنت, اۋىل (سەلو), اۋىلدىق
(سەلولىق) وكرۋگ اكىمىنىڭ كاسىپقوي ەمەس
مەدياتورلار ءتىزىلىمىن جۇرگىزۋى
1. قالاداعى اۋدان, اۋداندىق ماڭىزى بار قالا, كەنت, اۋىل (سەلو), اۋىلدىق (سەلولىق) وكرۋگ اكىمى (بۇدان ءارى – ۋاكىلەتتى ورگان) قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ اۋماعىندا كاسىبي ەمەس نەگىزدە مەدياتسيانى جۇزەگە اسىراتىن كاسىپقوي ەمەس مەدياتورلاردىڭ ءتىزىلىمىن جۇرگىزەدى.
2. مەدياتسيانى كاسىبي ەمەس نەگىزدە جۇزەگە اسىراتىن مەدياتورلار كاسىپقوي ەمەس مەدياتورلار تىزىلىمىنە قوسىلۋ ءۇشىن ءۋاكىلەتتى ورگانعا جەكە كۋالىكتەرىنىڭ كوشىرمەلەرىن (سالىستىرىپ تەكسەرۋ ءۇشىن جەكە كۋالىگىنىڭ تۇپنۇسقاسىن ۇسىنباعان جاعدايدا نوتاريات كۋالاندىرعان كوشىرمەسىن); ۇمىتكەردىڭ تۇرعىلىقتى جەرى بويىنشا ناركولوگيالىق كومەك كورسەتەتىن مەديتسينالىق ۇيىمنان جانە پسيحونەۆرولوگيالىق ۇيىمنان بەرىلگەن مەديتسينالىق انىقتامالاردى; سوتتىلىعىنىڭ جوقتىعى تۋرالى انىقتامانى قوسا ۇسىنا وتىرىپ جۇگىنۋگە مىندەتتى.
3. كاسىپقوي ەمەس مەدياتورلار ءتىزىلىمى مىنالاردى قامتيدى:
1) مەدياتوردىڭ تەگى, اتى جانە اكەسىنىڭ اتى (ول بار بولعان كەزدە);
2) مەدياتوردىڭ زاڭدىق مەكەن-جايى;
3) مەدياتوردىڭ بايلانىس دەرەكتەرى (پوشتالىق مەكەن-جايى نەمەسە ەلەكتروندىق پوشتانىڭ مەكەن-جايى نە تەلەفون نەمەسە تەلەفاكس ءنومىرى);
4) مەدياتوردىڭ ماماندانىپ جۇرگەن مەدياتسيا سالاسى تۋرالى مالىمەتتەر;
5) مەدياتوردىڭ مەدياتسيانى جۇزەگە اسىرا الاتىن ءتىلى تۋرالى مالىمەتتەر;
6) مەدياتوردىڭ قىزمەتىن توقتاتا تۇرۋ تۋرالى مالىمەتتەر.
4. ۋاكىلەتتى ورگان مەدياتورلاردى وسى زاڭنىڭ وسى بابىنىڭ 2-تارماعىنىڭ جانە 9-بابىنىڭ تالاپتارىنا سايكەس بولعان جاعدايدا ءتيىستى ءوتىنىشتى العان كۇننەن باستاپ ون كۇن ىشىندە حابارلاۋ تارتىبىمەن كاسىپقوي ەمەس مەدياتورلار تىزىلىمىنە قوسادى.
مەدياتوردى كاسىپقوي ەمەس مەدياتورلار تىزىلىمىنە قوسپاعان جاعدايدا ۋاكىلەتتى ورگان ءتيىستى ءوتىنىشتى العان كۇننەن باستاپ ون كۇن ىشىندە باس تارتۋ سەبەپتەرى تۋرالى جازباشا تۇردە دالەلدى جاۋاپ بەرۋگە مىندەتتى.
5. ەگەر ءتيىستى جىلدىڭ 25 جەلتوقسانىنا دەيىنگى مەرزىمدە تىزىلىمدە بولۋ مەرزىمىن كەزەكتى كۇنتىزبەلىك جىلعا ۇزارتۋ تۋرالى مەدياتورلاردىڭ ءوتىنىشى ۇسىنىلماسا, مەدياتورلار كۇنتىزبەلىك جىل اياقتالعان سوڭ كاسىپقوي ەمەس مەدياتورلار تىزىلىمىنەن شىعارىلادى. تىزىلىمدە بولۋ مەرزىمىن ۇزارتۋ تۋرالى ءوتىنىشتى ەلەكتروندىق تۇردە ۋاكىلەتتى ورگاننىڭ ەلەكتروندىق مەكەن-جايىنا ۇسىنۋعا بولادى.
6. كاسىپقوي ەمەس مەدياتورلاردىڭ ءتىزىلىمى ۋاكىلەتتى ورگاننىڭ ينتەرنەت-رەسۋرسىندا نە جۇرتشىلىق ءۇشىن قولجەتىمدى جەرلەردە قازاق جانە ورىس تىلدەرىندە ورنالاستىرىلۋعا جانە وعان مەدياتورلاردىڭ ەنگىزىلۋىنە قاراي جاڭارتىلىپ وتىرۋعا ءتيىس.
ۋاكىلەتتى ورگان مەرزىمدى ءباسپاسوز باسىلىمدارىندا كاسىپقوي ەمەس مەدياتورلار ءتىزىلىمىن جاريالاۋعا قۇقىلى.
3-تاراۋ. مەدياتسيانى جۇرگىزۋ
17-باپ. مەدياتسيانى جۇرگىزۋ ءتارتىبى
1. مەدياتسيا وسى زاڭنىڭ تالاپتارىنا قايشى كەلمەيتىن تاراپتار كەلىسكەن ءتارتىپ بويىنشا جۇرگىزىلەدى.
2. مەدياتورلار ۇيىمدارى بەكىتكەن مەدياتسيانى جۇرگىزۋ ءتارتىبى (رەگلامەنتى) تاراپتاردىڭ كەلىسىمىمەن قولدانىلۋى ءمۇمكىن.
18-باپ. مەدياتسيانى جۇرگىزۋ ورنى
جانە ۋاقىتى
1. تاراپتار وزدەرىنىڭ قالاۋى بويىنشا مەدياتسيانى جۇرگىزۋ ورنى تۋرالى ۋاعدالاسا الادى.
2. مەدياتور مەدياتسيانى جۇرگىزۋ كۇنى مەن ۋاقىتىن تاراپتاردىڭ كەلىسىمىمەن ايقىندايدى.
19-باپ. مەدياتسيانى جۇرگىزۋ ءتىلى
تاراپتار مەدياتسيانى جۇرگىزۋ بارىسىندا پايدالانىلاتىن ءتىل نەمەسە تىلدەر تۋرالى وزدەرىنىڭ قالاۋى بويىنشا ۋاعدالاسا الادى.
20-باپ. مەدياتسيانى جۇرگىزۋ
شارتتارى
1. مەدياتسيانى جۇرگىزۋ تاراپتاردىڭ ءوزارا كەلىسىمى بويىنشا جانە ولاردىڭ اراسىندا مەدياتسيا تۋرالى شارت جاسالعان كەزدە جۇزەگە اسىرىلادى.
2. جەكە جانە (نەمەسە) زاڭدى تۇلعالار قاتىساتىن ازاماتتىق, ەڭبەك, وتباسىلىق جانە وزگە دە قۇقىق قاتىناستارىنان تۋىندايتىن داۋلاردى رەتتەۋ كەزىندەگى مەدياتسيا سوتقا جۇگىنگەنگە دەيىن دە, سوت تالقىلاۋى باستالعاننان كەيىن دە قولدانىلۋى مۇمكىن.
3. سۋديالاردىڭ جانە قىلمىستىق قۋدالاۋدى جۇزەگە اسىراتىن ورگاندار لاۋازىمدى تۇلعالارىنىڭ تاراپتاردى قانداي دا بولماسىن نىساندا مەدياتسياعا ءماجبۇرلەۋگە قۇقىعى جوق.
4. تاراپقا مەدياتسياعا جۇگىنۋگە ۇسىنىستى باسقا تاراپتىڭ ءوتىنىشى بويىنشا, سوت نەمەسە قىلمىستىق قۋدالاۋ ورگانى جاساۋى مۇمكىن.
5. مەدياتسيانى جۇرگىزۋ مەدياتسيا تاراپتارى مەدياتسيا تۋرالى شارت جاساسقان كۇننەن باستالادى.
6. ەگەر تاراپتاردىڭ ءبىرى مەدياتسياعا جۇگىنۋ تۋرالى ۇسىنىستى جازباشا تۇردە جىبەرسە جانە ونى جىبەرگەن كۇننەن باستاپ ون كۇن ىشىندە نەمەسە ۇسىنىستا كورسەتىلگەن وزگە دە ورىندى مەرزىمدە مەدياتسيا ءراسىمىن قولدانۋعا باسقا تاراپتىڭ كەلىسىمىن الماسا, مۇنداي ۇسىنىس قابىلدانباعان بولىپ ەسەپتەلەدى.
7. مەدياتسيانى جۇرگىزۋ ءۇشىن تاراپتار ءوزارا كەلىسىم بويىنشا ءبىر نەمەسە بىرنەشە مەدياتوردى تاڭدايدى.
8. مەدياتورلار ۇيىمى, ەگەر تاراپتار اتالعان ۇيىمعا ءتيىستى ءوتىنىش جىبەرسە, مەدياتوردىڭ (مەدياتورلاردىڭ) كانديداتۋراسىن ۇسىنا الادى.
9. مەدياتسيانى وتكىزۋ مەرزىمدەرى وسى زاڭنىڭ 23-بابى 1-تارماعىنىڭ جانە 24-بابى 4-تارماعىنىڭ تالاپتارىن ەسكەرە وتىرىپ, مەدياتسيا تۋرالى شارتپەن ايقىندالادى.
ەگەر مەدياتسيا ازاماتتىق نە قىلمىستىق پروتسەسس شەڭبەرىنەن تىس جۇزەگە اسىرىلاتىن بولسا, مەدياتور مەن تاراپتار اتالعان ءراسىم كۇنتىزبەلىك الپىس كۇننەن اسپايتىن مەرزىمدە توقتاتىلۋى ءۇشىن بارلىق ىقتيمال شارالاردى قابىلداۋعا ءتيىس. ايرىقشا جاعدايلاردا شەشىلەتىن داۋدىڭ (داۋ-شاردىڭ) كۇردەلىلىگىنە, قوسىمشا اقپاراتتى نەمەسە قۇجاتتاردى الۋدىڭ قاجەتتىلىگىنە بايلانىستى مەدياتسيانى جۇرگىزۋ مەرزىمى مەدياتسيا تاراپتارىنىڭ ۋاعدالاسۋى بويىنشا جانە مەدياتور كەلىسكەن كەزدە ۇلعايتىلۋى ءمۇمكىن, بىراق ول كۇنتىزبەلىك وتىز كۇننەن اسپايدى.
21-باپ. مەدياتسيا تۋرالى شارتتىڭ
نىسانى مەن مازمۇنى
1. تاراپتار داۋدى (داۋ-شاردى) مەدياتسيا ارقىلى شەشۋ تۋرالى ءوزارا كەلىسكەن جاعدايدا جازباشا نىساندا رەسىمدەلگەن مەدياتسيا تۋرالى شارت جاسالادى.
2. مەدياتسيا تۋرالى شارتتىڭ ماڭىزدى تالاپتارى:
1) مەدياتسيا تۋرالى شارتتىڭ جاسالعان كۇنى, ۋاقىتى جانە ورنى;
2) داۋ (داۋ-شار) تاراپتارىنىڭ اتاۋلارى, وكىلەتتىكتەرى كورسەتىلگەن ولاردىڭ وكىلدەرىنىڭ تەگى جانە اتى-ءجونى, لاۋازىمدارى;
3) داۋدىڭ (داۋ-شاردىڭ) نىساناسى;
4) مەدياتسيا تاراپتارى تاڭداعان مەدياتور (مەدياتورلار) تۋرالى مالىمەتتەر;
5) مەدياتسيانى جۇرگىزۋگە بايلانىستى شىعىستاردىڭ, ال مەدياتسيانى كاسىبي نەگىزدە جۇزەگە اسىرعان جاعدايدا – مەدياتسيانى جۇرگىزگەنى ءۇشىن مەدياتورعا (مەدياتورلارعا) سىياقى تولەۋدىڭ شارتتارى, ءتارتىبى جانە مولشەرى;
6) مەدياتسيانى جۇرگىزۋ ءتىلى;
7) مەدياتسيانى جۇرگىزۋدىڭ قۇپيالىلىعى تۋرالى تاراپتاردىڭ مىندەتتەمەسى جانە مۇنداي مىندەتتەمەنى ورىنداماۋدىڭ سالدارى;
8) مەدياتسيا تاراپتارىنىڭ داۋدى (داۋ-شاردى) رەتتەۋگە قاتىساتىن مەدياتوردىڭ مەدياتسيا تاراپتارى ءۇشىن شىعىن (زالال) كەلتىرگەن ارەكەتى (ارەكەتسىزدىگى) ءۇشىن جاۋاپكەرشىلىگىنىڭ نەگىزدەرى مەن كولەمى;
9) تاراپتاردىڭ دەرەكتەمەلەرى (جەكە باسىن كۋالاندىراتىن دەرەكتەر, تۇرعىلىقتى جەرى, بايلانىس تەلەفوندارى);
10) مەدياتسيانى جۇرگىزۋ مەرزىمى;
11) مەدياتسيانى جۇرگىزۋ ءتارتىبى بولىپ تابىلادى.
3. تاراپتاردىڭ كەلىسىمى بويىنشا مەدياتورلارعا قوسىمشا تالاپتار بەلگىلەنۋى مۇمكىن.
4. تاراپتار مەدياتسيا تاراپتارىنىڭ مەدياتورعا مەدياتسيا جۇرگىزگەنى ءۇشىن سىياقى تولەۋ شارتتارى, ءتارتىبى جانە ءمولشەرى مەدياتورلار ۇيىمى بەكىتكەن ءتارتىپپەن (رەگلامەنت) بەلگىلەنەتىنى تۋرالى ۋاعدالاسا الادى.
22-باپ. مەدياتسيانى جۇرگىزۋگە
بايلانىستى شىعىستار
1. مەدياتسيانى جۇرگىزۋگە بايلانىستى شىعىستار مىنالاردى قامتيدى:
1) مەدياتورعا سىياقى تولەۋ;
2) مەدياتسيانى جۇرگىزۋگە بايلانىستى مەدياتور شەككەن شىعىستار, ونىڭ ىشىندە داۋ قارالاتىن جەرگە جول ءجۇرۋ اقىسىن تولەۋگە, قوناقۇيدە تۇرۋعا جانە تاماقتانۋعا ارنالعان شىعىستار.
2. كاسىبي مەدياتورلار مەدياتسيانى اقىلى دا, تەگىن نەگىزدە دە جۇزەگە اسىرادى.
3. كاسىپقوي مەدياتور (مەدياتورلار) سىياقىسىنىڭ مولشەرى مەدياتسيا باستالعانعا دەيىن مەدياتورمەن (مەدياتورلارمەن) تاراپتاردىڭ كەلىسىمى بويىنشا ايقىندالادى.
4. ەگەر تاراپتاردىڭ كەلىسىمىمەن وزگەشە بەلگىلەنبەسە, مەدياتسيانى جۇرگىزۋگە بايلانىستى شىعىستاردى تاراپتار بىرلەسىپ تەڭ ۇلەستەرمەن تولەيدى.
5. ەگەر مەدياتور ءوزىنىڭ بەيتاراپتىعىنا كەدەرگى كەلتىرەتىن ءمان-جايلارعا بايلانىستى مەدياتسيانى جۇرگىزۋدەن باس تارتسا, ول تاراپتاردىڭ وزىنە تولەگەن اقشالاي سوماسىن قايتارۋعا مىندەتتى.
6. كاسىپقوي ەمەس مەدياتورلارعا وسى باپتىڭ 1-تارماعىنىڭ 2) تارماقشاسىندا اتالعان مەدياتسيانى جۇرگىزۋگە بايلانىستى وزدەرى شەككەن شىعىستار وتەلەدى.
23-باپ. مەدياتسيانىڭ جەكە جانە (نەمەسە)
زاڭدى تۇلعالار قاتىساتىن ازاماتتىق,
ەڭبەك, وتباسىلىق جانە وزگە دە قۇقىق
قاتىناستارى سالاسىنداعى ەرەكشەلىكتەرى
1. مەدياتسيا جەكە جانە (نەمەسە) زاڭدى تۇلعالار قاتىساتىن ازاماتتىق, ەڭبەك, وتباسىلىق جانە وزگە دە قۇقىق قاتىناستارىنان تۋىندايتىن داۋلاردى رەتتەۋ كەزىندە مەدياتسيا تۋرالى شارت جاسالعان كۇننەن باستاپ كۇنتىزبەلىك وتىز كۇننەن كەشىكتىرىلمەي اياقتالۋعا ءتيىس. قاجەت بولعان جاعدايدا تاراپتاردىڭ ءوزارا شەشىمى بويىنشا مەدياتسيانى جۇرگىزۋ مەرزىمى كۇنتىزبەلىك وتىز كۇنگە دەيىن ۇزارتىلۋى مۇمكىن, بىراق جيىنتىعىندا ول كۇنتىزبەلىك الپىس كۇننەن اسپاۋعا ءتيىس.
2. مەدياتسيا سوتتىڭ قاراۋىندا جاتقان جەكە جانە (نەمەسە) زاڭدى تۇلعالار قاتىساتىن ازاماتتىق, ەڭبەك, وتباسىلىق جانە وزگە دە قۇقىق قاتىناستارىنان تۋىندايتىن داۋلاردى رەتتەۋ كەزىندە مەدياتسيا تۋرالى شارت جاسالعان كۇننەن باستاپ كۇنتىزبەلىك وتىز كۇننەن كەشىكتىرىلمەي اياقتالۋعا ءتيىس. قاجەت بولعان جاعدايدا تاراپتاردىڭ بىرلەسكەن جازباشا حابارلاماسى بويىنشا مەدياتسيانى جۇرگىزۋ مەرزىمىن سوت كۇنتىزبەلىك وتىز كۇنگە دەيىن ۇزارتۋى مۇمكىن, بىراق جيىنتىعىندا ول كۇنتىزبەلىك الپىس كۇننەن اسپاۋعا ءتيىس.
3. سوتتىڭ قاراۋىندا جاتقان جەكە جانە (نەمەسە) زاڭدى تۇلعالار قاتىساتىن ازاماتتىق, ەڭبەك, وتباسىلىق جانە وزگە دە قۇقىق قاتىناستارىنان تۋىندايتىن داۋلاردى رەتتەۋ بويىنشا مەدياتسيا تۋرالى شارت ءىس بويىنشا ءىس جۇرگىزۋدى توقتاتا تۇرۋعا نەگىز بولىپ تابىلادى.
4. ازاماتتىق پروتسەسس شەڭبەرىندە ءجۇرگىزىلگەن مەدياتسيا توقتاتىلعان جاعدايدا تاراپتار ءىس جۇرگىزۋىندە ازاماتتىق ءىس جاتقان سوتقا تەز ارادا:
1) داۋدى رەتتەۋ تۋرالى كەلىسىمگە قول قويىلعان جاعدايدا – اتالعان كەلىسىمدى;
2) وزگە جاعدايلاردا – وسى زاڭنىڭ 26-بابىندا كوزدەلگەن نەگىزدەردى كورسەتە وتىرىپ, مەدياتسيانى توقتاتۋ تۋرالى جازباشا حابارلامانى جىبەرۋگە مىندەتتى.
24-باپ. قىلمىستىق سوت ءىسى بارىسىندا
جۇرگىزىلەتىن مەدياتسيانىڭ ەرەكشەلىكتەرى
1. تاراپتاردىڭ مەدياتسيا تۋرالى شارت جاساسۋى قىلمىستىق ءىس بويىنشا ءىس جۇرگىزۋدى توقتاتا تۇرمايدى.
2. مەدياتسياعا قاتىسۋ فاكتىسى مەدياتسيا تاراپى بولىپ تابىلاتىن سوت ءىسىن جۇرگىزۋگە قاتىسۋشىنىڭ كىنانى مويىنداۋىنىڭ دالەلى بولا المايدى.
3. ەگەر مەدياتسيانى جۇرگىزۋ كەزىندە تاراپتاردىڭ ءبىرى كامەلەتكە تولماعان بولىپ تابىلسا, پەداگوگتىڭ نەمەسە پسيحولوگتىڭ قاتىسۋى مىندەتتى.
4. قىلمىستىق سوت ءىسىن جۇرگىزۋ بارىسىنداعى مەدياتسيا قىلمىستىق پروتسەسسۋالدىق زاڭىندا بەلگىلەنگەن سوتقا دەيىنگى جانە سوتتا ءىس جۇرگىزۋ مەرزىمدەرىندە جۇزەگە اسىرىلۋعا ءتيىس.
5. داۋ-شاردى رەتتەۋ تۋرالى كەلىسىمگە قول قويۋدان باس تارتۋ مەدياتسيا تاراپى بولىپ تابىلاتىن سوت ءىسىن جۇرگىزۋگە قاتىسۋشىنىڭ جاعدايىن ناشارلاتا المايدى.
6. قىلمىستىق پروتسەسس شەڭبەرىندە جۇرگىزىلگەن مەدياتسيا توقتاتىلعان جاعدايدا تاراپتار ءىس جۇرگىزۋىندە قىلمىستىق ءىس جاتقان قىلمىستىق پروتسەستى جۇرگىزەتىن ورگانعا دەرەۋ:
1) داۋ-شاردى رەتتەۋ تۋرالى كەلىسىمگە قول قويىلعان جاعدايدا – اتالعان كەلىسىمدى;
2) وزگە جاعدايلاردا – وسى زاڭنىڭ 26-بابىندا كوزدەلگەن نەگىزدەردى كورسەتە وتىرىپ, مەدياتسيانى توقتاتۋ تۋرالى جازباشا حابارلامانى جىبەرۋگە مىندەتتى.
25-باپ. مەدياتسيانىڭ وتباسىلىق
قاتىناستار سالاسىنداعى ەرەكشەلىكتەرى
1. نەكەنى جالعاستىرۋعا, اتا-انا قۇقىقتارىن جۇزەگە اسىرۋعا, بالالاردىڭ تۇرعىلىقتى جەرىن بەلگىلەۋگە, اتا-انالارىنىڭ بالالاردى باعىپ-كۇتۋگە سالىمىنا قاتىستى ەرلى-زايىپتىلار اراسىنداعى كەلىسپەۋشىلىكتەر, سونداي-اق وتباسىلىق قاتىناستاردان تۋىندايتىن باسقا دا كەلىسپەۋشىلىكتەر مەدياتسيا ارقىلى شەشىلۋى مۇمكىن.
2. مەدياتسيانى جۇرگىزگەن كەزدە مەدياتور بالانىڭ زاڭدى قۇقىقتارىن ەسكەرۋگە ءتيىس.
3. ەگەر مەدياتسيا بارىسىندا بالانىڭ قالىپتى وسۋىنە جانە دامۋىنا قاۋىپ توندىرەتىن نەمەسە ءتوندىرۋى مۇمكىن نەمەسە ونىڭ زاڭدى مۇددەلەرىنە ەلەۋلى زالال كەلتىرەتىن فاكتىلەر بەلگىلى بولسا, مەدياتور بالانىڭ قۇقىقتارىن قورعاۋ جونىندەگى وكىلەتتىكتى جۇزەگە اسىراتىن ورگانعا جۇگىنۋگە مىندەتتى.
26-باپ. مەدياتسيانى توقتاتۋ
مەدياتسيا:
1) تاراپتار داۋدى (داۋ-شاردى) رەتتەۋ تۋرالى كەلىسىمگە قول قويعان جاعدايدا – مۇنداي كەلىسىمگە قول قويىلعان كۇننەن باستاپ;
2) مەدياتور داۋدى (داۋ-شاردى) مەدياتسيا ارقىلى شەشۋ مۇمكىندىگىن بولدىرمايتىن ءمان-جايلاردى انىقتاعان جاعدايدا;
3) تاراپتار داۋدى (داۋ-شاردى) مەدياتسيا ارقىلى شەشۋدىڭ مۇمكىن ەمەستىگىنە بايلانىستى مەدياتسيادان جازباشا باس تارتقان جاعدايدا – تاراپتار جازباشا باس تارتۋعا قول قويعان كۇننەن باستاپ;
4) تاراپتاردىڭ بىرەۋى مەدياتسيانى جالعاستىرۋدان جازباشا باس تارتقان جاعدايدا – مەدياتور جازباشا باس تارتۋدى جىبەرگەن كۇننەن باستاپ;
5) مەدياتسيانى جۇرگىزۋ مەرزىمى اياقتالعان جاعدايدا – وسى زاڭنىڭ 23 جانە 24-باپتارىنىڭ ەرەجەلەرىن ەسكەرە وتىرىپ, ول اياقتالعان كۇننەن باستاپ توقتاتىلادى.
27-باپ. داۋدى (داۋ-شاردى) رەتتەۋ
تۋرالى كەلىسىم
1. مەدياتسيانى جۇرگىزۋ كەزىندە مەدياتسيا تاراپتارى قول جەتكىزگەن داۋدى (داۋ-شاردى) رەتتەۋ تۋرالى كەلىسىم جازباشا نىساندا جاسالادى جانە وعان تاراپتار قول قويادى.
2. كەلىسىمدە مەدياتسيا تاراپتارى, داۋدىڭ (داۋ-شاردىڭ) نىساناسى, مەدياتور (مەدياتورلار) تۋرالى دەرەكتەر, سونداي-اق تاراپتار كەلىسكەن كەلىسىمنىڭ شارتتارى, ولاردى ورىنداۋ تاسىلدەرى مەن مەرزىمدەرى جانە ولاردى ورىنداماۋدىڭ نەمەسە تيىسىنشە ورىنداماۋدىڭ سالدارى قامتىلۋعا ءتيىس.
3. داۋدى (داۋ-شاردى) رەتتەۋ تۋرالى كەلىسىمدى مەدياتسيا تاراپتارى ەرىكتى تۇردە وسى كەلىسىمدە كوزدەلگەن تارتىپپەن جانە مەرزىمدە ورىنداۋعا ءتيىس.
4. ازاماتتىق ءىستى سوتتا قاراعانعا دەيىن جاسالعان داۋدى (داۋ-شاردى) رەتتەۋ تۋرالى كەلىسىم تاراپتاردىڭ ازاماتتىق قۇقىقتارى مەن مiندەتتەرiن بەلگىلەۋگە, وزگەرتۋگە نەمەسە توقتاتۋعا باعىتتالعان مامىلەنى بىلدىرەدى. مۇنداي كەلىسىم ورىندالماعان نەمەسە تيiسiنشە ورىندالماعان جاعدايدا, كەلىسىمدى بۇزعان مەدياتسيا تاراپى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭدارىندا كوزدەلگەن تارتىپپەن جاۋاپتىلىقتا بولادى.
5. ازاماتتىق پروتسەسس بارىسىندا مەدياتسيانى جۇرگىزۋ كەزىندە تاراپتار قول جەتكىزگەن داۋدى (داۋ-شاردى) رەتتەۋ تۋرالى كەلىسىم دەرەۋ ءىس جۇرگىزۋىندە ازاماتتىق ءىس جاتقان سۋدياعا جىبەرىلەدى. داۋدى رەتتەۋ تۋرالى كەلىسىمدى سوت قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ازاماتتىق ءىس جۇرگىزۋ كودەكسىندە كوزدەلگەن تارتىپپەن بەكىتەدى.
بۇل رەتتە تولەنگەن مەملەكەتتىك باج قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ازاماتتىق ءىس جۇرگىزۋ كودەكسىندە كوزدەلگەن تارتىپپەن تولەۋشىگە قايتارىلۋعا ءتيىس.
6. قىلمىستىق پروتسەسس بارىسىندا مەدياتسيانى جۇرگىزۋ كەزىندە تاراپتار قول جەتكىزگەن داۋ-شاردى رەتتەۋ تۋرالى كەلىسىم جابىرلەنۋشىگە كەلتىرىلگەن زالالدىڭ ورنىن تولتىرۋ جانە قىلمىس جاساعان ادامنىڭ جابىرلەنۋشىمەن تاتۋلاسۋى جولىمەن داۋ-شاردى رەتتەۋ تۋرالى كەلىسىمدى بىلدىرەدى.
7. اتالعان كەلىسىم دەرەۋ ءىس جۇرگىزۋىندە قىلمىستىق ءىس جاتقان قىلمىستىق پروتسەستى جۇرگىزەتىن ورگانعا جىبەرىلەدى جانە قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ قىلمىستىق ءىس جۇرگىزۋ كودەكسىندە كوزدەلگەن جاعدايلاردا قىلمىستىق قۋدالاۋدى بولدىرمايتىن نە ونى جۇزەگە اسىرماۋعا مۇمكىندىك بەرەتىن ءمان-جاي بولىپ تابىلادى.
8. داۋ-شاردى رەتتەۋ تۋرالى كەلىسىم وعان تاراپتار قول قويعان كۇنى كۇشىنە ەنەدى.
4-تاراۋ. قورىتىندى ەرەجەلەر
28-باپ. وسى زاڭدى قولدانىسقا
ەنگىزۋ ءتارتىبى
وسى زاڭ العاشقى رەسمي جاريالانعانىنان كەيىن التى اي وتكەن سوڭ قولدانىسقا ەنگىزىلەدى.
قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى ن.نازارباەۆ.
استانا, اقوردا, 2011 جىلعى قاڭتاردىڭ 28-ءى. №401-IV قرز