ەسىمى ەلەۋلىلەر ەستەن شىقپاسا ەكەن

حح عاسىر – الماعايىپ مىنەزدى باي تاريحىمىزدىڭ باياندى بەتتەرى. سوندىقتان وتكەن جۇزجىلدىققا ءجيى-ءجيى اتباسىن بۇرىپ, ۋاقىت تۋىن جەلبىرەتىپ, ەل باسقارعان, حالىق ساناسىندا لايىقتى ءىز قالدىرعان, ەل دامۋى مەن وركەندەۋىنە ۇلەس قوسقان تۇلعالاردى تۇگەندەۋ, ولارعا قۇرمەت كورسەتۋ, ەسىمدەرىن جۇرت جادىندا ساقتاۋ شارالارىن اتقارىپ وتىرۋ, ءسوز جوق, بۇگىنگى ۇرپاقتىڭ پارىزى. جۋىردا ءبىزدىڭ اتىمىزعا وسىن­­داي ۇرپاق پارىزىن ارقا­لا­عان ءبىر توپ ەل تۇرعىندارىنىڭ حاتى كەلىپ ءتۇستى. ءبىزدىڭ ۇكىمەت باس­شىسى مەن الماتى, پاۆلودار وب­لىس­تارى اكىمدەرىنە قاراتىپ دەپۋ­تات­تىق ساۋال جولداۋىمىزعا سول ءوتىنىش-حات, دالىرەك ايتقاندا, ونداعى: «...ەل باسقارعان كەزىن­دە وتانىنا ادال, جۇمىسىنا شىن بەرىلگەن, كوكەيىندە ۇرپاق­تىڭ كەلەشەگى تۇراتىن كىرشىك­سىز, تازا ازامات رەتىندە حالقى­نىڭ جادىن­دا قالعان قازاقتىڭ ءبىرتۋار ۇل­دارىنىڭ ءبىرى, قوعام جانە مەم­لەكەت قايرات­كەرى ءارىپباي الىباەۆتىڭ ەسىمىن ەستە قالدىرۋ ماق­ساتىنداعى ۇسى­نىسىمىز ءبىر­نەشە جىل بويى اياق­سىز كەلەدى...» دەگەن سوزدەر سەبەپ بولدى. شىنىندا دا, اعا بۋىن ۇر­پاق­تىڭ ءومىرى مەن ەلىنە سىڭىرگەن ەڭ­بەگىن, قىزمەتىن جاقسى بىلە­تىندەر ارەكەڭ سەكىلدى قوعامشىل, حالىقشىل, تالاپشىل, پاراساتى مەن پايىمى مول كەشەگى كۇننىڭ كورنەكتى باسشىلارى جايلى اعى­نان جارىلىپ, اق ءسوزىن ايتارىنا ەش كۇمانىمىز جوق. ءارىپباي الىباەۆ تاباندى ءمى­نەز بەن تىڭعىلىقتى ءىستىڭ يەسى ەدى. ونىڭ ءومىر جولى – كەشەگى اكە­­لەر مەن اعالاردىڭ بۇگىنگى ۇر­پاق­قا ۇلگى بولار اق جولى, ادال جولى. ول 1926 جىلى الماتى وب­­لىسىنىڭ, رايىمبەك اۋد­ا­ن­ىن­دا­عى جالاڭاش اۋىلىندا ءدۇ­نيە­گە كەلگەن. 1951 جىلى الما­تى زووتەح­­نيكالىق-مالدارىگەرلىك ينس­­تي­تۋتىن بىتىرگەن سوڭ, الماتى, تال­دىقورعان وبلىستارىنىڭ شا­رۋا­شىلىقتارىندا, پارتيا جانە كەڭەس ۇيىمدارىندا ءارتۇرلى جاۋاپ­تى قىزمەتتەر اتقارعان. 1962-1964 جىلدارى شىعىس قازاقستان وبلىستىق پارتيا كومي­تەت­ىنىڭ, 1964-1967 جىلدارى پاۆ­­ل­و­دار وبلىستىق پارتيا كوميت­ەتى­­نىڭ ەكىنشى حاتشىسى, 1967-1972 جىلدارى پاۆلودار وب­لىستىق ات­قارۋ كوميتەتىنىڭ ءتور­اعاسى, 1972-1978 جىلدارى تال­­دىقورعان وب­لىستىق پارتيا كومي­تەتىنىڭ ءبىرىن­شى حاتشىسى, 1978-1985 جىلدارى قازاق كسر ەت جانە ءسۇت ونەركاسىبى ءمينيسترى بول­عان. 1986 جىلى دەر­بەس زەي­نەت­كەرلىك دەمالىسقا شى­عىپ, قازاق شابىندىق-جايى­لىم ينس­تيتۋتىن باسقارعان. ءا.الىباەۆتىڭ قازاقستاندا اۋىل شارۋاشىلىعى سالالارىن دامىتۋ ماسەلەلەرىنە ارنالعان بىرنەشە مونوگرافياسى, سون­داي-اق, «زامانا تولقىندارى» (1999) اتتى جيناعى جارىق كور­گەن. اۋىل شارۋا­شىلىعى عى­لىم­دارى­نىڭ كان­ديداتى (1968) لەنين, حالىقتار دوستىعى, 4 مارتە ەڭبەك قىزىل تۋ, سونداي-اق, «قۇرمەت بەلگىسى» وردەندەرىمەن ماراپاتتالعان. ءوتىنىش ايتۋشىلار بەلگىلى مەم­لەكەت جانە قوعام قايراتكەرىن ەس­تە قالدىرۋ ماقساتىندا تۋعان جە­رى الماتى وبلىسىنداعى رايىمبەك اۋدا­­نىنىڭ شىرعاناق اۋىلىنا نەمە­سە اۋىلدىق وكرۋگىنە, سونداي-اق, تال­­دىقورعان جانە پاۆلودار قالا­لارىن­داعى كوشەلەردىڭ بىرىنە ونىڭ ەسى­مىن بەرۋ تۋرالى ۇسىنىس ايتادى. قازاقستان ۇكىمەتىنىڭ مۇشەسى بولعان, الماتى, تالدىقورعان, پاۆلودار وبلىستارىنا باسشى­لىق جاساعان ءارىپباي الىباەۆ ەسىمىن ەستە قالدىرۋ ماسەلەسىنە ۇكىمەت وڭ قاباق تانىتادى عوي دەگەن ۇمىتتەمىز. نۇرلان ورازالين, سەنات دەپۋتاتى