حات قورجىن

وقىرمان ...جاڭالىعىن جەتكىزەدى جاڭا زاۋىت اشىلدى سارىاعاش اۋدانىندا ايىنا 50 مىڭ دانا بولكە مەن باتون ناندارىن شىعاراتىن جاڭا زاۋ­ىت اشىلدى. مۇندا ساپالى ءارى تاڭداۋلى نان ونىمدەرىنىڭ 30 ءتۇرى پىسىرىلەدى. جاڭا نىساننىڭ اشىلۋ سالتاناتىنا قاتىسقان ءوڭىر باسشىسى حالىقتى جوعا­رى ساپالى نان ونىمدەرىمەن قامتاماسىز ەتۋ باستى ماقسات ەكەنىن اتاپ ءوتتى. سونى­­مەن قاتار, ەل تاۋەلسىزدىگىنىڭ 25 جىل­­­­­دى­عى قارساڭىندا پاي­دا­لانۋعا بەرىلىپ وتىرعان نان زاۋى­تىنىڭ جۇمىسىنا ساتتىلىك تىلەدى. اۋداننىڭ ورتالىعىندا ورنالاسقان «ياسسى-نان» جشس جوباسىنىڭ جالپى قۇنى 300 ملن. تەڭگە. سەرىكتەستىك ديرەك­تورى ناسيبا اتاەۆانىڭ ايتۋىنشا, اۋدانداعى ازىق-ت ۇلىك دۇكەندەرىندە اتالعان نان زاۋى­تىنىڭ ونىمدەرى ساتىلۋدا. زا­ۋىتتاعى «ۆوسحود» نان ءپى­سىرەتىن پەش قۇرىلعىسى كورشى رەسەيدەن الىنعان. بۇگىندە وندا 30 ادام جۇمىسپەن قامتىلعان. الداعى ۋاقىتتا كاسىپكەر كونديتەر ونىمدەرىن شىعاراتىن تسەح اشۋدى كوزدەپ وتىر. كەنجە ەركىن  وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسى, سارىاعاش اۋدانى ...ريزاشىلىق بىلدىرەدى قولداۋ كوردى اققۇل وزبەكوۆتىڭ شىن تەگى – مولدامۇحامەدوۆ. ول ەجەلدەن قۇران ۇستاپ, بالا وقىتقان ءدىندارلار اۋلەتىنىڭ ۇرپاعى. كەڭەس وكىمەتى سولاقاي ساياساتىنىڭ سالدارىنان اتالارى قۋعان-سۇرگىنگە ۇشىراپ, ەل اۋماعىنان كەتكەن. ارىپ-اشىپ ءجۇرىپ, وزبەكستانعا قونىستانعان. ءتىپتى, اتاتەگىن اۋىستىرۋعا دا ءماجبۇر بولعان. اللانىڭ اق جولىن ۇستانعان اتاسى مەن اكەسى ۇرپاعىنىڭ تۋعان توپىراققا ورالۋىن ءوسي­ەت­تەگەن. سول سەبەپتەن, اققۇل سابىربەك ۇلى تاۋەلسىزدىكتەن كەيىن اتا, اكە اماناتىن ورىنداۋ ءۇشىن ەلگە ورالىپتى. ازىرگە قازاقستاندا ۋاقىت­شا تۇرۋعا رۇقسات الىپ, ەڭبەك ەتىپ جۇرگەن ازامات مەكتەپ جا­سىنداعى بالالارىنا قۇجات راسىمدەۋ بارىسىندا كوپتەگەن قيىندىقتارعا تاپ بولعان. بالا­لارىن وقۋدان قالدىرماۋعا تىرىسقان اكە امالى تاۋسىلىپ, «نۇر وتان» پارتياسىنىڭ اتىراۋ وبلىستىق فيليالىنان كومەك سۇراۋعا ءماجبۇر بولدى. «ءۇمىتىم الدامادى. پارتيانىڭ ارالاسۋىمەن با­لا­­­لارىمنىڭ قۇجاتتارىن رەت­تەدىم. قازىر ەكەۋى دە ورتا مەك­تەپتە وقىپ ءجۇر. ەلدىڭ باس پارتياسىنا العىسىم شەكسىز. بالالارىمنىڭ قازاق تىلىنەن ۇزدىك تانىلۋى انالارىنىڭ ارقاسى. ۇلتى وزبەك بولعانمەن قازاقتىڭ سالت-ءداستۇرىن قاتاڭ ۇستانىپ, 30 جىل قازاق تىلىنەن ءدارىس بەرگەن ۇلاعاتتى ۇستاز» – دەيدى اققۇل سابىربەك ۇلى.  ەلميرا تۇڭعاتاروۆا, «نۇر وتان» پارتياسى اتىراۋ وبلىستىق فيليالىنىڭ ءباسپاسوز حاتشىسى اتىراۋ ...قاۋىپ ەتەدى تۇسىنىكسىز جارنامادان تۇڭىلدىك بەلگىلى جازۋشى-جۋرناليست اعامىزدىڭ: «الماتىدا جۇرسەم دە شەتەلدە جۇرگەن سياق­تىمىن. قالا تولى جارناما. بۇرىن ورىس­شاسى كوپ جازىلعاندا ەپتەپ ءتۇسىنۋشى ەدىم, ەن­دى نە جازۋ ەكەنىن مۇلدە ءتۇسىن­بەيمىن», – دەپ الەۋمەتتىك جە­لى­دە كەيىس بىلدىرگەنىندەي, قا­لامىزداعى عيمارات اتاۋ­لىنىڭ ماڭدايشاسىنداعى شە­تەل تىلىندەگى يقى-جيقى قۇلاق­تاندىرۋلاردان كوز سۇرىنەدى. سوندا دەيمىز-اۋ, بۇنىمىز جارناما جونىندەگى قابىلدانعان زاڭدى بەلدەن باسقانىمىز با؟! ءبىز بىلەتىن كەز كەلگەن جارناما مەملەكەتتىك ءتىل­دە بەرىلىپ بارىپ, سودان سوڭ وزگە ءتىل قوسارلاناتىنى ۇم­ىت قالىپ وتىر. وسىنى قادا­عا­لايتىن قۇزىرلى ورىندار نە دەيدى؟  ەرسۇلتان ماعجان  الماتى ...تىلەگىن ايتادى ەل ىقىلاسىنا بولەنگەن جاندار مەن ءبىراز بۇرىن ناۋ­قاس­تانىپ «وبلىستىق تۋبەركۋلەزگە قارسى ديسپانسەرلىك اۋرۋحانا» مەملەكەتتىك مەكەمەسىندە ءتورت اي ەمدەلدىم. وسى مەر­زىمدە اۋرۋحانا دارىگەرلەرى مەن مەدبيكەلەرى ەم-دومىن ۋاق­تىلى جاساپ, تىكەسىنەن تىك تۇرىپ قىزمەت ەتتى. ءبولىم مەڭگەرۋشىسى ەرلان يلياسوۆ پەن اعا مەدبيكە جەڭىسكۇل ساتى­بالديەۆا سياقتى اق حالاتتى ابزال جانداردىڭ ءوز ىستەرىنە اسقان جاۋاپكەرشىلىكپەن قا­راپ, ناۋقاستىڭ كوڭىلىنەن شى­عۋعا بارلىق كۇش-جىگەرىن سالاتىنى كورىنىپ-اق تۇردى. تەك جالعىز مەنىڭ عانا ەمەس, بار­لىق ناۋقاستىڭ بابىن تاۋىپ, ەمىن بەرۋگە, دەنساۋلىعىن ساۋىقتىرۋعا كىرشىكسىز قىزمەت كورسەتۋى ۇنادى. اۋرۋحانادان شىققاننان كەيىن ۇستىمىزدەگى جىلدىڭ ناۋرىز ايىنا دەيىن ەسەپتە تۇرىپ, امبۋلاتوريا­لىق ەم قابىلدادىم. وسى كەزدە دە ۇنەمى بايلانىس جاساپ, ەمنىڭ دۇرىس جاسالۋىن قاداعالاپ وتىردى. ناۋقاستارعا تۋىسىن­داي قاراپ, ءار ناۋقاستىڭ كوڭىلىن اۋلاپ جۇرگەن وسى ۇجىم ءدارى­گەرلەرى مەن مەدبيكەلەرى­نىڭ ەڭ­بەكتەرى جەمىستى بولۋىنا انالىق تىلەكتەستىگىمدى ءبىل­دىرەمىن. اقپاتىش قالمەن, ارداقتى انا  اقتوبە وبلىسى, مارتوك اۋدانى, قاراتوعاي اۋىلى ...وي بولىسەدى        تىيىم سالعانى دۇرىس مەكتەپ وقۋشىلارى ءۇشىن حيدجاب پەن قىسقا بالاق­تى شالبارعا تىيىم سالىنۋى دۇرىس دەپ ويلايمىن. الەۋمەتتىك جەلىدەگى ءبىر وقىر­مان مەكتەپكە ورامال تاعىپ بارۋ كەرەك, ول اللانىڭ بۇي­رىعى دەپتى. اللانىڭ حاق دىنىنە ەشكىم دە ءشۇبا كەلتىرمەيدى, بىراق, مەكتەپ ورانىپ, حيدجاب تاعىپ باراتىن ورىن ەمەس! اركىم ءوز ءدىني سەنىمدەرىنە ساي كيىنىپ بارىپ, بىرەۋ قىزىل ورامال, بىرەۋ سارى حيدجاب تاعىپ بارسا ناعىز الا-قۇلاعا اينالماي ما؟ مەكتەپتىڭ سا­ليقالى وقۋ ورداسى ەكەنىن ەستەن شىعارىپ الماۋ كەرەك. ۇكىمەت شوتلانديالىق بەلدەمشە (كيلت) كيگىزىپ قويمايتىنى انىق قوي, دەمەك بىركەلكى فور­ماعا, سالىنعان تىيىم­عا تۇسىنىستىكپەن قاراۋ كەرەك. كەيبىر ەلىمىزدەگى ءدىني ءتۇ­سى­نىكتەرمەن بالانىڭ ميىن قازبالاماعان ءجون. اباي ايماعامبەتوۆ الماتى وبلىسى