ارقالى اقىن, بەلگىلى جازۋشى, اۋدارماشى ءابىراش ءجامىش ۇلى سىر ءوڭىرىنىڭ تۋماسى. 1945 جىلى ورتا مەكتەپتى ءتامامداپ, قازاق مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ جۋرناليستيكا فاكۋلتەتىنەن ءدارىس العان ونىڭ ەڭبەك جولى قاتارداعى قالامگەرلىكتەن باستاۋ الادى.
بەرتىن كەلە ول «سوتسياليستىك قازاقستان», «قازاق ادەبيەتى» گازەتتەرىندە باسشىلىق قىزمەتتەر اتقارعان. بارىنشا قاراپايىمدىلىعىمەن اقىرىن ءجۇرىپ, انىق باسقان ابەكەڭ مەرزىمدى باسپاسوزدىڭ تىنىمسىز تىرشىلىگىندە جۇرسە دە, قولىنان قالامى ءتۇسپەگەن جان. «اراي», «كۇمىس كىرپىكتەر», «دالا شۇعىلاسى», «ءتوسكەي» جانە ت.ب. جۇرەك جازبالارى سونىڭ ناتيجەسى. ايتا كەتۋ كەرەك, ءابىراش ءجامىش ۇلى اۋدارما سالاسىندا دا از ەڭبەكتەنگەن جوق. ول اتى الەمگە ايگىلى اقىن ا.س.پۋشكيننىڭ جىر جولدارىن قالىڭ قازاق وقىرماندارىنا تارتۋ ەتتى. سونداي-اق تاتار, وزبەك, ارميان, تاجىك اقىندارى شىعارمالارىنىڭ شىرايىن كىرگىزۋمەن قاتار شىعىستىڭ ۇلى شايىرلارى حافيز بەن فيزۋلي عازالدارىن, قوجا احمەت ياساۋي حيكمەتىن قازاق وقىرماندارى جاتا-جاستانا وقيتىن دۇنيەگە اينالدىردى.
قازاق حالقى قاشاندا ارتىندا ولمەيتۇعىن ءسوز قالدىرعان قالامگەرلەرىن اسا قۇرمەت تۇتىپ, قادىرلەگەن. ەسىمى سىر ايماعىنا عانا ەمەس, ەلىمىزگە ەتەنە تانىمال ابەكەڭدى كەيىنگى ۇرپاقتارىنا ۇلاعات ەتۋدى مۇرات تۇتقان اۋىل تۇرعىندارىنىڭ اقىنعا جاساپ جاتقان قۇرمەتىنە ەل ريزا. ءوزى تۋعان شىركەيلى اۋىلىنىڭ تۇرعىندارىنىڭ سۇرانىسىنا سايكەس, 1996 جىلى قر مينيسترلەر كابينەتىنىڭ شەشىمىمەن شىركەيلى اۋىلىنداعى №129 ورتا مەكتەپكە ءابىراش جامىشەۆتىڭ ەسىمى بەرىلدى. ءابىراش بەينەسىن ءماڭگىلىككە مۇرا ەتۋدى, ياعني تۇعىرعا قوندىرۋدى كوزدەگەن اۋىل تۇرعىندارىنىڭ تاعى ءبىر باستاماسى ءوز شەشىمىن تاپتى. ياعني, اۋىل تۇرعىندارى اسىعا كۇتكەن ءا.ءجامىشەۆتىڭ تۇعىرعا قونعان تۇلعاسى ءوز اتىنداعى مەكتەپ الدىنان ورىن تەپتى. اقىن ەسكەرتكىشىنىڭ اشىلۋ سالتاناتىنا قاتىسۋشىلار ءابىراش ءجامىشەۆ جايلى جۇرەكجاردى لەبىزدەرىن جەتكىزدى. العاشقى ءسوز العان اۋدان اكىمى سۇلتانبەك ءتاۋىپباەۆ:
– ابەكەڭنىڭ ءوزى ولسە دە, ونىڭ ارتىندا قالعان ءسوزى ولمەيدى. سودان دا ونىڭ جازبالارى ءبىزدىڭ ءجۇرەگىمىزدە ماڭگىلىككە جازىلىپ قالعان, – دەگەن ول اۋىل تۇرعىندارىنا, ونىڭ ىشىندە قارىمدى قالامگەردىڭ ءمۇسىنىن تۇعىرعا قوندىرۋعا قارجىلاي دەمەۋشىلىك جاساعان «ءمادي قاجى» جشس ديرەكتورى, اۋداندىق ءماسليحات دەپۋتاتى ابباس كامالاتدينگە ريزاشىلىق سەزىمىن ءبىلدىردى. سالتاناتتى شارادا وبلىس اكىمىنىڭ كەڭەسشىسى ەرجان ءۋايىس, ۇلاعاتتى ۇستاز قاناتبەك ابىلقاسىموۆ, دەمەۋشى ابباس كامالاتدين, ءا.ءجامىش ۇلىنىڭ قىزى گۇلنار ءابىراشقىزى, اۋىل ارداگەرلەرى ءسوز سويلەپ, تۇعىرلى تۇلعاعا تاعزىم جاسادى.
ەركىن ءابىل.
قىزىلوردا وبلىسى.
سىرداريا اۋدانى.
ارقالى اقىن, بەلگىلى جازۋشى, اۋدارماشى ءابىراش ءجامىش ۇلى سىر ءوڭىرىنىڭ تۋماسى. 1945 جىلى ورتا مەكتەپتى ءتامامداپ, قازاق مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ جۋرناليستيكا فاكۋلتەتىنەن ءدارىس العان ونىڭ ەڭبەك جولى قاتارداعى قالامگەرلىكتەن باستاۋ الادى.
بەرتىن كەلە ول «سوتسياليستىك قازاقستان», «قازاق ادەبيەتى» گازەتتەرىندە باسشىلىق قىزمەتتەر اتقارعان. بارىنشا قاراپايىمدىلىعىمەن اقىرىن ءجۇرىپ, انىق باسقان ابەكەڭ مەرزىمدى باسپاسوزدىڭ تىنىمسىز تىرشىلىگىندە جۇرسە دە, قولىنان قالامى ءتۇسپەگەن جان. «اراي», «كۇمىس كىرپىكتەر», «دالا شۇعىلاسى», «ءتوسكەي» جانە ت.ب. جۇرەك جازبالارى سونىڭ ناتيجەسى. ايتا كەتۋ كەرەك, ءابىراش ءجامىش ۇلى اۋدارما سالاسىندا دا از ەڭبەكتەنگەن جوق. ول اتى الەمگە ايگىلى اقىن ا.س.پۋشكيننىڭ جىر جولدارىن قالىڭ قازاق وقىرماندارىنا تارتۋ ەتتى. سونداي-اق تاتار, وزبەك, ارميان, تاجىك اقىندارى شىعارمالارىنىڭ شىرايىن كىرگىزۋمەن قاتار شىعىستىڭ ۇلى شايىرلارى حافيز بەن فيزۋلي عازالدارىن, قوجا احمەت ياساۋي حيكمەتىن قازاق وقىرماندارى جاتا-جاستانا وقيتىن دۇنيەگە اينالدىردى.
قازاق حالقى قاشاندا ارتىندا ولمەيتۇعىن ءسوز قالدىرعان قالامگەرلەرىن اسا قۇرمەت تۇتىپ, قادىرلەگەن. ەسىمى سىر ايماعىنا عانا ەمەس, ەلىمىزگە ەتەنە تانىمال ابەكەڭدى كەيىنگى ۇرپاقتارىنا ۇلاعات ەتۋدى مۇرات تۇتقان اۋىل تۇرعىندارىنىڭ اقىنعا جاساپ جاتقان قۇرمەتىنە ەل ريزا. ءوزى تۋعان شىركەيلى اۋىلىنىڭ تۇرعىندارىنىڭ سۇرانىسىنا سايكەس, 1996 جىلى قر مينيسترلەر كابينەتىنىڭ شەشىمىمەن شىركەيلى اۋىلىنداعى №129 ورتا مەكتەپكە ءابىراش جامىشەۆتىڭ ەسىمى بەرىلدى. ءابىراش بەينەسىن ءماڭگىلىككە مۇرا ەتۋدى, ياعني تۇعىرعا قوندىرۋدى كوزدەگەن اۋىل تۇرعىندارىنىڭ تاعى ءبىر باستاماسى ءوز شەشىمىن تاپتى. ياعني, اۋىل تۇرعىندارى اسىعا كۇتكەن ءا.ءجامىشەۆتىڭ تۇعىرعا قونعان تۇلعاسى ءوز اتىنداعى مەكتەپ الدىنان ورىن تەپتى. اقىن ەسكەرتكىشىنىڭ اشىلۋ سالتاناتىنا قاتىسۋشىلار ءابىراش ءجامىشەۆ جايلى جۇرەكجاردى لەبىزدەرىن جەتكىزدى. العاشقى ءسوز العان اۋدان اكىمى سۇلتانبەك ءتاۋىپباەۆ:
– ابەكەڭنىڭ ءوزى ولسە دە, ونىڭ ارتىندا قالعان ءسوزى ولمەيدى. سودان دا ونىڭ جازبالارى ءبىزدىڭ ءجۇرەگىمىزدە ماڭگىلىككە جازىلىپ قالعان, – دەگەن ول اۋىل تۇرعىندارىنا, ونىڭ ىشىندە قارىمدى قالامگەردىڭ ءمۇسىنىن تۇعىرعا قوندىرۋعا قارجىلاي دەمەۋشىلىك جاساعان «ءمادي قاجى» جشس ديرەكتورى, اۋداندىق ءماسليحات دەپۋتاتى ابباس كامالاتدينگە ريزاشىلىق سەزىمىن ءبىلدىردى. سالتاناتتى شارادا وبلىس اكىمىنىڭ كەڭەسشىسى ەرجان ءۋايىس, ۇلاعاتتى ۇستاز قاناتبەك ابىلقاسىموۆ, دەمەۋشى ابباس كامالاتدين, ءا.ءجامىش ۇلىنىڭ قىزى گۇلنار ءابىراشقىزى, اۋىل ارداگەرلەرى ءسوز سويلەپ, تۇعىرلى تۇلعاعا تاعزىم جاسادى.
ەركىن ءابىل.
قىزىلوردا وبلىسى.
سىرداريا اۋدانى.
سوڭعى جاڭالىقتار
قوعام • بۇگىن, 08:55
جادىگەر • بۇگىن, 08:50
ونەر • بۇگىن, 08:45
جاڭاشىلدىقتار مەن باسىمدىقتار ءتۇسىندىرىلدى
قوعام • بۇگىن, 08:40
تەاتر • بۇگىن, 08:35
التىن وردا تاريحىنان سىر شەرتەدى
رۋحانيات • بۇگىن, 08:30
قازاندا باسىلعان قازاق داستانى
باسىلىم • بۇگىن, 08:25
عىلىم سالاسىنداعى جاساندى ينتەللەكت
عىلىم • بۇگىن, 08:20
تاريح • بۇگىن, 08:15
ەنەرگەتيكالىق تاۋەلسىزدىككە جۇيەلى بەتبۇرىس
ساياسات • بۇگىن, 08:12
سالىق كودەكسى: العاشقى ايداعى كىرىس قانداي؟
سالىق • بۇگىن, 08:10
مەملەكەت پەن قوعامنىڭ ءوزارا ءتيىمدى ءىس-قيمىلىنا نەگىزدەلگەن جوبا
ساياسات • بۇگىن, 08:07
شەتەلدە سۇرانىسقا يە وتاندىق باستامالار
ءوندىرىس • بۇگىن, 08:05
رۋحانيات • بۇگىن, 08:02
بەرىك اسىلوۆ, باس پروكۋرور: بۇل قۇجات جاڭا ءداۋىردىڭ ىرگەتاسىنا اينالادى
سۇحبات • بۇگىن, 08:00
