ورىندالعان ارمان

ءوزىمىز ءسوز ەتكەلى وتىرعان كەيىپكەرىمىز ستاحان بەلعوجاەۆ اعا جايىندا ءسوز باستاساق ەسىمىزگە ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ «عاسىر جوباسى» دەپ ات بەرگەن مويناق سۋ ەلەكتر ستانساسى تۇسەتىنى انىق. جالپى, ۇقساتا بىلگەنگە سۋ – تەك تىرشىلىك كوزى عانا ەمەس, سونداي-اق, ارزان قۋات كوزىن وندىرەتىن دايىن تابيعي رەسۋرس. وسى ورايدا تاۋەلسىز قازاقستاننىڭ ەنەرگەتيكا سالاسىنداعى ەڭ اۋقىمدى جوبالارىنىڭ ءبىرى ءارى بىرەگەيى مويناق گەس-ءى دەر ەدىك. شارىن ايماعىندا گەس سالۋ ماسەلەسى وتكەن عاسىردىڭ 30-جىلدارىنان باستاپ ءسوز بولا باستادى. سول كەزدە ارنايى ماماندار كەلىپ, ءوڭىردىڭ جەر بەدەرىن بايىپپەن قاراپ, مۇقيات زەرتتەگەن. ونىڭ شەت جاعاسىن بالا كەزىندە ستاحان بەلعوجاەۆ تا كورگەنىن ۇنەمى ايتىپ وتىرادى. بۇدان كەيىن ءبىراز ۋاقىتقا گەس سالۋ ماسەلەسى تىنشىپ قالدى. ول كەزدە كەڭەس وداعى كراسنويارسك, براتسك, كەيىننەن سايان-شۋشەنسك گەس-تەرىن سالۋعا بار كۇشتەرىن جۇمىلدىرىپ, قازاقستانعا مويىن بۇراتىنداي مۇمكىندىكتەر بولمادى. وسىلايشا جەتىسۋدا مويناق گەس-ءىن سالۋ ماسەلەسى ۇزاق جىلدار بويى كەشەۋىلدەدى. سول كەزدە ستاحان بەلعوجاەۆ ءوزىنىڭ گيدروتەحنيكا ماماندىعى بويىنشا تاڭداعان وقۋىن ءتامامداپ, براتسك گەس-ءىنىڭ قۇرىلىس جۇمىسىنا ارالاسىپ جۇرگەن ەدى. كەز كەلگەن جۇمىستى جاپىرا ىستەگەن جاس مامان سىبىردەگى بۇل جوبا اياقتالعاننان كەيىن ءدال وسىنداي قىزۋ قۇرىلىس شارىن شاتقالىندا ورىن الاتىنىنا قاتتى سەندى. بىراق كوكەيدە جۇرگەن ارمان بىردەن ورىندالا قويعان جوق. ىشكى رەسەيدەگى جوعارىداعىداي گيدروقۇرىلىمدار بىتكەن سوڭ قازاقستانداعى ەكىباستۇز جىلۋ ەلەكتر ستانساسىنىڭ قۇرىلىسى باستالىپ كەتتى. بۇل ۋاقىتتا ستاحان بەلعوجاەۆ شاردارا گەس-ءى سۋ قويماسىنىڭ قۇرىلىسىن جۇرگىزۋگە قاتىسىپ, گيدروتەحنيكالىق نىساندار سالۋدا زور تاجىريبە جيناقتاعان مامانعا اينالدى. ول قايدا جۇرسە دە بار ىقىلاسى شارىن شاتقالىنداعى جاڭا گەس-ءتىڭ قۇرىلىسىن جۇرگىزۋ ىسىنە اۋدى دا تۇردى. بىلىكتى ماماننىڭ بۇلايشا كوپ ويلانۋىنىڭ وزىندىك سەبەبى بار بولاتىن. ستاحان بەلعوجاەۆ وقۋ بىتىرگەن كەزىندە ديپلومدىق جۇمىسىن شارىن شاتقالىنىڭ گيدروتەحنيكالىق مۇمكىندىكتەرىنە ارناعان ەدى. ول ونى جازاردىڭ الدىندا ايماقتىڭ تاۋ-تاسىن, جەر بەدەرىن مۇقيات قاراپ, تانىسىپ شىقتى. تاۋ سۋىنىڭ اعىسىن, سارقىرامانىڭ بيىكتەن قۇلاۋ جانە جەر جىنىستارىنىڭ گەولوگيالىق ەرەكشەلىگىن مۇقيات زەرتتەپ, بۇل ءوڭىردىڭ قۋات كوزىن وندىرەتىن گيدروتەحنيكالىق نىسان سالۋعا سۇرانىپ تۇرعانىن ءدال انىقتادى. ەندى مويناق گەس-ءىن سالۋ تۋرالى شەشىم­نىڭ قالاي تۋىنداعانىنا كەلەيىك, 70-جىلداردىڭ باسىندا ىستىقكولدەگى سۋ دەڭگەيى تومەن ءتۇسىپ, ايىر قالپاقتى اعايىندار كەگەن اۋدانىنداعى (قازىرگى رايىمبەك اۋدانى) قارقارا وزەنىن ىس­تىقكولگە بۇرۋ تۋراسىندا جوعارىعا ۇسى­نىس ايتتى. ول كەزدە قىرعىز-قازاق دەپ بولىنبەگەنىمىز بەلگىلى. ءبارىمىز ماسكەۋگە باعىندىق. وسىلايشا كورشىلەر شارىنعا قۇياتىن نەگىزگى قارقارا وزەنى بۇرۋعا ارەكەت جاساي باستادى. بۇل باعىتتا ارنايى جوبا دا ازىرلەندى. كەيىننەن ىسكە دىنمۇحامەد قوناەۆتىڭ ءوزى ارالاسىپ, سول كەزدەگى كسرو مينيسترلەر كەڭەسى توراعاسىنىڭ ورىنباسارى زيا نۋريەۆتىڭ جەكە قابىلداۋىندا بولدى. وندا ديمەكەڭ بۇل قازاقستاننىڭ ەكولوگيالىق احۋالىنا كەرى اسەر ەتەتىنىن دالەلدەپ, قارقارا وزەنىنىڭ ارناسىن ىستىق­كولگە قاراي بۇرۋدان ساقتاپ قالدى. سونىمەن قاتار, دىنمۇحامەد احمەت ۇلى شارىن شات­قالى ايماعىندا بەستوبە سۋ قويماسىنىڭ قۇرىلىسىن باستاۋعا ماسكەۋدەن ارنايى قارجى بولگىزگەنىن ەستىگىندە ستاحان بەل­عوجاەۆ جاس بالاشا قۋانعانىن ۇدايى ايتىپ وتىرادى. بۇل ەندى مويناق گەس-ءىن سالۋعا ءبىر-اق قادام قالعانىنىڭ بەلگىسى ەدى. وسىلايشا 80-جىلداردىڭ باسىندا العاشقى قۇرىلىس جۇمىستارى قارقىندى جۇرە باس­تادى. بىلىكتى مامان دارەجەسىنە كوتەرىلگەن ستاحان بەلعوجاەۆ سۋ قويماسىنىڭ تومەنگى ساعاسىن گەس سالۋعا ىڭعايلى ەتىپ سالۋعا بار كۇش-جىگەرىن جۇمسادى. «ماڭىزدى گيدروتەحنيكالىق نىساننىڭ قۇرىلىسىن جۇرگىزۋ ءىسى سول كەزدەگى «ەسىك­سۋقۇرىلىسى» مەكەمەسىنە جۇكتەلىپ, 1984 جىلدان باستاپ جۇمىس قارقىن الا باستادى, – دەيدى كەيىپكەرىمىز. – وسىلايشا قۇ­رىلىستىڭ 70 پايىزى اياقتالىپ, 94 مەتر بولاتىن سۋ قورعانى تۇعىزىلىپ, از عانا جۇمىستار قالعان كەزدە كەڭەس وداعى قۇلاپ, جۇمىس كۇرت توقتادى. تاۋەلسىزدىككە جاڭا يە بولعان قازاقستاننىڭ جاعدايى الىپ قۇرىلىس نىسانىن جۇرگىزۋگە جەتپەدى. قارجىلىق قيىنشىلىقتار ەتەكتەن تارتىپ, بەستوبە سۋ قويماسىنىڭ جۇمىسىن تو­لىقتاي تۇرالاتىپ تاستاعانىن كورگەندە ءبارىمىزدىڭ جانارىمىزعا جاس ۇيىرىلگەنى جاسىرىن ەمەس». بەستوبە سۋ قويماسىن سالۋدا «ەسىكسۋقۇ­رىلىسى» مەحانيزاتورلىق جۇمىس باسقار­ماسى كوپ ەڭبەكتەندى. ەلىمىزدەگى گيدروتەحنيك ماماندار بۇعان دەيىن جازىق جەردە سۋ بوگەنىن سالىپ, تاۋلى جەردە مۇنداي كۇردەلى نىساندى قولعا الۋ ىسىمەن اينالىسپاعان ەدى. وسى تۇرعىدان العاندا مويناق گەس-ءىن قاجەتتى سۋمەن قامتاماسىز ەتىپ تۇرعان بەستوبەنى سالعان جەرگىلىكتى ماماندار بۇل باعىتتا كوپ تاجىريبە جيناعانى انىق. سۋ قويماسىن سالۋ ۆاحتالىق ءادىس ارقىلى جۇزەگە اسقانى بەلگىلى. 80-جىلدارداعى بەستوبە سۋ قويماسىن سالۋدا ءبىراز قيىن­دىقتار تۋىنداعانىن «ەسىكسۋقۇرىلىس» مەحانيزاتورلىق جۇمىس باسقارماسىنىڭ باستىعى بولعان ۆلاديمير كوروتكيح بىلايشا ەسكە العان ەدى. – سول كەزدە كۇردەلى قۇ­رىلىس ءبولىمىنىڭ جەتەك­شىسى ستاحان بەلعوجاەۆقا كەلىپ, جۇمىستىڭ قيىندىعىن ايتتىم. رەسۋرس, مەحانيزم, ماشينا مەن جۇمىسشىلار جەتىس­پەيتىن. نەگىزىندە سول تۇستا ۇلكەن الماتى كا­نا­لىنىڭ قۇرىلىسى اياق­تالۋ ساتىسىندا تۇرعان-دى. ءوز كەزەگىندە ستاحان بەلعوجاەۆ ماعان قاجەتتى رەسۋرستارمەن جانە تەح­ني­كامەن قامتا­ماسىز ەتەتىنىن جانە جۇ­مىسشىلاردى دا الدىراتىنىن ايتىپ, ۋادە بەردى. باستىقتىڭ قابىلداۋىنان كەيىن قۇرىلىسقا كەلىپ بوگەندى بويلاي ۇزاق ءجۇردىم... اينالادا ەشتەڭە جوق, قۇرىلىس الاڭىنا جەتۋدىڭ ءوزى قيامەت. تەحنيكا اكەلگەن كۇندە ونى ورنالاستىراتىن جەر دە دايىن ەمەس. سونىمەن, ءبىرىنشى جۇمىستى تاۋ باۋرايىن تازالاپ, تاسقورىمداردى ارشۋدان باستادىق. ەڭ ءبىرىنشى كەزەكتە تاۋدى اسىرىپ ەلەكتر سىمدارىن تارتتىق. ەلەكتر كوزىنسىز ەشتەڭە ىستەي المايتىن ەدىك. جۇمىسشىلاردى تاماقتاندىرۋ, جاتىن ورىن دايىنداۋ سياقتى قاراپايىم قاجەتتىلىكتەردىڭ ءوزى ۇلكەن ماسەلەگە اينالدى. بىراق مۇنداي قوسىمشا ماسەلەلەردىڭ ءبارىن ستاحان بەلعوجاەۆ تولىقتاي شەشتى. جول مەن جۇمىسشىلار كەنتىن سالىپ بەردى. شاعىن بەتون زاۋىتىن دا ىسكە قوسقانىن ايتا كەتۋىمىز كەرەك. و باستا گەس تۋرالى ءسوز بولماسا كەرەك. تەك شارىننىڭ تومەنگى اعىسى تۇسىنداعى 50 مىڭ گەكتار جەردى سۋلاندىرۋ ءۇشىن سۋ قويماسىن سالۋ عانا اڭگىمە بولعان. بىراق بولاشاقتا مىندەتتى تۇردە ۇلكەن گەس بولاتىنىن ستاحان بەلعوجاەۆ باستاعان ماماندار ءبىلىپ, سول ارمانمەن كۇنى-ءتۇنى جۇمىس ىستەگەن. قۇرىلىس باسىندا «كازاحۆزرىۆپروم», «توننەلسپەتسستروي», «گيدروسپەتسستروي» سياقتى بىرنەشە ءتۇرلى قۇرىلىستى جۇرگىزۋگە ماماندانعان ۇيىمدار جۇمىس ىستەدى. ولار جۇمىس قانشا اۋىر بولسا دا مويىعان جوق. ءبىر-بىرىنە كومەك قولىن سوزىپ, ورتاق ءىستى تەزدەتىپ اياقتاۋعا بار كۇشتەرىن سارپ ەتتى دەسەم ارتىق ايتقاندىق بولماس ەدى. 1985 جىلدان 1991 جىل ارالىعىندا نەگىزگى اۋىر جۇمىستار ءبىتتى. سۋ شىعارۋ پليتالارى ورناتىلىپ, قۇرىلىستىق توننەلدەر مەن كوپتەگەن بەتوندىق جۇمىستارى اياقتالدى. نەگىزگى قۇرال-جابدىقتار الىنىپ, كەيبىرەۋلەرى ءتىپتى, ورناتىلىپ تا ۇلگەرگەنى ەسىمدە. سودان كسرو قۇلاپ, قۇرىلىس جۇمىس­تارىن قارجىلاندىرۋ توقتادى. نەگىزگى جۇمىس كولەمى تولىقتاي اتقارىلىپ بىتكەن ەدى. قۇرىلىسقا جانىن بەرگەن ستاحان بەلعوجاەۆ ءتيىستى ورىندارعا نىساننىڭ ەل ەكونوميكاسى ءۇشىن ماڭىزدىلىعىن ايتىپ حات جولدادى. الايدا, ەستىرگە قۇلاق بولمادى. سوندا قۇرىلىس سۋ قويماسىمەن بىرگە الماتى وبلىستىق سۋ شارۋاشىلىعى باسقارماسىنا بەرىلدى. مۇنداي الىپ قۇرىلىستى اياقسىز, قاراۋسىز, ءتيىستى بەكىتۋ جۇمىستارىن ءجۇر­گىزبەي تاستاپ كەتۋدىڭ ءوزى قاۋىپتى بولاتىن. بۇل كەزدە ستاحان بەل­عو­جاەۆ مەملەكەتتىك قىز­مەتتەن كەتىپ, جەكە بيزنەس­كە بەت بۇرعانىن بىلەمىز. بىراق ول قايدا جۇرسە دە كوكەيىندە مويناق گەس-ءىنىڭ قۇرىلىسىن اياقتاۋ ماسەلەسى تۇردى. ورتا جولدا توقتاپ قالعان قۇرىلىس ۇدايى كوز الدىندا كول­بەڭدەپ, جانىن جەگىدەي جەگەنى انىق. 2000 جىلدارى ەلىمىزدەگى ەكونوميكالىق احۋال ءبىر قالىپقا تۇسكەننەن كەيىن ول بۇلايشا ىشتەن تىنىپ جۇرە بەرۋگە بولمايتىنىن ءتۇسىندى. سودان كەيىن كوپتەگەن كابينەتتەردىڭ ەسىگىن قاعىپ, جۇزدەگەن شەنەۋنىكتەرمەن مويناق گەس-ءىنىڭ قۇرىلىسىن جانداندىرۋ تۋراسىندا ۇسىنىسىن ايتا باستادى. بىراق بۇل ارەكەتىنەن تۇك شىقپادى. وسىدان كەيىن 2001 جىلدىڭ قىركۇيەگىندە مەملەكەت باسشىسى نۇرسۇلتان نازارباەۆقا جاعدايدى بايانداپ حات جازۋعا وتىردى. بۇدان كەيىن اقجولتاي حابار دا كوپ كەشىكپەي كەلدى. سول كەزدە وسى ءبىر ماڭىزدى ماسەلەگە ەلباسى باسا ءمان بەرىپ, ءىس بارىسىن ءوز باقىلاۋىنا الۋىنان پرەزيدەنتتىڭ كورەگەن ساياساتكەر ەكەنىن انىق اڭعارا تۇسەمىز. مەملەكەت باسشىسىنىڭ قولداۋى ستاحان بەلعوجاەۆتى شابىتتاندىرىپ, زور قۋانىشقا بولەدى. قازاقستان ۇكىمەتىنىڭ 2007 جىلعى 29 جەلتوقسانداعى قاۋلىسىنا سايكەس, مويناق گەس-ءىنىڭ نەگىزگى نىساندارىنىڭ قۇرىلىسىن سالۋمەن جانە ولاردى ىسكە قوسۋمەن قىتاي حالىقارالىق سۋ شارۋاشىلىعى جانە ەنەرگەتيكا كورپوراتسياسى اينالىستى. جالپى, گەس قۇرىلىسىنا 1 مىڭنان استام ادام قاتىسىپ, ونىڭ 75 پايىزى جەرگىلىكتى تۇرعىندار بولدى. گەس قۇرىلىسى 2012 جىلدىڭ جەلتوقسان ايىندا تولىقتاي اياقتالىپ, پايدالانۋعا بەرىلدى. گيدروەلەكترستانسانىڭ قۇرىلىسىن ۇيىمداستىرعاندار جانە ونىڭ اكتسيونەرلەرى «سامۇرىق-ەنەرگو» اكتسيونەرلىك قوعامى بولعانى بەلگىلى. قازىرگى كەزدە تولىق كۇشىمەن جۇمىس ىستەپ جاتقان مويناق سۋ ەلەكتر ستانساسى قازاقستاننىڭ ەنەرگو جۇيەسىنىڭ وڭتۇستىك اۋماعىن تولىقتاي قۋات كوزىمەن قامتاماسىز ەتەتىن مۇمكىندىككە يە. سونىمەن قاتار, قازاقستان ەنەرگيا جۇيەسى جاعىنان بۇدان بىلاي ورتالىق ازيا ەلدەرىنە تاۋەلدى بولمايدى. گەس جىلىنا ورتاشا ەسەپپەن 1 ملرد. كۆاتت ساعات ەلەكتر ەنەرگياسىن وندىرەدى. بۇدان الماتى وبلىسىنىڭ ونەركاسىپتىك كورسەتكىشىنە جىل سايىن 7,6 ملرد. تەڭگەنىڭ تاۋار ءونىمى قوسىلادى. مويناق گەس-ءىنىڭ نەگىزگى قۇرىلىس نىساندارىن سالۋ 2011 جىلى اياقتالعان بولاتىن. سول جىلدىڭ جەلتوقسانىندا «قۋاتتى قازاقستاندى بىرگە جاسايمىز!» اتتى يندۋس­تريالاندىرۋ كارتاسىنىڭ جوباسىن باستاۋ بويىنشا جالپىحالىقتىق تەلەكوپىر كەزىندە مەملەكەت باسشىسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ مويناق گەس-ءىنىڭ №1 گيدرواگرەگاتىن ىسكە قوسۋعا بۇيرىق بەردى. 2012 جىلدىڭ 26 مامىرىندا ەلباسى نىساندى كورۋگە ارنايى كەلدى. پرەزيدەنتتىڭ سۋ ­ەلەكتر ستانساسىنا كەلۋىنىڭ جۇمىس باعدارلاماسى بەستوبە سۋ قويماسىنىڭ ۇستىنەن تىكۇشاقپەن ۇشىپ, مۇقيات باقىلاپ شىقتى. تىكۇشاق جەرگە قونعاننان كەيىن نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى گەس-ءتىڭ ءوندىرىس عيماراتتارىنا كىرىپ, العاشقى گيدرواگرەگاتتىڭ جۇمىسىمەن تانىسىپ ىسكە قوسقانى تاريح بەتىنە التىن ارىپپەن جازىلدى. سونداي-اق, سۋ ەلەكتر ستانساسىن قارجىلاندىرعان جانە قۇرىلىسىن سالعان ادامدارمەن كەزدەسىپ, اڭگىمە-دۇكەن قۇردى. سول كەزدە ستاحان بەلعوجاەۆ ستانساداعى ەكىنشى اگرەگاتتىڭ جۇمىسقى قوسىلۋعا دايىن ەكەندىگىن بايانداعان بولاتىن. ءسويتىپ, ارادا ءبىر جىل وتكەننەن كەيىن ستانسا جۇمىس ىستەۋ تاجىريبەسىن جيناقتاپ, جۇرگىزۋ-جوندەۋ رەجىمىندە جۇمىس ىستەدى. №1, №2 گيدرواگرەگاتتاردى كەشەندى تەكسەرۋدەن وتكىزىپ, ىسكە قوسقانعا دەيىن جۇمىس­شىلار ءتيىستى دايىندىقتان ءوتىپ, ارنايى وقۋلارعا قاتىسىپ, بىلىكتىلىكتەرىن شىڭدادى. مامانداردىڭ جارتىسى قى­تايداعى وسىعان ۇقساس «تيان ۆان حەي» گەس-ىندە, ەندى ءبىر بولىگى الماتى وبلىسىندا, قاپشاعاي گەس-ىندە تاجىريبەدەن وتكەنىن بىلەمىز. ستانسادا جۇمىس ىستەيتىندەردىڭ سانى جوبا بويىنشا – 127 ادام. مامانداردىڭ 100 پايىزى جەرگىلىكتى تۇرعىندار. مۇندا ىستەيتىن جۇمىس­شىلارعا بارلىق جاعدايلار جاسالعان. قىز­مەتكەرلەردىڭ ايلىق جالاقى­لارىنىڭ ورتاشا كورسەتكىشى 150 مىڭ تەڭگەنى قۇرايدى. مويناق گەس-ءىنىڭ نەگىزگى قۇرامداس ءبولى­گىنە – سىيىمدىلىعى 240 ملن. تەكشە مەتر بولاتىن بەستوبە سۋ قويماسى, ۇزىندىعى 9213 مەترگە سوزىلعان دەريۆاتسيالىق جۇيە, 150 مۆت تۇراقتى ەلەكتر قۋاتىن بەرەتىن قالاقتى تۋربينالارى بار ەكى گيدرواگرەگات ورنالاسقان گەس عيماراتى, رەتتەگىش, قوسالقى عيماراتتار جانە جۇمىسشىلار تۇراتىن قالاشىق كىرەدى. گەس جانىنان جۇمىسشىلار ءۇشىن 80 ۇيدەن تۇراتىن كوتتەدج قالاشىعى سالىنعان. وندا 500-دەن استام ادام مەكەن ەتۋدە. قالاشىقتا بالاباقشا, مەشىت اشىلعان. بىلاي قاراساڭ سۋ ەلەكتر ستانساسىنىڭ جۇمىس ۇدەرىسى قاراپايىم. الاتاۋدان باس­تاۋ الاتىن كەگەن, قارقارا وزەندەرى بەستوبە سۋ قويماسىن ۇنەمى سۋمەن قامتاماسىز ەتىپ وتىرادى. ودان ونشاقتى شاقىرىم جەردە, تومەندە جاتقان شارىن وزەنىنىڭ جاعاسىندا گەس عيماراتى تۇر. ديامەترى 4,5 مەترلىك قۇبىرمەن اعىپ كەلىپ, 500 مەتردەن استام بيىكتىكتەن قۇلايتىن سۋدىڭ قاتتى اعىنى گيدرواگرەگاتتىڭ قالاقشالارىن شىركوبەلەك اينالدىرادى. گيدرواگرەگات وسى ديناميكادان ەلەكتر قۋاتىن وندىرەدى. ونى ءارى قاراي قالاي ىسكە جاراتاتىنىن ءبارىمىز بىلەمىز. ال قۋات كوزى رەتىندە پايدالانىلعان ارىنى قات­تى تاۋ سۋى گەس-تەن جۋاسىپ شىعىپ, ءارى قاراي شارىن وزەنىنە قۇيىلادى دا, تومەن قاراي اعا بەرەدى. بۇل جەردى سۋ ەلەكتر ستانساسىن سالۋ ءۇشىن تابيعاتتىڭ ءوزى ادەيى جاراتقان سەكىلدى. – بالا كەزىمدە اۋىلعا ءبىر توپ گەودەزيست ماماندار كەلگەنى ەسىمدە. ول كەزدە تاۋ-تاس­پەن جۇرەتىن تەحنيكا, تىكۇشاق جوق. ولار تاۋ بوكتەرىنەن سۋ قويماسىن سالاتىن جەردى ىزدەۋ ءۇشىن اتقا ءمىنىپ شىعاتىن بولدى. اكەم مەنى جولباسشى قىلىپ سولارعا قوستى. العاش رەت سۋ ەلەكتر ستانساسىن سالۋعا نە قاجەت ەكەنىن مەن سول كەزدە ءبىلدىم, – دەيدى ستاحان بەلعوجاەۆ. ول مەكتەپ بىتىرگەننەن كەيىن گيدرومەليو­راتسيا سالاسىن مەڭگەرۋ ءۇشىن وقۋعا تۇسەدى. سودان بەرگى ارمانى جىلىساي اۋىلىنىڭ ماڭىنان باياعى گەودەزيستەر بەلگىلەپ كەتكەن جەردەن گەس سالۋ بولعان. اقىرى دەگەنىنە جەتىپ, ارمانى ورىندالدى. بۇگىندە مويناق گەس-ءى تولىق قۋاتىندا جۇمىس ىستەپ تۇر جانە ونى ءوزى باسقارىپ وتىر. قىراۋى قات­قان قىستان سوڭ جادىراپ جازدىڭ كەلەتىنى سەكىلدى, بۇگىنگى كۇنى ارمانىمىز ورىندالىپ, مويناعىمىز ەل يگىلىگى ءۇشىن قىزمەت ەتۋدە. جاقىپجان نۇرعوجاەۆ, قازاقستاننىڭ قۇرمەتتى ءجۋرناليسى الماتى وبلىسى