دۇرىس پايدالانا بىلگەن بايلىققا كەنەلەدى

ەلباسىنىڭ جەر كودەكسىنىڭ جەكەلەگەن نورمالارىنا موراتوري جاريالاۋ تۋرالى شەشىمىن قوردايلىق شارۋالار دا جىلى قابىلدادى. ويتكەنى, سوڭعى كەزدەرى جەر ماسەلەسىنە قاتىستى الىپقاشتى اڭگىمەلەر كوڭىلگە كىربىڭ سالىپ, الاڭداۋشىلىققا نەگىز بولعانى راس. تاريحقا ۇڭىلسەك, «جەر داۋى» مەن «جەسىر داۋى» قازاق اراسىندا ەڭ باستى ماسەلە سانالعان. ابايدىڭ اكەسى قۇنانباي كەيدە بولىستىعىن پايدالانىپ, وزگەنىڭ جەرىن الىپ قوياتىن ادەتى بولعان دەسەدى. سونى بەتىنە باسقاندارعا «مال دا وسەدى, جان دا وسەدى, ال جەر وسپەيدى عوي» دەپ اعىنان جارىلعان ەكەن دەيدى. سول ايتپاقشى, جەر وسپەيدى, ونى قولدان جاساپ كوبەيتە المايسىڭ. سوندىقتان, قازاقتىڭ ماڭدايىنا بىتكەن جەردىڭ ءار سۇيەمىن قىزعىشتاي قورىپ, جات قولىنا بەرمەي, ءوز ۇرپاعىمىزعا مۇراعا قالدىرۋ – پارىزىمىز. جەرسىز وتان دا جوق. ال تۋعان جەردى تۇلەتىپ, ودان ءونىم الىپ ءوز وتباسىنىڭ, اۋىلداستارىنىڭ, قالا بەردى قالىڭ ەلدىڭ يگىلىگىنە جاراتۋ سول جەردىڭ قادىر-قاسيەتىن جەتە باعالايتىنداردىڭ باستى مۇراتى بولۋى ءتيىس. بىلە-بىلگەنگە جەر – اسىراۋشى, جەر – بايلىقتىڭ كوزى. وعان مەن ءوز شارۋا قوجالىعىمنىڭ مىسالىنان ايقىن كوز جەتكىزىپ وتىرمىن. تاۋەلسىزدىكتىڭ بىزگە بەرگەن كوپ يگىلىكتەرىنىڭ ءبىرى ءار ادامنىڭ ويى مەن ءىس-قيمىل ەركىندىگىن دامىتىپ, كاسىپكەرلىك قىرلارىنىڭ بارىنشا اشىلۋىنا مۇمكىندىك تۋعىزۋى دەر ەدىم. اۋىلدا بولسىن, قالادا بولسىن – ەرىنبەگەن جانە ءىستىڭ كوزىن تابا بىلەتىن جان شاعىن ءوندىرىس ورىندارىن اشىپ وزىنە دە, وزگەگە دە پايدالى ىسپەن اينالىسۋدا. ماسەلەن, ءبىز سياقتى جەر ەمگەن شارۋا ادامدارىنا مەملەكەت تاراپىنان جان-جاقتى قامقورلىق كورسەتىلۋى ەگىس دالالارى مەن مال فەرمالارىندا تابىستى ەڭبەكتىڭ ورىستەۋىنە جول اشىپ وتىر. ستەپنوە اۋىلدىق وكرۋگىندەگى ءبىزدىڭ «مەرەي» شارۋا قوجالىعىمىز تاۋەلسىزدىك جىلدارىنىڭ ەلەڭ-الاڭىندا نەبارى توعىز گەكتار ەگىستىك جەر اۋماعىندا قۇرىلعان بولاتىن. بىرتىندەپ تاجىريبە جيناپ, ساتسىزدىكتەردەن ساباق الا وتىرىپ, شارۋاشىلىعىمىزدى نىعايتتىق. بۇل ارادا ۇلدارىم دا ەرجەتىپ, شارۋانىڭ بىرجاعىنان شىعا باستادى. جەر ۇلەستەرىن ءبىزدىڭ باسقارۋىمىزعا سەنىپ تاپسىرۋشىلار سانى جىلدان-جىلعا كوبەيدى. سونداي قىرىقشاقتى ادامنىڭ ۇلەسى ەسەبىنەن قازىر ەگىستىك جەرىمىزدىڭ اۋماعى 800 گەكتاردان استى. بيىل ونىڭ 100 گەكتارىنا ارپا, 100 گەكتارىنا داندىك جۇگەرى سەبىلدى. ءبىراز جەردى پارعا قالدىردىق. كوپجىلدىق ءشوپ ەگىستىگىمىز دە بار. ەندى ءجۇز گەكتارعا پياز, قىزاناق, ءسابىز ءتارىزدى كوكونىس ەگىپ, تامشىلاتىپ سۋارۋ ادىسىمەن وسىرگەلى وتىرمىز. بيىلعىداي مول جاۋىننىڭ ارقاسىندا ونىمدىلىك جامان بولماۋى ءتيىس. اسىرەسە, تامشىلاتىپ سۋارۋ تەحنولوگياسى قولدانىلعان جەردىڭ ءتۇسىمى جوعارى بولارىنا سەنىم زور. بىلتىر داندىك جۇگەرىنىڭ 30 گەكتارىنا شەتەلدىك تاڭداۋلى تۇقىم سەبىلىپ, ونىڭ ءار گەكتارىنان 100 تسەنتنەردەن ءونىم الىنعان بولسا, وسىعان سۇيەنىپ بيىل دا قانداي داقىلدى دا ساپالى تۇقىمنان ءوسىرىپ ءارى ىلعال ۇنەمدەۋ تەحنولوگياسىن كەڭىنەن قولدانۋدى ۇيعارىپ وتىرمىز. اۋىل شارۋاشىلىعىن دامىتۋعا بايلانىستى ۇسىنىلىپ وتىرعان كومەكتىڭ تۇرلەرى كوپ. سونى ۇتىمدى پايدالانا بىلگەندەردىڭ شارۋاسى ەسەلەپ العا باسۋدا. وسىدان ونشاقتى جىل بۇرىن عانا تەحنيكا اتاۋلىدان جۇرداي بولىپ, اركىمگە ءبىر جالىنىپ جۇرگەن بولساق, بۇگىندە ءوزىمىزدىڭ ءۇش دوڭعالاقتى تراكتورىمىز, شەتەلدىك جاڭا تۇقىم سەپكىشتەرىمىز, كۋلتيۆاتورىمىز بار. وعان قوسا, بىلتىر ليزينگكە 3,5 ميلليون تەڭگەگە باعالانعان ءۇش جاڭا تراكتور الدىق. سونداي-اق, اۋىل شارۋاشىلىعىن قولداۋ قورىنان الىنعان 5 ميلليون تەڭگە نەسيە قاراجاتى ءوندىرىستى دامىتۋعا جۇمسالۋدا. مەملەكەت تاراپىنان تامشىلاتىپ سۋارىلاتىن ەگىستىك كولەمىنە, استىق, جۇگەرى, قانت قىزىلشاسى ءتارىزدى ستراتەگيالىق ماڭىزدى داقىلداردى ەككەنگە بەرىلەتىن سۋبسيديا قارجىسى دا ديقانداردى ىنتالاندىرا تۇسۋدە. ادال ەڭبەگىڭنىڭ جانىپ, جۇرتتىڭ العىسىنا بولەنگەننەن ارتىق قانداي ابىروي بولسىن؟ بىزگە جەر ۇلەستەرىن قوسقانداردىڭ بارلىعىنا جىل سايىن ءتيىستى ديۆيدەندتەرى بەرىلەدى. كومەك سۇراپ كەلۋشىلەردىڭ مەسەلىن قايتارماۋعا تىرىسامىز. شارۋاشىلىق ءىسىن دۇرىس جۇرگىزۋدىڭ ارقاسىندا وتباسىمنىڭ جاعدايى جاقسارا تۇسكەنىن جاسىرمايمىن. شۇكىر, ۇلىمدى – ۇياعا, قىزىمدى قياعا قوندىردىم. اۋدان ورتالىعىنان ساۋلەتتى ءۇي سالىپ جاتىرمىز, جەڭىل كولىكتەرىمىز بار. ال وزىمە بىلتىر اۋداننىڭ قۇرمەتتى ازاماتى اتاعى بەرىلدى. مۇنىڭ بارلىعىنا تاۋەلسىزدىكتىڭ ارقاسىندا قول جەتىپ وتىر. مۇنىڭ بارلىعى يەلىگىمىزگە تيگەن جەردى دۇرىس پايدالانۋدىڭ ارقاسى دەر ەدىم. قىسقاسى, جەردى باعالاي ءبىلىپ, قامقورلىقپەن پايدالانا بىلگەن­گە ول بارىن جومارتتىقپەن ءيىپ بەرە­دى. سوندىقتان, اۋىلشارۋاشىلىق جەر­لەرىن كىم-كورىنگەنگە ەمەس, ونىمەن جۇمىس ىستەۋدى بىلەتىن شارۋا ادام­دارىنا بەرۋ كەرەك. قوعامدا ءدۇر­بەلەڭ تۋعىزعان جەردى ساتۋ جانە جال­عا بەرۋ ءتارىزدى شەتىن ماسەلە ابدەن بۇگە-شىگەسىنە دەيىن جاريالى تۇردە تالقىلانۋى كەرەك. بۇل تۇرعىدا پرەزي­دەنتتىڭ موراتوري جاريالاۋى دەر مەز­گىلىندەگى وتە دۇرىس شەشىم بولدى.  مەلس اسانقۇلوۆ, «مەرەي» شارۋا قوجالىعىنىڭ توراعاسى, قورداي اۋدانىنىڭ قۇرمەتتى ازاماتى.  جامبىل وبلىسى