توپىراق تارازدا زەرتتەلەدى

ءبىر كەزدەرى «كازگيپروزەم» ينس­­تيتۋتىنىڭ جامبىل فيليالى دەپ اتالعان بۇل مەكەمە ءوڭىر­دە جوبالاۋ-ىزدەستىرۋ جانە باقىلاۋ جۇمىس­تارىن ورىنداۋمەن اينالىسقان ەكەن. سول جىلدارى ءوزىنىڭ دەربەس زەرت­حاناسى بولىپ, 1990 جىلدار­دىڭ باسىنا دەيىن جۇمىس جاساپ­تى. كەيىن توپىراق زەرتتەۋ جۇمىس­تارىنا مەملەكەتتىك تاپسىرىس­تار مولشەرىنىڭ كەمۋى مەن قارجىنىڭ بولماۋى سەبەپتى زەرتحانا جابىلعان. ەندى مىنە, وتكەن اپتادا جەر رەسۋرستارىن باسقارۋ كوميتەتىنىڭ «جەر كاداسترى عىلىمي-وندىرىستىك ورتالىعى» شارۋاشىلىق جۇرگىزۋ قۇقىعىنداعى رەسپۋبليكالىق مەم­لەكەتتىك كاسىپورنىنىڭ جام­بىل فيليالىنىڭ ديرەكتورى ن.ارتاەۆ­تىڭ جانە «جەرعوو» رمك-نىڭ باس ديرەكتورى ع.قارقىنباەۆتىڭ قول­داۋىمەن جاڭا توپىراق زەرت­حانا­سىنىڭ قۇرىلىسى اياقتالىپ, قازىرگى زامان تالاپتارىنا ساي جاڭا قۇرال-جابدىقتارمەن قامتاماسىز ەتىلىپ, ىسكە قوسىلدى. زەرتحانانىڭ تالاپتارىنا ساي ينجەنەر, اگروحيميكتەر, حيميكتەر جۇمىسقا قابىلداندى. زەرتحانادا توپىراقتىڭ حيميالىق قۇرامىن انىقتاپ, ساراپتاما جۇرگىزىلەدى. وسى ساراپتامالاردىڭ ناتيجەلەرىندە توپىراق ماتەريالدارى جاڭارتىلىپ قولدانىسقا پايدالانىلادى. توپىراقتىڭ قۇ­نارلىلىعىن, قۇرامىنىڭ وزگەرىس­تەرگە ۇشىراعانىن انىقتاۋعا جىل سايىن  رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتەن قارجى ءبولىنىپ, كوپتەگەن جۇمىستار اتقارىلۋدا. بۇعان دەيىن زەرتحانالىق ساراپتامالار شىمكەنت قالاسىنداعى «جەرعوو» رمك وڭتۇستىك فيليالىندا دايىندالاتىن. ياعني, زەرتحانالىق ساراپتاما جۇرگىزۋگە جىلىنا 3-4 ملن. تەڭگە تولەنىپ وتىردى. ەندى وسى جۇمىستاردىڭ بارلىعى مەكەمەنىڭ ءوز زەرتحاناسىندا اتقارىلادى. ال, اعىمداعى جىلى رەسپۋبليكالىق بيۋد­جەت قاراجاتى ەسەبىنەن ت.رىس­قۇلوۆ, قورداي اۋداندارىنىڭ جەر­لەرىنە مونيتورينگ جۇرگىزۋ جوسپارلانىپ, جۇمىستار باستالىپ تا كەتتى. توپىراق زەرتتەۋ بارىسىندا الىنعان ماتەريالدار جەر كاداس­ترىن, جەر مونيتورينگىن جۇرگىزۋ بويىنشا جۇمىستاردى اتقارۋعا, جەرگە ورنالاستىرۋ جوبالارىن جاساۋ ءۇشىن, شارۋا قوجالىقتارىن پاس­پورتتاۋ ءۇشىن, تابيعي مالازىقتىق القاپتاردىڭ جانە جەردىڭ جاي-كۇيىن ساپالىق باعالاۋ ءۇشىن, جەرگە تولەنەتىن قۇننىڭ مولشەرىن, جەرگە تولەنەتىن سالىق پەن جالعا بەرۋ قۇنىن انىقتاۋ ءۇشىن نەگىز بولىپ سانالادى. توپىراقتىڭ قاسيەتىن بىلە وتىرىپ, اۋىل شارۋاشىلىعىن قولداۋ ماقساتىندا مەملەكەتتىك باعدارلامالاردى اتقارۋعا, سۋلاندىرۋ جۇيەسىن قۇرۋعا جانە پايدالانۋعا بولادى. سونداي-اق, تىڭايتقىشتاردى, زاماناۋي تەحنيكانى پايدالانۋدى جوسپارلاۋعا, اۋىل شارۋاشىلىعىن جۇرگىزۋدەگى الدىڭعى قاتارلى ادىستەردى ەنگىزۋگە دە مۇمكىندىك اشىلادى. ورالحان ءداۋىت, «ەگەمەن قازاقستان» جامبىل وبلىسى