قازاقستان, رەسەي جانە بەلارۋس تەمىرجولدارىنىڭ باسشىلارى بىرلەسكەن كولىكتىك-لوگيستيكالىق كومپانيا (بكلك) مودەلىن دامىتۋ جايىن ۋاعدالاستى. ماسكەۋدە «قازاقستان تەمىر جولى» ۇك» اق پرەزيدەنتى اسقار مامين, «رەسەي تەمىرجولدارى» ااق پرەزيدەنتى ولەگ بەلوزەروۆ جانە «بەلارۋس تەمىرجولىنىڭ» باستىعى ۆلاديمير موروزوۆ كەزدەسۋ بارىسىندا بكلك-نى دامىتۋ جايىن تالقىلادى.
تاراپتار كومپانيانىڭ 2015 جىلى اتقارعان جۇمىسىن قورىتىندىلاپ, بيىلعى جىل باسىنان بەرگى جۇمىسى مەن «بكلك» اق-تىڭ دامۋ بولاشاعىن قاراستىردى. كومپانيا باسشىلارى «بكلك» اق وپەراتسيالىق ءمودۋلىنىڭ نەگىزگى تارتىپتەرىن رەتتەۋدى, ونىڭ ىشىندە رەسەي فەدەراتسياسى, قازاقستان رەسپۋبليكاسى, بەلارۋس رەسپۋبليكاسى اراسىنداعى تەمىرجول شەكاراسىنداعى سەرىكتەستىك اياسىن كەڭەيتۋ جايىن كەلىستى.
«بكلك» اق كونتەينەرلىك باعىتىنىڭ نەگىزى بولىپ تابىلاتىن دوستىق/التىنكول –برەست جانە كەرى قارايعى باعىتى مەن باسقا دا قوسىمشا مارشرۋتتار تاراپتار جوبالارىنىڭ دامۋىنا سايكەس بەكىتىلەدى. تاراپتار وزدەرىنىڭ ەنشىلەس كومپانيالارى مەن قاراماعىنداعى كاسىپورىنداردىڭ بارلىعىن بىرىڭعاي تاريف ساياساتىمەن قامتۋ, سونداي-اق, ەۋرازيا اۋماعىنداعى نارىقتاعى جۇك تاسىمالداۋشىلاردىڭ دا بىرەگەي ساياسات ۇستانۋىن قولدادى.
«بكلك» اق جاڭعىرتىلعان وپەراتسيالىق مودەلى نارىقتىق جاعدايدىڭ تالابىنا وراي قىزمەت قۇنىن تومەندەتۋ مەن ساپالىق دەڭگەيىن كوتەرۋ ماقساتىندا جىلجىمالى قۇرامدار مەن لوگيستيكالىق كومپانيالاردى سىرتتان تارتۋعا رۇقسات بەرەدى. «بكلك» اق – ءبىز ءۇشىن ىقپالداستىق الاڭى. تاپ وسىنداي مودەل بارلىعىمىزعا دا باستاپقىداعى جوسپارلارىمىزدى تەڭ قۇقىقتىق نەگىزدە جۇزەگە اسىرۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. 2015 جىلى «بكلك» اق-تىڭ جۇك تاسىمالى كولەمى ارتتى. بيىلعى جىلى ودان دا وسىرە ءتۇسۋدى كوزدەپ وتىرمىز», – دەپ اتاپ ءوتتى «رتج» ااق پرەزيدەنتى.
ول كەزدەسۋ بارىسىندا قاتىسۋشىلارعا رەسەي ۇكىمەتىنىڭ «بكلك» اق اياسىندا اتقارىلىپ جاتقان جۇمىستاردان حاباردار ەكەندىگىن, سوعان وراي «رتج» اق-تىڭ ستراتەگيالىق ماقساتتاعى اۋقىمدى جوبامەن جۇمىسىن جالعاستىرۋىن قولداپ وتىرعاندىعىن جەتكىزدى.
«جاڭا مودەل كونتەينەرلىك تاسىمالدىڭ دامۋىنا ىقپال ەتەدى. ول قازىرگىدەي ايماقتاعى تاۋار اينالىمى تومەندەپ, ەكسپورتتىق-يمپورتتىق تاسىمال ازايعان تۇستا ترانزيتتىك تاسىمالداۋدان قوسىمشا تابىس تابۋعا ءمۇمكىندىك بەرەدى», – دەپ اتاپ ءوتتى «قازاقستان تەمىر جولى» ۇك» اق پرەزيدەنتى اسقار مامين.
ءوز كەزەگىندە بەلارۋس تەمىرجولىنىڭ باسشىسى ۆلاديمير موروزوۆ: «بۇگىنگى تاڭدا كونتەينەرلىك تاسىمالداۋ سەگمەنتى بىردەن-ءبىر ءوسىم بەرىپ كەلە جاتقان تۇس. بكلك جوباسى ءبىز ءۇشىن وتە ماڭىزدى. ول ءبىزدىڭ تەمىرجول اكىمشىلىكتەرىمىزگە ترانزيتتىك تاسىمالداۋ كولەمىن ارتتىرىپ, قوسىمشا جۇكتەردى تارتۋعا دا ىنتالاندىرادى», – دەپ اتاپ ءوتتى. ءسويتىپ, ءۇش ەلدىڭ تەمىرجول كومپانيالارىنىڭ باسشىلارى «بكلك» اق-تىڭ 2025 جىلعا دەيىنگى بيزنەس-جوسپارىن جاساۋ مەن اكتسيونەرلىك كەلىسىمدەردى تۇزۋگە ۋاعدالاستى.
سونداي-اق, «بكلك» اق اكتسيونەرلەرىنىڭ جالپى جينالىسى وتكىزىلدى. وندا اق-تىڭ بۇعان دەيىن ءبىرىنشى ۆيتسە-پرەزيدەنتى قىزمەتىن اتقارعان الەكسەي گروم ءبىراۋىزدان جاڭا پرەزيدەنت بولىپ سايلاندى. سونىمەن قاتار, جاڭادان ديرەكتورلار كەڭەسى مەن كومپانيانىڭ باسقارما قۇرامى جاساقتالدى.
* * *
«بىرلەسكەن كولىكتىك-لوگيستيكالىق كومپانيا» اق 2012 جىلعى مامىردىڭ 31-ىندە ءبىرتۇتاس ەكونوميكالىق كەڭىستىكتىڭ كولىكتىك-لوگيستيكالىق جۇيەسىن دامىتۋ جونىندەگى مەموراندۋمعا جانە 2013 جىلعى 29 مامىرداعى جوعارى ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق كەڭەستىڭ شەشىمىنە سايكەس, 2014 جىلعى قاراشانىڭ 13-ىندە ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق وداقتىڭ – قازاقستان, رەسەي, بەلارۋس تەمىرجولدارى اكىمشىلىكتەرىنىڭ ءوزارا كەلىسىمشارتتارىنا وراي قۇرىلعان بولاتىن.
«بكلك» اق-تىڭ جارعىلىق قورى 39,7 ملرد. ءرۋبلدى قۇرايدى. كومپانيانىڭ قۇرىلتايشىلارى «رەسەي تەمىرجولدارى» ااق (99,84%), «بەلارۋس تەمىرجولى» مك (0,08%) جانە «قازاقستان تەمىر جولى» ۇلتتىق كومپانياسى» اق (0,08%) بولىپ تابىلادى. «بكلك» اق-تىڭ 2015 جىلعى تاسىمال كولەمى 48,3 مىڭ TEU-گە جەتكىزىلدى. 2016 جىلى بۇل كورسەتكىشتى 70 پايىزعا ارتتىرىپ, 80 مىڭ TEU-گە جەتكىزۋ كوزدەلىپ وتىر.
ساۋلەبەك ءبىرجان.