• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
باستى سايتقا ءوتۋ
19 ناۋرىز, 2016

«4س» فورمۋلاسى

490 رەت
كورسەتىلدى

ءسۇيۋ, سانالىلىق, سابىر, سەنىم. وسى ءبىر سوزدەردە قانشاما ءمان جاتىر دەسەڭىزشى! ال ونىڭ قۇدىرەتى ادامنىڭ شىنايى باقىتقا كەنەلۋىندە دەيدى. سون­دىقتان دا, «باقىتتىلىقتىڭ شىڭى – وتبا­سىلىق باقىتقا قول جەتكىزۋ» دەپ بەكەر ايتىلماسا كەرەك. دەمەك, ءومىردىڭ بار ءمانى دە, ءسانى دە وت­باسىلىق باقىتتان باستاۋ الادى دەسەك, ونىڭ ەل ىرگەسىنىڭ مىقتى بولۋىنا دا اسەرى مول ەكەنى داۋ­سىز. بىراق مىنا ومىردە مۇنداي باقىتقا ەكىنىڭ ءبىرى قول جەتكىزە المايتىندىعى وكىنىشتى-اق. اسىرەسە, جاڭادان شاڭىراق كوتەرگەن جاستاردىڭ اراسىنداعى اجىراسۋ سانى شىڭعا شىعۋدىڭ جولى اۋىر ەكەنىن كورسەتەدى. ال ومىردە جارتىسىن تاۋىپ, شىن عاشىعىنا قوسىلىپ, باقىتتى وتبا­سىن قۇرۋدى كىم قالامايدى دەيسىز. سولاردىڭ ءبا­رى مىنا قاراپايىم قاعيدانى جادىنا بەكەم تۇيسە, اداسپاسىنا كەپىلدىك بولار ما ەدى. ويتكەنى, «باقىتتى وتباسى بولۋدىڭ «3س» فورمۋلاسى بار دەيدى پسيحولوگ ماماندار. ءبىرىنشى «س» – ءسۇيۋ. ول وتباسىنىڭ نەگىزى, ونسىز ءۇي بولۋ, باقىتتى بولۋ مۇمكىن ەمەس. سۇيىسپەنشىلىك جۇرەكتىڭ تەرەڭىنەن شىعادى, جۇرەكتە سەزىلەدى. ەكىنشى «س» – سانالىلىق. وتباسىندا تەك ماحابباتتىڭ بولۋى جەتكىلىكتى ەمەس, كۇندەلىكتى ومىردە سەزىمنەن گورى جارىڭنىڭ وسكەن ورتاسى, العان ءتالىمى, ومىرگە دەگەن كوزقاراسى, جان دۇنيەسىنىڭ بايلىعى باسىم تۇسەدى. ال ءۇشىنشى «س» – سابىر. سابىرلىلىق ءۇي بولىپ كەتۋدە وتە ۇلكەن ءرول اتقارادى. وزىمشىلدىكتىڭ ءورشىپ تۇرعان زامانىندا اجىراسۋلار سابىرسىزدىق پەن توزىمسىزدىكتىڭ كەسىرىنەن جاپپاي ەتەك الۋدا. ياعني, سابىر – قيىن­دىقتارعا توزە ءبىلۋ, جولىن تاۋىپ جەڭىسپەن شىعا ءبىلۋ», دەپ جازىلىپتى. بۇل ءۇزىندى «ەگەمەن قازاقستان» گازەتىنىڭ ۇستىمىزدەگى جىلدىڭ 1 ناۋرىز كۇنگى نومىرىندە جاريالانعان «4س فورمۋلاسىنىڭ شەشىمى» اتتى ساراپتاما كەيىپكەرىنىڭ سوزىنەن الىندى. ول ساراپتامانىڭ اۆتورى ەلگە تانىمال قالامگەر, بەلگىلى جۋرناليست الەكساندر تاسبولاتوۆ. وسى اۆتوردىڭ جازۋىنا ساي, ونىڭ كەيىپكەرى رانيا گايسينا باقىتتى بولۋدىڭ «3س» فورمۋلاسىنا قوسا ءوزىنىڭ دە ويىن: «مەن وسىعان ءتورتىنشى «س» قوسار ەدىم, ول – سەنىم», دەپ جەتكىزەدى. ءسوي­تىپ, ول: «ەگەر جۇبايلار ءبىر-بىرىنە سەنبەسە, نە بولسا سو­عان قىزعانىشپەن قاراپ, جۇبايىنىڭ ءار باسقان قا­دامىن باقىلاپ وتىرسا وندا جاقسى وتباسى بولماي­دى. سەنىم بار جەردە عانا وتباسى ساقتالادى», دەيدى. بارشا ارۋلارعا ارنالىپ جازىلعان بۇل ساراپ­­­تا­مانىڭ حالىقارالىق ايەلدەر مەرەكەسى قارساڭىندا جاريالانۋى جالپى ايەل زاتىنىڭ ەرەكشەلىگىن, ۇلىلىعىن, قايتالانباس دارا بولمىسىن, ولاردىڭ بار شاڭىراقتىڭ شاتتىعى مەن بەرەكەسى ەكەندىگىن ناقتى مىسالدارمەن پاش ەتتى. نازىك جاندى دەگەنىمىزبەن, قايسار دا, قايراتتى انالارىمىزدىڭ ءبىر قولىمەن بەسىكتى, ءبىر قولىمەن بارشا الەمدى تەربەتەتىنىن, ادالدىقتىڭ سيمۆولى ەكەندىگىن جۇرەكتەرگە قۇيىپ بەردى. ومىردە قيىندىعى دا, قىزىعى دا كوپ نەبىر ماماندىقتار بار. سونىڭ ىشىندە, قۇپياسى مەن استارلى امالى اسقان, وراسان كۇش-جىگەر مەن قۋاتتىلىقتى قاجەت ەتەتىن بارلاۋشىلىق قىزمەتتىڭ دە اۋىرتپالىعىن كۇيەۋى­مەن ءبولىسىپ, قانداي قيىن­شىلىق, كەدەرگىلەر تۋىنداسا دا شاڭىراقتىڭ شاتتىعىن, وتباسىنىڭ قۇندىلىعىن, ماحاب­­با­تتىڭ ماڭگىلىگىن ساقتاپ قالعان رانيا بارشا انالاردىڭ ەشۋاقىتتا مۇقالماس رۋحىن, رۋحاني كۇش-جىگەرىن كورسەتىپ بەرگەن. سوعان وراي بىزگە حات جازعان وقىرماندارىمىزدىڭ كوپتەگەن وي-پىكىرلەرىنىڭ بىرقاتارىن جاريالادىق. ال «4س» فورمۋلاسىنان شەشىمى» ەڭ كوپ وقىلعان ماقالالاردىڭ ءبىرى ەكەندىگىن ەسكە سالا كەتكەندى دە ءجون كوردىك. باعلان, شىمكەنت قالاسى العىس ايتۋ كۇنى مەرەكەسى قۇت­تى بولسىن! مىنا ماقالانى تەك بار­لاۋشىلاردىڭ عانا جۇبايلارىنا ەمەس, بارلىق قازاق ايەلدەرىنە دەگەن العىس رەتىندە قابىلداۋعا بولادى. اردى ويلاعان قازاق ارۋلارى امان بولسىن. باگۋستار, پاۆلودار ايەل – ءبىر قولىمەن الەمدى, ەكىنشى قولىمەن بەسىكتى تەربەتەدى…قازاق قىزداردى, ايەلدەردى جوعارى باعالاعان. «ولار – ءومىردىڭ ءسانى مەن سالتاناتى, ەر ادامداردىڭ اقىل­شىسى, بالالاردىڭ تاربيە­شىسى» دەپ قاراعان. ايەل تۋرالى ءسوز قوزعاۋ ءارى وڭاي, ءارى قيىن. ايەل يبالى قىز, يناباتتى كەلىن, قارىنداس, انا, اپا, اجە. توعىز اي, توعىز كۇن تول­­عا­تىپ, «تار قۇرساعىن كەڭىتىپ, تاس ەمشەگىن ءجىبىتىپ» ايەل بۇكىل ادامزاتقا ءومىر سىيلايدى. مىنا جاڭا مەرەكە – العىس ايتۋ كۇنى بار راحمەتىمىز انالارعا. سونىمەن قاتار, كەلە جاتقان 8-ناۋرىز ايەلدەر مەيرامى قارسانىندا بارلىق ايەلدەردى, قىز-كەلىنشەكتەردى قۇتتىقتايىق, جىگىتتەر. ازامات قازاق حالقى ءاردايىم ايەل بالاسىن, انانى قادىر تۇتىپ, قۇرمەتتەي بىلگەن. بۇگىندە قىز-كەلىنشەكتەر جۇمىسباستى بولىپ, ءۇي تىرلىگىنەن قول ۇزە باستادى. ەرىنە ايەلى تاۋەلدى بولعىسى كەلمەيدى. ونداي وتباسىلار كوبىنە اجىراسىپ تىنادى. كەشكە جۇمىستان شارشاپ كەلگەندە الدىنان ك ۇلىمدەپ ايەلى, ەركەلەپ بالالارى شىقپاعان وتباسىندا قانداي بەرەكە بولسىن؟ جالپى, «ايەل تەڭدىگى» ماسەلەسى دەپ قانشا پىكىر ايتىلعانمەن, شىندىعىنا كەلگەندە جاراتىلىس تۇرعىسىنان ايەل مەن ەركەك تەڭ ەمەس. ارقايسىسى وزىنە ءتان قاسيەتتەرىمەن ەرەكشەلەنەدى. سوندىقتان, ايەل ەركەكتەن جوعارى نەمەسە تومەن دەپ ايتۋ, دۇرىس ايتىلعان پىكىر ەمەس. قازاق قوعامى ءۇشىن گەندەرلىك ساياسات ماسەلەسى ۇلتتىڭ مەنتاليتەتىنە, ەلدىك سانا­نىڭ ەرەكشەلىكتەرىنە قاراي كۇشتەپ, تاڭىپ ەنگىزۋ ارتىق. ارينە, شىعىس ەلى, سونداي-اق, حالقىنىڭ باسىم بولىگى مۇسىلماندار سانالاتىن قازاقستاندا گەندەرلىك ساياسات باتىس­تا دامىعان, ولاردىڭ مىناداي ۇلگىسى بار دەپ تولىقتاي سونى كوشىرۋگە, نە ەلىكتەۋگە مۇلدەم بولمايدى. قازاق تاريحىندا, ۇلت مادەنيەتىندە, سالتىندا, داستۇرىندە ايەل ادامنىڭ, قىز بالانىڭ قوعامداعى ورنى, ەڭ الدىمەن, وتباسىنداعى ورنىمەن قادىرلى سانالعان. سوندىقتان, وسىنداي ماقالالاردى تۇراقتى باسىپ تۇراتىن «ەگەمەنگە» مىڭ العىس. ازامات مەن گەندەرلىك ساياساتقا قارسى ەمەسپىن, ولاي ويلاپ قالماڭىز­دار. ويتكەنى, ول قوعامنىڭ تالابى. وركەنيەتتى ەلىمىزدى دامىتۋ ءۇشىن, ايەل, ەر دەپ ەكى توپقا ءبولىنۋ ءجونسىز سياقتى. قاي توپ بولسىن ءوز بەلسەندىلىگى مەن ىسكەرلىگىن ورتاعا سالىپ, ەلگە دەگەن سۇيىسپەنشىلىكپەن بەرىلە جۇمىس اتقارسا, نۇر ۇستىنە نۇر بولارى انىق. اقىلدى ايەل قاشاندا وتباسى مەن قىزمەتىن بىرگە الا ءجۇرىپ, الەمنىڭ بەسىگىن تەربەۋگە قۇدىرەتى جەتەدى. مىنا بارلاۋشىنىڭ جارى رانيا حانىم سياقتى. بەرىك كەرەمەت ماقالا! اۆتور «4س» فور­مۋلاسىنىڭ شەشىمىن تەرەڭنەن تولعاپ, جان-جاقتى بايىپپەن جاقسى اشىپ بەرگەن ەكەن. سەرىك, سارىاعاش وقو. جاستار نەگە كوپ اجىراسادى؟ نەگە «4س» فورمۋلاسىنىڭ شەشىمىن كوپ ادام تابا المايدى. ويلانىپ كورەيىكشى. اركىم ءوز پەرزەنتىن «قانات­تىعا قاقتىرماي, تۇمسىقتىعا شوقىتتىرماي» ءوسىرۋدى قالايدى. دەگەنمەن, وسى اتا-انالاردىڭ دا تىم ارتىق كەتىپ قالاتىنى جاسىرىن ەمەس. ەرجەتكەن بوزبالا ۇلىمىز بەن بويجەتىپ وتىرعان قىزىمىزدى وتباسىلىق ومىرگە بەيىمدەپ, دۇرىس تاربيە بەرىپ ءجۇرمىز بە؟ ۇلىمىزدى پاراساتتى, قىزىمىزدى قىلىقتى ەتىپ وسىردىك دەپ ايتا الامىز با؟ ەگەر ناق سولاي ەكەنىنە 100 پايىزدىق كەپىلدىك بەرەر بولساق, وتاۋ قۇرعان جاستاردىڭ شاڭىراعى نەگە ءجيى شايقالادى؟ مۇنىڭ سەبەبىن الىستان ىزدەۋدىڭ قاجەتى جوق. قىزدارىمىز يبالىلىقتان اجىراپ, ۇلكەندى ۇلكەن دەمەي, كىشىنى كىشى دەمەي بەتتەن الىپ, توسكە شابۋعا بەيىم تۇرسا, ۇلدارىمىزدىڭ بەتىنە ەشكىم كەلمەگەن, وجەت. وسىنداي جايسىز مىنەزدى جاس شاڭىراق يەلەرى كوپ وتپەي-اق كەلىسپەي قالىپ جاتادى. ەرىنىڭ قاتالداۋ ايتقان ءسوزىن كوتەرە الماعان جاس كەلىنشەك كۇيەۋىنىڭ جانىن جارالايتىن نەشە ءتۇرلى اۋىر سوزدەر ايتىپ جاتادى. ءوز كەزەگىندە اكە-شەشەسى بەرگەن استى ەركەلەپ وتىرىپ ازەر ىشەتىن ەركە, شادىر مىنەزدى ۇل مۇنداي سوزدەردى قايدان كوتەرسىن؟ سوسىن زايىبىمەن ءسوز تالاستىرۋدى ارتىق ساناعان جاس جىگىت جۇدىرىقتىڭ كومەگىنە جۇگىنەرى ءسوزسىز. مۇنىڭ سوڭى كەلىنشەكتىڭ توركىنىنە كەتۋىمەن تىنىپ جاتادى. مىنە, بۇگىنگى كۇننىڭ اجىراسۋ ستسەناريى شامامەن وسىنداي… العاتاي, الماتى قالاسى قۇرمەتتى «ەگەمەن قازاقستان», سىزدەردىڭ سوڭعى كەزدە قىزبالا تاربيەسى تۋرالى جازىپ جۇرگەندەرىڭىز قۋانتادى. جاقسى ماقالالار كورىپ ءجۇرمىز. بۇگىنگى مىنا ماقالادا دا بارلاۋشىنىڭ سەرىگى, زايىبى تۋرالى ايتا وتىرىپ, وتە ۇلكەن پروب­لەمانى كوتەرىپتى. وسىنداي ناقتى مىسالدار ارقىلى ايتسا وقىرمانعا قىزىقتى جانە ۇعىمدى بولادى دەپ ويلايمىن. ۇلتتىڭ بويىنداعى بار جاقسى قاسيەتتەردى – ءتىلىن, ءدىنىن, ادەت-عۇرپىن, سالت-ساناسىن, ءداستۇرىن نەمەرەسىنە, نەمەرەسىنەن شوبەرەسىنە جەتكىزۋشى, دامىتۋشى, ارينە, ايەل-انا. حالقىمىزدىڭ ىرىس­تى ىنتىماعىن, بەرەكە-ءبىر­لىگىن, تۋىستىڭ تاتۋلىعىن ىسكە اسى­راتىن دا, ۇيىمداستىراتىن دا ايەل-انا. «اعايىن تاتۋ بولسا – ات كوپ, ابىسىن تاتۋ بولسا – اس كوپ», – دەگەن ۇلا­عاتتى ءسوز وسىدان تۋسا كەرەك. كەڭ-بايتاق ۇلى دالانى مەكەندەگەن قارا ورمان حالقىمىزدىڭ ءبىر تىلدە سويلەپ, ادەت-عۇرىپ, سالت-ءداستۇرىنىڭ, مىنەز-ق ۇلىقتارىنىڭ دا بىركەلكى ۇقساس بولىپ كەلۋى بۇرىنعى وتكەن قاسيەتتى دومالاق انا, ايشا ءبيبى, جاعان بەگىم, نۇربيكە حانىم, ايعانىم, ۇلپان, زەرە, ۇلجان سىندى دانا انالارىمىزدان قالعان ۇلگى. قازاقتار ادەتتە ەلگە كەلىن بولىپ تۇسكەن قىز ءوز ەلىنىڭ بارلىق جاقسى قاسيەتتەرىن, رۋحاني-مورالدىق قۇندىلىقتارىن وزىمەن بىرگە الا كەلىپ, تابالدىرىعىن اتتاعان بوسا­عاسىنىڭ يگىلىگىنە, قالا بەردى بۇكىل سول ءبىر قالىڭ ەلگە سىڭىرگەن. بۇل جاق­سى ءۇردىس, عيبراتتى عادەت بۇكىل ۇلتتىڭ بىرلىگىنە, رۋحاني بولمىسىنا يگى ىقپالىن تيگىزگەن. سوندىقتان, دا, حالقىمىز قىزدارىنا توردەن ورىن بەرىپ, قوناق دەپ ەركەلەتكەن, پاراساتتىلىققا باۋلىپ ەركىن وسىرگەن. ەركە قىز, يماندى ايەل, قاسيەتتى انا سولاردان شىققان. قازاق­تىڭ باتىل قىزدارى, اقىن قىزدارى, اقىلدى قىزدارى ۇلتتى تاربيەلەدى. ءپارانجى كيمەگەن, سويتە تۇرا ەركىندىك پەن ەسەرلىكتىڭ ارا جىگىن اجىراتا بىلگەن پاراساتتى, تاپقىر, ءتوزىمدى, ونەرلى, شاشىن توبەسىنە ءتۇيىپ جاۋعا شاپقان باتىر قىزدار قازاقتا بولعان. ماتەماتيك «4س» فورمۋلاسىنىڭ شەشىمى» دەگەن تاقىرىبىنا قاراپ, اكادەميك اسقار جۇمادىلداەۆتىڭ كەلەسى ەسەبى مە ەكەن دەسەم, مۇلدەم باسقا تاقىرىپتا جازىلىپتى. اقىرى اشقان سوڭ اياعىنا دەيىن وقىپ شىقتىم. نە دەگەن قىزىق تاعدىر. جاقسى جازىلىپتى. قاتارداعى وقىرمان «ءومىردىڭ ءمانى – باقىتتى بولۋدا, – دەيدى بارلاۋشى. – باقىت – ول وت­باسىڭ, بالالارىڭ, ارينە. بىراق باقىتتى بولۋدىڭ ەڭ جوعارى ءمانى – جان-تانىڭمەن تۋعان حالقىڭا قىزمەت ەتۋ», – دەپ اڭگىمەسىن اياقتاعان سا­قا بارلاۋشى… قانداي كەرەمەت ءسوز­دەر, ناعىز پاتريوتتىڭ ءسوزى. ءاربىر مەم­لەكەتتىك قىزمەتكەر وسىلاي ويلاسا ەلىمىزدى جاۋلاپ بارا جاتقان قازىرگى جەمقورلىق, ساتقىندىق سەكىلدى سۇرقيالىقتار بولماس پا ەدى. رايىمبەك «4س» فورمۋلاسىنىڭ شەشىمى» – تاقىرىپتىڭ تاڭدالۋى كەرەمەت. قۇپياسىن ىشىنە تارتقان اتاۋ. «ماتەماتيك» دەپ ات قويعان وقىرمان دا دۇرىس ايتادى. باسىندا ماتەماتيكا سالاسىنا قاتىستى ماقالا عوي دەپ ويلايسىڭ. بىراق سۋرەتتەگى گۇل مەن سارعايعان كونۆەرتتەردى كورىپ, ويعا قالاسىڭ. سودان امال جوق وقۋعا وتىراسىڭ. وقىعان سايىن سەنى تارتا بەرەدى, تارتا بەرەدى. باس الماي قالاي وقىپ شىققانىڭدى ءوزىڭ دە بايقاماي قالاسىڭ. «تاعى دا جالعاسى بار ما, ءارى قاراي نە بولدى؟» دەگەن سۇراق قالادى كوكەيىڭدە. سوفيا كوۆالەۆسكايا سوڭعى كەزدەرى ءباسپاسوز بەتتەرىن­دە قىزداردى «جامانداعان» ماتەريالدار كوپ ورىن الىپ ءجۇر. ارينە, اقتالمايمىز, ول ماقالالاردا كور­سەتىلگەن جاعدايلاردىڭ ومىردە بار ەكەنى راس. بىراق كىنانىڭ ءبارىن قىز بالاعا ارتىپ قويۋ دۇرىس پا؟ جىگىتتەر كىنالى ەمەس پە؟ مەنىڭ ويىمشا, قىزداردىڭ كەيبىر سوراقىلىققا بارىپ جاتۋىنا ەڭ ءبىرىنشى ەركەكتەر كىنالى. ەگەر دە ەر جىگىت قىز بالانى الاقانىندا ۇستاسا, وتباسىنا دەگەن كوزقاراستارىن وزگەرتسە, وسى كۇنگى كوپتەگەن كەلەڭسىزدىكتەر بولماس پا ەدى. «4س» فورمۋلاسىنىڭ شەشىمىن اركىم ءارتۇرلى شەشەر, جاۋابى ءتۇرلى بولار. بىرەۋلەر بۇل فورمۋلانىڭ شەشىمىن ءومىر بويى ىزدەپ وتەر. تابىلماس تا. سوندا دا وسى «ەسەپتى» شەشىپ كورەيىكشى. ەرمەك, تاراز ماقالانى وقىپ وتىرىپ, كوپ نارسەگە قانىقتىق, كوپ نارسە ويى­مىزعا كەلدى. راسىندا دا, قۇستىڭ بالاپانىن قورعاعانى سەكىلدى, بالاسىنىڭ تىنىش ۇيقىسى ءۇشىن وتقا دا, سۋعا دا تۇسەتىن جانكەشتىلىك, ەرلىك ايەل ادامنىڭ گەنىندە بار. ىشتەگى رەفلەكس ايەلدەردى قانداي قيىن ساتتەردە دە العا الىپ شىعا­تىنى راس. ودان بولەك, جالپى كەز كەلگەن ەر ادام عىلىمدا بولسىن, قوعامدىق قىزمەتتە بولسىن, ساياساتتا بولسىن ۇلكەن شىڭدارعا كوتەرىلىپ جاتسا, ونىڭ جەڭىسىنە ءبىر ايەل ورتاق. ءار گەنەرالدىڭ ۇيىندە وتىرعان اقىلشى «گەنەرالشاسى» بار. ءار باسشىنىڭ ارتىندا ۇيدە وتىرعان اقىلدى ايەلى, اقىلشى دوسى نەمەسە اناسى وتىر. مىسالى, قۇنانبايعا رەتى كەلگەندە باسۋ ايتىپ اقىل توق­تاتىپ وتىرعان اناسى زەرە ابايدى ادە­بيەتكە باۋلىعان. پۋشكيننىڭ تاربيە­­­شىسى, بالا كۇنىنەن ەرتەگى وقىپ ءتار­بيەلەگەن – ارينا راديونوۆنا. نا­پولەونعا رۋح بەرىپ سەنىمىن كۇ­شەيتىپ وتىرعان – جوزەفيناسى, الەكساندر ماكەدونسكيدىڭ اناسى وليمپيادا ءتۇس كورىپ, الدىن بولجاپ, قيىندىقتاردى الدىن الا ايتىپ, اقىل قوسىپ وتىرعان. لەنيننىڭ كومەكشىسى – نادەجدا كرۋپسكاياسى بولىپتى. دەمەك, قالاي ايتساق تا, ايەلدىڭ قوعامدا دا, وتباسىندا دا ۇلەسى وراسان. سونى اۆتور رانيانىڭ وبرازى ارقىلى جاقسى كورسەتە ءبىلىپتى. باتىر اتاقتى ءاسانالى ءاشىموۆتىڭ «ەگەمەنگە» بەرگەن ءبىر سۇحباتىنداعى جارى مايرا تۋرالى ايتقان مىنا سوزدەرى قانداي كەرەمەت: «مەنى كادىمگى ءبىر ۇلكەن ۇلىنداي ايالايتىن. نە جاسىراتىنى بار, «كەشەگى ەل قىدىرعان ەسەر شاقتا» دەگەندەي, اتاعىمىز شىعىپ, حالىق الا­قا­نىنا سالا باستاعاندا, قىز-قىرقىننىڭ كوز قۇرتىنا اينالعان كەزىمدە وڭدى-سولدى ءجۇرىسىم دە بولماي قالعان جوق. وت تا باستىم. مايرا سونىڭ ءبا­رىن ءتۇسىندى, سونىڭ ءبارىن كەشىردى. جۇرەگى كەڭ ەدى, ءبارىن سالقىن سا­بىرعا سالا بىلەتىن». ءيا, قانداي ءبىزدىڭ انالار اردى ويلاعان. مىنا ماقالاداعى رانيانىڭ بويىنان وسىنداي قاسيەتتەردى كورگەندەيمىن.
سوڭعى جاڭالىقتار