ەلدىڭ ەنەرگەتيكالىق قاۋىپسىزدىگىن نىعايتۋ مەن جوعارى تەحنولوگيالىق وندىرىستەردى دامىتۋ باعىتىنداعى ستراتەگيالىق قادامدار جالعاسىپ جاتىر. مەملەكەت باسشىسى اتوم سالاسىن دامىتۋدىڭ 2050 جىلعا دەيىنگى ستراتەگياسىن بەكىتتى, دەپ جازادى Egemen.kz.
پرەزيدەنتتىڭ 2026 جىلعى 15 ساۋىردەگى №1233 جارلىعىمەن بەكىتىلگەن ستراتەگيانى اتوم ەنەرگياسى جونىندەگى اگەنتتىك مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسىنا ساي ازىرلەدى. قۇجات اتوم ەنەرگياسىن بەيبىت ماقساتتا پايدالانۋ سالاسىنداعى مەملەكەتتىك ساياساتتىڭ باسىم باعىتتارىن ايقىندايدى. نەگىزگى مىندەتتەردىڭ ءبىرى – ەنەرگەتيكالىق تەڭگەرىمدى ءارتاراپتاندىرۋ, كومىرتەگى شىعارىندىلارىن ازايتۋ مەن جوعارى تەحنولوگيالىق سەكتوردى دامىتۋ. ۇزاق مەرزىمدى قۇجات بەيبىت اتومدى ءتيىمدى پايدالانۋ ارقىلى ەكونوميكانىڭ تۇراقتىلىعىن قامتاماسىز ەتۋگە, كليماتتىق مىندەتتەمەلەردى ورىنداۋعا ءارى عىلىمي-تەحنولوگيالىق الەۋەتتى كۇشەيتۋگە نەگىز قالايدى.
ستراتەگيا اياسىندا اتوم ەلەكتر ستانسالارىن سالۋ, قاۋىپسىز پايدالانۋ جۇيەسىن قالىپتاستىرۋ, ۋران رەسۋرستارىن ءتيىمدى يگەرۋ, يادرولىق عىلىم مەن قولدانبالى تەحنولوگيالاردى دامىتۋ كوزدەلگەن. راديواكتيۆتى قالدىقتار مەن پايدالانىلعان يادرولىق وتىنمەن جۇمىس ىستەۋدىڭ قاۋىپسىز تەتىكتەرىن جەتىلدىرۋ, يادرولىق جانە رادياتسيالىق قاۋىپسىزدىكتى كۇشەيتۋ دە باستى مىندەتتەر قاتارىنا ەنگىزىلگەن. قۇجاتتا ءوندىرىستى وقشاۋلاۋ دەڭگەيىن ارتتىرۋ, ۇلتتىق ونەركاسىپتىك الەۋەتتى كەڭەيتۋ, بىلىكتى ماماندار دايارلاۋ, تسيفرلىق شەشىمدەردى ەنگىزۋ ماسەلەلەرىنە ايرىقشا نازار اۋدارىلعان.
جوسپارلانعان شارالار الەمدىك يادرولىق ەكوجۇيەمەن ىقپالداسقان زاماناۋي كلاستەر قالىپتاستىرۋعا باعىتتالعان. ستراتەگياعا سايكەس, 2050 جىلعا قاراي ەلىمىزدە كەمىندە ءۇش اتوم ەلەكتر ستانساسى جۇمىس ىستەيدى. العاشقى جوبا ىسكە اسىرۋ كەزەڭىنە ءوتتى, ەكىنشى ستانسا قۇرىلىسى قاراستىرىلىپ جاتىر. ءۇشىنشى اەس-كە شاعىن مودۋلدىك رەاكتور تەحنولوگيالارىن پايدالانۋ مۇمكىندىگى زەردەلەنىپ جاتىر. مۇنداي ءتاسىل ەنەرگەتيكالىق تۇراقتىلىقتى قامتاماسىز ەتۋگە, تەحنولوگيالىق تاۋەلسىزدىكتى كۇشەيتۋگە ىقپال ەتەدى.
اتوم سالاسىن عىلىمي تۇرعىدان قامتاماسىز ەتۋ باعىتىندا دا جاڭا تەتىكتەر ەنگىزىلە باستادى. وتكەن اپتادا اتوم ەنەرگياسى جونىندەگى اگەنتتىكتىڭ عىلىمي-تەحنيكالىق كەڭەسىندە ۋران وندىرۋدەن تۇسەتىن قاراجاتتىڭ 1 %-ى ەسەبىنەن قارجىلاندىرىلاتىن عىلىمي-تەحنيكالىق تاپسىرمالار قارالدى. بۇل ءتاسىل العاش رەت قولدانىلىپ وتىر.
اتوم ەنەرگەتيكاسى ماماندارى «بولاشاق» باعدارلاماسى اياسىندا ءبىلىم الادى
جاڭا قارجىلاندىرۋ جۇيەسى جەر قويناۋىن پايدالانۋشىلاردىڭ ۋران وندىرۋگە جۇمساعان شىعىندارىنىڭ بەلگىلەنگەن ۇلەسىن عىلىمي زەرتتەۋلەرگە باعىتتاۋدى كوزدەيدى. قاراجات عىلىمي-زەرتتەۋ, تاجىريبەلىك-كونسترۋكتورلىق جۇمىستاردى ىسكە اسىرۋعا جۇمسالادى. تەتىك قولدانبالى عىلىمدى قولداۋدىڭ اشىق ءارى ناتيجەگە باعدارلانعان مودەلىن قالىپتاستىرۋعا باعىتتالعان.
عىلىمي باستامالاردى وندىرىستىك مىندەتتەرمەن ۇشتاستىرۋ اتوم سالاسىنىڭ تەحنولوگيالىق دەڭگەيىن ارتتىرۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. زەرتتەۋلەردى ناقتى وندىرىستىك سۇرانىسپەن بايلانىستىرۋ رەسۋرستاردى ءتيىمدى پايدالانۋعا, عىلىمي ازىرلەمەلەردىڭ بىتىراڭقىلىعىن ازايتۋعا جول اشادى. بۇل باعىتتاعى ۇيلەستىرۋ عىلىمي-تەحنيكالىق قىزمەتتىڭ باسىم باعىتتارىن ايقىنداۋعا نەگىز بولادى.
كەڭەس قورىتىندىسىندا ۇسىنىلعان عىلىمي-تەحنيكالىق تاپسىرمالارعا باسىمدىق بەرۋ جونىندە ۇسىنىمدار ازىرلەندى. ماتەريالدار بەلگىلەنگەن تارتىپپەن عىلىم جانە جوعارى ءبىلىم مينيسترلىگىنە جولدانادى. بۇل قادام عىلىم مەن ءوندىرىس اراسىنداعى بايلانىستى نىعايتۋعا, جاڭا تەحنولوگيالىق شەشىمدەردىڭ ەنگىزىلۋىن جەدەلدەتۋگە ىقپال ەتەدى.
ۇزاق مەرزىمدى ستراتەگيا مەن جاڭا قارجىلاندىرۋ تەتىكتەرى اتوم سالاسىنىڭ جۇيەلى دامۋىنا نەگىز قالايدى. عىلىمي الەۋەتتى كۇشەيتۋ, وندىرىستىك تىزبەكتى كەڭەيتۋ مەن قاۋىپسىزدىك تالاپتارىن جەتىلدىرۋ ەلدىڭ ەنەرگەتيكالىق تەڭگەرىمىن تۇراقتاندىرۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. قالىپتاسىپ كەلە جاتقان ينستيتۋتسيونالدىق نەگىز ەلىمىزدىڭ جاھاندىق يادرولىق كەڭىستىكتەگى ورنىنا ىقپال ەتەتىن ماڭىزدى فاكتوردىڭ بىرىنە اينالۋى ىقتيمال.
پاريجدەگى سامميت: الەم ەلدەرىنىڭ اتوم سالاسىنداعى ىنتىماقتاستىعى نىعايا بەرەدى