بۇگىندە ەلىمىزدە كاسىپتىك-تەحنيكالىق ءبىلىم بەرۋ ىسىنە باسا نازار اۋدارىلىپ وتىر. ەلباسىنىڭ باستاماسىمەن بارشاعا ارنالعان تەگىن كاسىپتىك-تەحنيكالىق ءبىلىم بەرۋ باعدارلاماسى بەلگىلەنۋى الدىڭعى پىكىرىمىزدىڭ ايقىن دالەلى. سونىمەن بىرگە, اتالعان جۇيەنىڭ قىزمەتىن ودان ءارى جانداندىرۋ مەن جاڭعىرتۋ ىسىندە دە جارقىن مىسالدار جەتكىلىكتى. ەڭ باستىسى, قالانى ايتپاعاندا, شالعاي اۋدانداردا دا بۇل ماسەلەدە وڭ باستامالار بارشىلىق. ءسوزىمىز جالاڭ بولماس ءۇشىن ەندىگى اڭگىمەنى وبلىسىمىزدىڭ ەڭ الىس اۋداندارىنىڭ ءبىرى – كازتالوۆتىڭ جالپاقتال اۋىلىنداعى جالپاقتال اگرارلىق جانە سالالىق تەحنولوگيالار كوللەدجى مىسالىندا وربىتكەندى ءجون كورەمىز.
– مۇندا بۇگىنگى نارىقتىق قارىم-قاتىناستاردىڭ سۇرانىسىنا يە سەگىز ءتۇرلى ماماندىق بويىنشا كادرلار دايىندالادى. وقۋ ورنىندا كاسىپتىك-تەحنيكالىق ءبىلىم بەرۋدىڭ زاماناۋي ۇلگىسى قالىپتاسقان. ءارى وقىتۋ باعدارلاماسى جۇيەلىك وزگەشەلىكتەرىنىڭ نەگىزى قالانعان. كاسىبي ماماندار دايىندايتىن كوللەدجدەگى وقۋ-تاربيە جۇمىستارىنىڭ ناتيجەسى كاسىبي ءبىلىمدى تاۋەلسىز باعالاۋ ءتاسىلى بويىنشا ايقىندالادى. سوعان سايكەس تۇلەكتەردىڭ وقۋ ساپاسى 95,7-100 پايىز ارالىعىن قۇرايدى. ولارعا وقۋ-تاربيە قورىتىندىسىندا بىلىكتىلىكتەرىن ايقىنداعان كۋالىكتەر بەرىلەدى. مۇنداي جوعارى دا ساپالى ناتيجەگە وقىتۋشىلاردىڭ قوسقان ۇلەسى مول. ۇلى پەداگوگ ىبىراي التىنسارين ايتقانداي, جاقسى مۇعالىم بارىنەن قىمبات, سەبەبى, ول مەكتەپتىڭ جۇرەگى ەمەس پە, – دەيدى جالپاقتال اگرارلىق ءجانە سالالىق تەحنولوگيالار كوللەدجىنىڭ ديرەكتورى ماعاۋيا ەسماعۇلوۆ.
بۇگىنگى تەحنوگەندىك كەزەڭدە بىلىكتى ماماندار ازىرلەۋ جۇيەسىن قۇرۋ وتە كۇردەلى ۇدەرىس. بۇعان اتالعان ۇجىم الەۋمەتتىك سەرىكتەستىكتەر قۇرىلىمىن بەلسەندى تۇردە پايدالانۋ ارقىلى قول جەتكىزۋدە. ويتكەنى, وسى ارقىلى ءبىلىم الۋشىلاردىڭ تاڭداعان ماماندىقتارى تۋرالى تۇسىنىكتەرىن تەرەڭدەتۋگە بولادى. ەڭ باستىسى, تەوريا مەن تاجىريبە ءبىر جەردە توعىسادى. تۇلەكتەردىڭ وندىرىستىك جاعدايدا دەربەس شەشىم قابىلداي ءبىلۋ قابىلەتى قالىپتاسادى. بۇعان كوللەدج ۇجىمى مەن جۇمىس بەرۋشىلەر اراسىنداعى بايلانىس پەن ءوزارا ىنتىماقتاستىق يگى اسەرىن تيگىزۋدە. وقۋ ورنىن بىتىرۋشىلەردى جۇمىسقا ورنالاستىرۋعا دا مۇنداي قارىم-قاتىناستاردىڭ وڭ ىقپالى بار. سونىمەن بىرگە, ۇجىم باسشىسىنىڭ باستاماسىمەن ەڭبەك نارىعىنداعى جاعدايدى قاداعالاۋعا مۇمكىندىك بەرەتىن ىزدەنىس تەتىگىنىڭ قۇرىلۋى دا ءۇيرەنەتىن ءۇردىس دەۋگە بولادى.
بۇل تەتىكتىڭ باستى ءرولى سۇرانىسقا يە جۇمىس ورنىن ايقىنداۋعا سەپتىگىن تيگىزە الاتىنىندا. مۇنداي جاعدايدا وڭىردەگى بيزنەس پەن الەۋەتتى جەكە كاسىپكەرلىك نىساندارى وزدەرىنە قاجەتتى بىلىكتى مامانداردى الىستان ىزدەپ اۋرە بولمايدى. تەك ءتيىستى سۇرانىس بولسا دەڭىز. جالپاقتال كوللەدجى باسشىلىعى مەن وقىتۋشى-ۇستازدار قۇرامى ءوز تۇلەكتەرى الىستان شاقىرتىلعان كەز كەلگەن مامانمەن باسەكەگە تۇسە الاتىنىنا بەك سەنىمدى.
ولار ءوز بىلىكتەرىن دۋالدى جۇيە ارقىلى شىڭداۋدا. قاجەت جاعدايدا بەلگىلى ءبىر توبى قايتا دايارلىقتان وتكىزىلۋدە. ەڭ باستىسى, مۇندا سۇرانىسقا ساي بارلىق مۇمكىندىكتەر جاسالۋدا. بۇل سۇرانىستار ءۇش باعىت بويىنشا جۇرگىزىلۋدە. ونىڭ ەڭ ءبىرىنشىسى ينفراقۇرىلىمدى جانە تۇرعىن ءۇي-كوممۋنالدىق شارۋاشىلىقتى دامىتۋ ەسەبىنەن جۇمىسپەن قامتۋدى ۇلعايتۋ بولسا, ەكىنشىسى اۋىلدا كاسىپكەرلىكتى دامىتۋ ارقىلى جاڭا جۇمىس ورىندارىن اشۋ بولىپ وتىر. ال ءۇشىنشىسى تىرەك اۋىلدارىن دامىتۋعا نەگىزدەلگەن.
بۇل جونىندە وڭىردەگى الەۋمەتتىك-سەرىكتەستىك وكىلدەرى نە دەيدى؟
گۇلبانۋ شوقاەۆا,
«نان ءونىمدەرى» جەكە كاسىپورنىنىڭ جەتەكشىسى:
– ءبىزدىڭ كاسىپورىندا ەڭبەك ەتىپ جۇرگەندەردىڭ دەنى كوللەدج تۇلەكتەرى. وسى ارقىلى ولار وتباسىن اسىراپ, الەۋمەتتىك-تۇرمىستىق ماسەلەلەرىن شەشىپ وتىر. اشىعىن ايتقاندا, تەندرلەر ءادىل تۇردە ءوتىپ, ونى ۇتىپ العان جاعدايدا نان ونىمدەرىمەن تولىق قامتۋعا بولادى. بۇعان ءتيىستى مۇمكىندىكتەر بار. سونىمەن بىرگە, مۇنداي جاعدايدا تاعى دا جيىرما بەس ادامعا, سونىڭ ىشىندە, كوللەدج تۇلەكتەرىنە جۇمىس تاۋىپ بەرۋگە مۇمكىندىك تۋادى.
نۇرلىباي جولدىباەۆ, «ءشاھيزادا» جەكە شارۋا قوجالىعىنىڭ جەتەكشىسى:
– مال ءوسىرىپ, باپتاۋعا ىڭعايلى مامان بولسا ءتيىستى ەڭبەكتەرىن تولەي الامىن. الايدا, مۇنداي جاۋاپكەرشىلىكتەن قاشاتىندار كوپ. ولار مالدىڭ قۇنىن تولەتتىرەدى دەپ قاشادى. ەگەر مال اۋرۋدان ولسە, ونى انىقتايتىن ۆەتەرينارلىق دارىگەر بار. ال مال دۇرىس قاراماعاندىقتان ۇرلانسا نەمەسە باتپاققا باتىپ ولسە, وعان جاۋاپ بەرگىسى كەلمەيدى. سوندا بۇل ماسەلەنى قالاي شەشۋگە بولادى؟
مۇرات احمەتجانوۆ:
«دوررەمسەرۆيسستروي» كاسىپورنىنىڭ باسشىسى:
– ءبىزدىڭ كاسىپورىن قىزمەتكەرلەرىنىڭ دەنى دە كوللەدج تۇلەكتەرى. الايدا, قازىرگى تاڭدا بىزگە مەحانيزاتور كادرلارى جەتىسە بەرمەيدى. بۇل سالادا ىستەپ جۇرگەندەردىڭ دەنى ەلۋدەن اسقاندار. ولاردى الماستىراتىن جاس مەحانيزاتورلار قاجەت-اق. سوندىقتان كوللەدج ۇجىمى وسىنداي ماماندىق بەرەتىن جۇيەنى ۇلعايتۋ ءۇشىن ءتيىستى شارالار بەلگىلەۋىن سۇرايمىن.
سونداي-اق, كوللەدج ديرەكتورى ماعاۋيا ەسماعۇلوۆ ۇيىتقى بولعان سەمينار ىسپەتتەس كەڭ كولەمدى شارا كەزىندە كەنجەبەك مەنداليەۆ اتىنداعى جالپى ورتا ءبىلىم بەرەتىن مەكتەپتىڭ ديرەكتورى سالتانات وتەعاليەۆا بۇگىنگى كۇنى مەكتەپتەردە كومپيۋتەردى تەرەڭ مەڭگەرگەن ينجەنەرلەر جانە ءىس قاعازادارىن جۇرگىزەتىن بىلىكتى دە ساۋاتتى ماماندار جەتىسپەيتىنىن ايتىپ بەردى. سوندىقتان ول سالالىق كوللەدجدە وسى ماماندىقتى وقىتۋعا جاعداي جاسالاتىن بولسا, وعان سۇرانىس بولاتىنىن باياندادى. ال كازتالوۆ اۋداندىق ءبىلىم ءبولىمىنىڭ باسشىسى ەربولات بەكمولدين كوللەدجدە ەسەپ ماماندارى مەن قىز-كەلىنشەكتەر ءۇشىن كونديتەر جانە تىگىنشى ماماندىقتارىن مەڭگەرۋگە جول اشىلسا, ولار جۇمىسسىز قالماس ەدى دەگەن ۇسىنىس-تىلەگىن جەتكىزدى. ءوز كەزەگىندە اۋداندىق كاسىپكەرلەر پالاتاسىنىڭ ديرەكتورى امانجول نىعمەت بولاشاقتا مۇندا قىسقا مەرزىمدە ماماندار ازىرلەيتىن كۋرستار اشۋعا قام جاساپ وتىرعاندارىن مالىمدەدى.
قالاي دەگەندە دە, بۇل ايتىلعان وي-پىكىرلەردىڭ ءبارى الىستاعى اۋداندا كاسىپتىك ءبىلىم بەرۋدىڭ كوكجيەگىن ودان ءارى كەڭەيتە ءتۇسۋ قاجەتتىلىگىنەن تۋىنداپ وتىرعانى ايان. ال كوللەدجدىڭ ۇيىمشىل ۇجىمى سونىڭ بارىنە جان-جاقتى وي جۇگىرتىپ, ءتۇيىندى وي-پىكىرلەردى سۇزگىدەن وتكىزىپ, وقىتۋ باعدارلاماسىن تەرەڭدەتە ءتۇسۋدى ۇيعارعان. ويتكەنى, قازىرگى تاڭدا ەل ەكونوميكاسىن وركەندەتۋ ىسىندە كاسىپتىك-تەحنيكالىق سالا ماماندارىن ازىرلەۋ جەتەكشى مانگە يە ەكەنى ايتپاسا دا بەلگىلى ەمەس پە؟!
تەمىر قۇسايىن,
«ەگەمەن قازاقستان».
باتىس قازاقستان وبلىسى,
كازتالوۆ اۋدانى,
جالپاقتال اۋىلى.