كەشە قازاقستان رەسپۋبليكاسى ورتالىق سايلاۋ كوميسسياسىنىڭ توراعاسى قۋاندىق تۇرعانقۇلوۆ جۋرناليستەرگە بريفينگ وتكىزىپ, ءماجىلىس جانە ءماسليحاتتار سايلاۋلارى جونىندە حاباردار ەتتى.
وسك باسشىسىنىڭ ايتۋىنشا, پارتيالىق تىزىمدەر بويىنشا سايلاناتىن قازاقستان رەسپۋبليكاسى پارلامەنتى ءماجىلىسىنىڭ دەپۋتاتتارىن سايلاۋدى ازىرلەۋ مەن وتكىزۋ جونىندەگى نەگىزگى ءىس-شارالاردىڭ كۇنتىزبەلىك جوسپارىنا سايكەس 2016 جىلعى 8 اقپاندا كانديداتتاردى ۇسىنۋ اياقتالدى. «كانديداتتاردى ۇسىنۋ ءىس-شارالارى كونستيتۋتسياعا جانە سايلاۋ زاڭناماسىنا تولىق سايكەستىكتە ءوتتى. قر وسك-عا بارلىعى 6 ساياسي پارتيانىڭ – «نۇر وتان» پارتياسىنىڭ, قازاقستاننىڭ «اق جول» دەموكراتيالىق پارتياسىنىڭ, «اۋىل» حالىقتىق-دەموكراتيالىق پاتريوتتىق پارتياسىنىڭ, قازاقستان كوممۋنيستىك حالىق پارتياسىنىڭ, جالپىۇلتتىق سوتسيال-دەموكراتيالىق پارتياسىنىڭ جانە «بىرلىك» ساياسي پارتياسىنىڭ تىزىمدەرى, جالپى سانى 234 كانديدات ۇسىنىلدى. قازىرگى ۋاقىتتا «نۇر وتان» پارتياسىنىڭ, «اق جول» قدپ-نىڭ, «اۋىل» حدپپ-نىڭ جانە قكحپ-نىڭ پارتيالىق تىزىمدەرى تىركەلدى», – دەدى ق.تۇرعانقۇلوۆ وسى ماسەلە جونىندە.
كانديداتتار قۇرامىندا ون ۇلتتىڭ وكىلى بار. تىركەلگەن كانديداتتاردىڭ 80 پايىزى ەر ادامدار, 20 پايىزى ايەلدەر. كانديداتتاردىڭ 99 پايىزدان استامى جوعارى ءبىلىمدى.
پارتيالىق ءتىزىمىن تىركەگەن پارتيالار سايلاۋ قورلارىنا قاراجات جيناۋ ءۇشىن ارنايى شوتتاردى اشۋ جونىندە جۇمىس جۇرگىزۋدە. سونىمەن بىرگە, ساياسي پارتيالاردىڭ جانە ءماسليحاتتار دەپۋتاتتىعىنا كانديداتتاردىڭ سايلاۋ قورلارىن تىركەۋ دە جۇرگىزىلۋدە. جسدپ جانە «بىرلىك» پارتيالارىنىڭ تىزىمدەرىنە ەنگىزىلگەن كانديداتتارعا قاتىستى قازىرگى ۋاقىتتا ولاردىڭ كونستيتۋتسيانىڭ جانە «سايلاۋ تۋرالى» زاڭنىڭ تالاپتارىنا سايكەستىگىن تەكسەرۋ جالعاستىرىلۋدا.
ورتالىق سايلاۋ كوميسسياسىنىڭ توراعاسى قۋاندىق تۇرعانقۇلوۆتىڭ حاباردار ەتۋىنشە, وسك مەن اۋماقتىق سايلاۋ كوميسسيالارى سايلاۋدى ۇيىمداستىرۋشىلاردى وقىتۋ جونىندەگى جۇمىس اياسىندا 407 سەمينار, كەڭەس جانە ترەنينگ وتكىزگەن. «سايلاۋ ۇدەرىسىنە وبلىس, قالا جانە اۋدان دەڭگەيىندە بارلىق قاتىسۋشىلار ءۇشىن تاعى 573 سەمينار وتكىزۋ جوسپارلانىپ وتىر», – دەدى ول ءارى قاراي. – جۋىق ارادا ورتالىق سايلاۋ كوميسسياسى ۇگىت ناۋقانىن وتكىزۋ ماسەلەلەرى جونىندە ەكى سەمينار ۇيىمداستىرادى. بىرەۋى رەسپۋبليكالىق باق باسشىلارى ءۇشىن, ال ەكىنشىسى سايلاۋعا قاتىساتىن ساياسي پارتيالاردىڭ وكىلدەرى ءۇشىن».
ونىڭ ايتۋىنشا, سايلاۋعا قاتىستى وسك-گە كەلىپ تۇسكەن بارلىق وتىنىشتەرگە ۋاقتىلى جاۋاپ بەرىلگەن. بۇدان كەيىن قۋاندىق تۇرعانقۇلوۆ ەلەكتوراتتىق ناۋقان باستالعاننان بەرى قر وسك-گە جەكە جانە زاڭدى تۇلعالاردان 25 ءوتىنىش كەلىپ تۇسكەنىن اتاپ ءوتتى. «ولاردىڭ 52 پايىزى پارلامەنت ءماجىلىسى دەپۋتاتتارىن سايلاۋ جونىندە, 48 پايىزى ءماسليحاتتار دەپۋتاتتارىن سايلاۋ جونىندە بولدى», – دەدى ول.
ورتالىق سايلاۋ كوميسسياسىنىڭ ەلەكتروندى مەكەنجايىنا 10 ءوتىنىش جولدانىپتى. ولاردىڭ توعىزىندا سايلاۋ زاڭناماسىنىڭ نورمالارىن ءتۇسىندىرۋ ايتىلسا, تاعى بىرەۋى سايلاۋ كوميسسيالارىنىڭ قىزمەتىن ۇيىمداستىرۋ ماسەلەلەرىنە قاتىستى ءوتىنىش كورسەتىلگەن.
ق.تۇرعانقۇلوۆ, سونداي-اق, ءماسليحاتتار دەپۋتاتتىعىنا كانديداتتاردى ۇسىنۋ بارىسى تۋرالى دا اقپارات بەرىپ ءوتتى. جەرگىلىكتى وكىلدى بيلىك ورگاندارىنا داۋىسقا تۇسەتىن ازاماتتاردىڭ بەلسەندىلىگى جوعارى ەكەندىگىن اتاپ ايتتى. ونىڭ ايتۋىنشا, 2012 جىلعى سايلاۋ ناۋقانىمەن سالىستىرعاندا, بۇل جولى العاشقى 20 كۇننىڭ ىشىندە ۇسىنىلعان كانديداتتاردىڭ سانى ەكى ەسەگە وسكەن. «8 اقپانداعى ساعات 19-00-دەگى مالىمەتتەر بويىنشا بارلىق دەڭگەيدەگى ءماسليحاتتار دەپۋتاتتىعىنا 4870 كانديدات – 581-ءى – وبلىستىق ءماسليحاتتارعا, 21-ءى – استانا قالاسىنىڭ ءماسليحاتىنا, 95-ءى – الماتى قالاسىنىڭ ءماسليحاتىنا ۇسىنىلدى. اۋداندىق ماسليحاتتارعا 3244 كانديدات, قالالىق ماسليحاتتارعا – 929 كانديدات ۇسىنىلدى», – دەدى ول وسى تۋرالى.
وسك باسشىسىنىڭ كەلتىرىلگەن مالىمەتتەرىنە قاراعاندا, كانديداتتاردىڭ 69 پايىزى ەر ادامدار, 31 پايىزى ايەلدەر. ولاردىڭ 66 پايىزىنىڭ جوعارى ءبىلىمى بار.
«وكرۋگتىك سايلاۋ كوميسسيالارى ءماسليحاتتار دەپۋتاتتىعىنا 568 كانديداتتى تىركەدى», – دەدى ءسوزىنىڭ سوڭىندا ق.تۇرعانقۇلوۆ.
كەشە, سونداي-اق, ورتالىق سايلاۋ كوميسسياسىنىڭ ءتوراعاسى قۋاندىق تۇرعانقۇلوۆ پەن «قازاقستانداعى سايلاۋدى بايقاۋ ءجونىندەگى رەسپۋبليكالىق قوعامدىق كوميسسيا» رەسپۋبليكالىق قوعامدىق بىرلەستىگىنىڭ (سبرقك) ءتور-
اعاسى نۇرلان ەرىمبەتوۆ كەزدەستى.
ورتالىق سايلاۋ كوميسسياسىنىڭ باسشىسى پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ جانە ءماسليحاتتارىنىڭ دەپۋتاتتارىن سايلاۋدى وتكىزۋگە دايىندىق جونىندەگى وسك جۇمىسىمەن تانىستىردى. «سايلاۋ ۇدەرىسىن بايقاۋدى جۇزەگە اسىراتىن ۇيىمدارمەن ىنتىماقتاستىق – سايلاۋ ناۋقانىنىڭ جاريالى ءارى اشىق احۋالىن قامتاماسىز ەتۋ جونىندەگى ورتسايلاۋكوم قىزمەتى باعىتتارىنىڭ ءبىرى», – دەدى ق.تۇرعانقۇلوۆ.
ال ن.ەرىمبەتوۆ ورتسايلاۋكوم مۇشەلەرىمەن جانە سايلاۋ ورگاندارىمەن ىنتىماقتاسۋى تىعىز ءارى پايدالى بولاتىنىنا سەنىم ءبىلدىردى. «ءبىزدىڭ قىزمەتىمىز سايلاۋ ۇدەرىسىنىڭ ايقىندىعىن, سايلاۋشىلاردىڭ ءوز قالاۋىن ەركىن ءبىلدىرۋىن, سونداي-اق, سايلاۋ ناۋقانىنا بارلىق قاتىسۋشىلار ءۇشىن تەڭ جاعدايدى قامتاماسىز ەتۋگە باعىتتالعان», – دەدى ول.
ق.تۇرعانقۇلوۆ وسك مەن قوعامدىق بىرلەستىك اراسىندا ءوزارا ءىس-قيمىل تاجىريبەسى بار ەكەندىگىن ايتا كەلىپ, «سبرقك ساراپشىلارىنىڭ زاڭ بۇزۋشىلىقتار تۋرالى ءبىزدى جەدەل اقپاراتتاندىرۋى ماڭىزدى. ول بىزگە ۋاقتىلى ارەكەت جاساۋعا, سونداي-اق, الداعى ۋاقىتتا ولاردى بولدىرماۋ شارالارىن پىسىقتاۋعا مۇمكىندىك بەرەدى», – دەدى.
كەشە, سونداي-اق, «قازاقستان رەسپۋبليكاسىندا سايلاۋدى بايقاۋ جونىندەگى رەسپۋبليكالىق قوعامدىق كوميسسياسى» رەسپۋبليكالىق قوعامدىق بىرلەستىگىنىڭ مۇشەلەرى «اق جول» پارتياسىنىڭ سايلاۋداعى شتابىندا بولدى. ونداعى كوميسسيا توراعاسى نۇرلان ەرىمبەتوۆ, كوميسسيا مۇشەسى امانقۇل سەرىكباەۆ جانە «اق جول» پارتياسىنىڭ توراعاسى ازات پەرۋاشەۆتىڭ كەزدەسۋىندە الداعى سايلاۋ ناۋقانىنا قاتىستى, ونىڭ ىشىندە سايلاۋ ۇدەرىستەرىنىڭ ءادىل جانە اشىق وتۋىنە بايلانىستى اڭگىمە قوزعالدى.
ءاليسۇلتان قۇلانباي,
«ەگەمەن قازاقستان».