«ءار ۇرپاقتىڭ ءوز ارمانى بار, ولاردا تەك جەكە جانە وتباسىلىق يگىلىكتەرگە عانا ۇمتىلىس كورىنىس تاپپايدى. ولاردا قاشاندا تۋعان جەرگە دەگەن سۇيىسپەنشىلىك سەزىمى, ءوز حالقى مەن وتانىنىڭ باقىتى تۋرالى اڭسار ايقىن كورىنەدى. اتا-بابالارىمىزدىڭ كوپتەگەن ۇرپاقتارى ءۇشىن قازاقستاننىڭ تاۋەلسىزدىگى اسىل ارمان بولىپ كەلدى. ءبىز ولاردىڭ ازات جانە تاۋەلسىز وتاندى اڭساعان كوپعاسىرلىق قيالدارىن ءىس جۇزىنە اسىردىق. ءبىز قازىرگى قازاقستاندىقتار ءۇشىن تاۋەلسىزدىك كوپەتنوستى قوعامىمىزدىڭ ناقتى جوعارى ءومىرلىك قۇندىلىعىنا اينالدى. ءبىز وسىدان بار-جوعى شيرەك عاسىر بۇرىن عانا بارلىق اقىل-ويىمىز بەن جۇرەگىمىزدى باۋراپ العان كوپتەگەن وي-نيەتتەرىمىزگە قول جەتكىزدىك».
ءيا, ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ «ەگەمەن قازاقستاننىڭ» كەشەگى سانىندا جاريالانعان «ۇلت جوسپارى – قازاقستاندىق ارمانعا باستايتىن جول» ماقالاسىن ءدال وسىلاي باستاۋىنىڭ بىرنەشە سەبەبى بار. شىنىندا دا, تاۋەلسىزدىكتى بابالارىمىز عاسىرلار بويى اڭسادى. قازاق ەلىنىڭ كەلەشەگى ءۇشىن و شەتى مەن بۇ شەتىنە كوز جەتپەيتىن ۇلان-عايىر دالانى بۇگىنگى ۇرپاعىنا قالدىرۋ ءۇشىن قانىن دا توكتى, جانىن دا بەردى. ەلىمىز تاۋەلسىزدىك العان تۇستا قازاقستاننىڭ بولاشاعىنا كۇمانمەن قاراۋشىلار كوپ ەدى. ويتكەنى, سول تۇستا ەل ەكونوميكاسى تورتتاعانداپ جاتىر ەدى. ءونىم وندىرمەك تۇگىلى جالاقى مەن زەينەتاقىنى ۋاقىتىندا تولەۋ مۇڭ بولاتىن. جۇمىس ورىندارى ءالسىن-ءالسىن قىسقارىپ جاتتى. شەكارامىز دا اشىق بولاتىن. ءتىپتى, ءوزىمىزدىڭ ۇلتتىق ۆاليۋتامىز دا بولمادى.
بۇل – بۇدان شيرەك عاسىر بۇرىنعى جاعداي. ال قازىر شە؟ ءيا, قازىر تاۋەلسىز قازاقستانىمىز قارىشتاپ دامىدى, الەمگە تانىلدى. ارينە, بۇگىنگى باقۋاتتى تۇرمىسقا, جاڭارعان, جاڭعىرعان ەكونوميكالىق دۇمپۋگە ءبىر كۇندە قول جەتكىزدىك دەسەك, ارتىق ايتقاندىق بولار. شىن مانىندە, و باستان ازاتتىقتى اڭساعان ەل-جۇرت نۇرسۇلتان نازارباەۆقا زور ءۇمىت ارتىپ, تاۋەلسىز قازاقستاندى وركەنيەتتى مەملەكەتتەردىڭ قاتارىنا قوسارىنا سەنىم ءبىلدىردى. بۇل سەنىم – ەلىم دەيتىن ەرگە كورسەتىلگەن سەنىم ەدى. سەنىمدى اقتاۋ كوشباسشىلىق قاسيەتى بار ازاماتتىڭ عانا قولىنان كەلەدى. ەلباسى ەلدىڭ سەنىمىن اقتاۋ ءۇشىن كۇندىز كۇلكىدەن, تۇندە ۇيقىدان ايىرىلا ءجۇرىپ, ەڭبەك ەتتى. وتاندىق ەكونوميكانى دامىلسىز دامىتۋ ءۇشىن شەتەل ينۆەستورلارىن قازاقستانعا ينۆەستيتسيا سالۋعا شاقىردى.
مىنە, ەلدىڭ الەمدەگى ابىرويىن, انا ءتىلىمىزدىڭ مارتەبەسىن وسىلاي كوتەرگەن نۇرسۇلتان نازارباەۆ قازاقستاندى الەمدەگى ەڭ وزىق 30 ەلدىڭ قاتارىنا ەنگىزۋ ماقساتىن كوزدەپ كەلەدى. «ەگەمەن قازاقستان» گازەتىنىڭ كەشەگى سانىندا جاريالانعان «ۇلت جوسپارى – قازاقستاندىق ارمانعا باستار جول» ماقالاسىندا ناقتى باعىتتاردى ايقىنداپ بەردى. بۇل جوسپاردىڭ ىسكە اسارىنا ەش كۇمانىمىز جوق. ويتكەنى, ءبىزدىڭ شەتەلدىكتەرمەن تەڭ دارەجەدە باسەكەلەس بولا الاتىن ۇلتتىق ماماندارىمىز بار. دسۇ-عا مۇشە ەلدەر رىنوگىنا ەكسپورتتاي الاتىن ەڭ ساپالى ونىمدەرىمىز بار. الەم ەلدەرىنىڭ كوبىنىڭ قولى جەتە قويماعان جاپونيا, كورەيا, چەحيا كولىكتەرى دە وزىمىزدە قۇراستىرىلادى. تەمىرجول سالاسىنىڭ لوكوموتيۆتەرى مەن جايلى ۆاگوندارىن ءوزىمىز شىعارا الامىز. ءبىزدىڭ شەبەر قولدى قىز-كەلىنشەكتەرىمىز قالى كىلەمدەردى دە توقيدى, الەمدىك برەندتەردەن كەم تۇسپەيتىن كيىمدەردى تىگەدى. ەڭ تەرەڭ مۇناي ۇڭعىمالارىن بۇرعىلايتىن قوندىرعىلاردى شىعارۋدى قولعا الدىق. تەڭىزدىڭ اساۋ تولقىندارىندا شايقالماي جۇزەتىن كەمەلەرىمىز دە وزىمىزدىكى.
ۇلت جوسپارى – بارشامىزدىڭ ارمانىمىزدى ىسكە اسىرۋعا جول اشاتىن كەشەندى قۇجات. ەلباسى مەملەكەتتىك قىزمەتتىڭ اشىقتىعىن قالاپ وتىر. شاعىن جانە ورتا بيزنەستىڭ وركەن جايۋى ءۇشىن «سالىق تۋرالى» كودەكستى جاڭعىرتتىردى. قاراپايىم جۇمىسشىنىڭ مۇددەسىن قورعايتىن «ەڭبەك تۋرالى» كودەكستىڭ جاڭا نۇسقاسىن ەنگىزدى. ەڭ باستىسى – كوپەتنوستى ەلىمىزدەگى تۇراقتىلىقتىڭ بۋىنىن بەكىتتى. ۇلتتىق قۇندىلىقتارىمىزدان باستاۋ العان تاۋەلسىزدىگىمىزدىڭ ومىرلىك قۇندىلىققا اينالۋىنا نەگىز قالادى. مۇنىڭ سىرتىندا تاريحىمىز بۇرىن بەيمالىم بولىپ كەلگەن تىڭ دەرەكتەرمەن تولىعىپ جاتىر. مادەني مۇرامىز جاڭعىرىپ, ۇلتتىق ونەرىمىزدىڭ ابىرويى اسقاقتادى. جاستاردىڭ وتانشىلدىق سەزىمى وياندى. وسىنىڭ ءبارى بارشانىڭ بيىك مۇراتى – ۇلت جوسپارىندا ناقتى كورىنىس تاۋىپ وتىر. دەمەك, ءبىز الداعى ۋاقىتتا دا بيىككە ۇمتىلىپ, اسقاق مۇراتتارعا قول جەتكىزەمىز.
ءابىلحان تولەۋىشوۆ,
حالىقارالىق «قازاق ءتىلى»
قوعامى اتىراۋ وبلىستىق فيليالىنىڭ توراعاسى.
اتىراۋ.