• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
باستى سايتقا ءوتۋ
15 قىركۇيەك, 2010

قىرعىزستان: پارلامەنت سايلاۋىنىڭ الامانى باستالدى

480 رەت
كورسەتىلدى

بۇل كۇندەردە بىشكەك كوشەلەرىندە سونادايدان كوز تارتقان كوركەم بيل­بورد-پلاكاتتار كوبەيە تۇسكەن. قىرعىز ەلىنىڭ ساياسي ومىرىنە قايتادان قان ءجۇ­گىرىپ, شىرايلانعان ءتۇرى بار. ونىڭ سە­بەبى, الداعى 10 قازانعا بەلگىلەنگەن قىر­­­عىزستان پارلامەنتى سايلاۋىنىڭ الامان بايگەسى سورەدەن شىعىپ, بولا­شاق پارلامەنتتەگى ورىنداردان دامەلى پارتيالاردىڭ ۇگىت-ناسيحات جۇمىسىن باستاۋعا رەسمي تۇردە رۇقسات ەتىلدى. سايلاۋ الدىنداعى ماڭىزدى ناۋ­قان­­دى زور قۇلشىنىس-جىگەرمەن بەل­سەن­دى باستاپ كەتكەن پارتيالارعا كەلەر بولساق, ەلدەگى 150 پارتيانىڭ 29-ى بار­­لىق ءراسىمدى تالاپتاردان ءوتىپ, ور­تالىق سايلاۋ كوميسسياسىندا زاڭدى ءتۇ­ر­دە تىركەلدى. كوميسسيا توراعاسى ا.فا­ريەۆ سايلاۋ كۇنى 2 ميلليون 700 مىڭ سايلاۋشى داۋىس بەرەتىنىن ايتۋدا. ناق قازىر مىناۋ جەڭەدى دەپ, كوپ داۋىس الادى دەپ, جاڭاعى پارتيالار­دىڭ ىشىنەن بىرەۋىن دارالاپ بولە-جارا اتاۋ قيىن. دەسە دە, “ميزامنىڭ تەمىر قالقانى” دەپ زاڭدىلىق اياسىنداعى ءىس-ارەكەتتى تۋ ەتكەن “ار-نامىس”, “اتا­مەكەن”, “اتا جول”, “اقسۇڭقار”, “قىر­­­عىزستاننىڭ سوتسيال-دەموكراتيالىق” جانە باسقا پارتيالاردىڭ ەل ىشىندەگى تانىمالدىعى دا وسى ازىردەن قىلاڭ بەرىپ قالعانداي. بۇل پارتيالار ادال, ءادىل ءھام اشىق كۇرەستى تالاپ ەتىپ وتىر. قازىردەن باستاپ بيلىك ورىندارىنا, بىلايشا ايتقاندا, “اكىمشىلىك رەسۋرس” دەيتىندى ىسكە قوسىپ, الا قويدى بولە قىرقاتىن بولساڭىزدار, ول قىرعىز ەلىنىڭ بولاشاعىن ويلاعاندىققا جاتپايدى” دەپ الدىن-الا مالىمدەۋدە. ءساۋىر ايىندا ب ۇلىنشىلىككە تولى دۇربەلەڭدى, ماۋسىمدا وشتاعى قاي­­عى­لى وقيعالاردى باستان كەشكەن قىرعىز ەلىندە تىنىشتىق پەن كەلىسىمدى قامتا­ماسىز ەتىپ, دەموكراتيالىق قوعامدى ور­نىقتىراتىن جولداعى العاشقى ماڭىزدى قادامنىڭ ءبىرى وسى پارلا­مەنت سايلاۋى بولعالى وتىر. بۇل ساي­لاۋدىڭ تەڭ قۇقىقتى جانە دەموكرا­تيا­لىق ستان­دارتتارعا سايكەس وتۋىنە حا­لىقارا­لىق قوعامداستىق تا ۇلكەن ءمان بەرۋدە. سوعان وراي, بىشكەككە ارنايى جۇ­مىس ساپارىمەن كەلگەن ءىس باسىنداعى ەقىۇ توراعاسىنىڭ ارنايى وكىلى, قا­زاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پارلامەنتى ءماجىلىسى توراعاسىنىڭ ورىنباسارى ءجا­نىبەك كارىبجانوۆ, بۇۇ باس حات­شى­سى­نىڭ ارنايى وكىلى ميروسلاۆ ەن­شە­مەن, ەۋرووداقتىڭ ورتالىق ازيا بوي­­ىنشا ارنايى وكىلى پەر مو­رەل­مەن جانە ەقىۇ-نىڭ جانجالداردى بولدىرماۋ جونىندەگى ورتالىعىنىڭ جەتەكشىسى گەربەرت سالدەرمەن بىرلەسە وتىرىپ, قىرعىز رەسپۋبليكاسى بيلىك ورىندارىنىڭ باسشىلارىمەن بىرقاتار كەزدەسۋلەر وتكىزدى. بۇل كەزدەسۋلەردە رەس­پۋبليكاداعى سايلاۋ الدىنداعى جاع­داي كەڭىنەن تالقىلانىپ, ارنايى وكىل­­­دەر ءوز تاراپىنان الداعى پارلامەنت سايلاۋىنىڭ ۇيىمشىلدىقپەن ءادىل ءوتۋىنىڭ ماڭىزدىلىعىن اتاپ كورسەتتى. ولار سونداي-اق ساياسي پارتيالاردىڭ وكىلدەرىمەن كەزدەسىپ, ولاردى ءوزارا تو­لە­رانتتىلىققا جانە سايلاۋ الدىنداعى ناۋقاندى جۇرگىزۋ بارىسىندا ءوز باسە­كەلەستەرىنە قۇرمەتپەن قاراۋعا شاقىر­دى. ەقىۇ جانە وعان مۇشە ەلدەر, اتاپ ايتقاندا, قازاقستان, رەسەي, اقش, تۇركيا جانە باسقالارى قىرعىزستان حالقى مەن ۇكىمەتىنە قاۋىپسىزدىك پەن تۇراقتى دامۋدى قامتاماسىز ەتۋ جو­لىندا, اتاپ ايتقاندا دەموكراتيالىق ينس­تيتۋتتاردى دامىتا ءتۇسۋ ءۇشىن, ادام قۇقىعىن قورعاپ, زاڭنىڭ ۇستەمدىگىن نى­عايتا ءتۇسۋ ءۇشىن ءوز قولداۋى مەن گۋما­­نيتارلىق جانە تەحنيكالىق كومەگىن ودان ءارى جالعاستىرۋدا. ج.كارىبجانوۆ باستاعان ەقىۇ دەلەگاتسياسى قىرعىزستاننىڭ وتپەلى كەزەڭدەگى پرەزيدەنتى روزا وتۋنباەۆامەن كەزدەستى. قىرعىز رەسپۋبليكاسىنىڭ باس­­شىسى الداعى سايلاۋدى دەمو­كرا­تيا­لىق تالاپتارعا ساي وتكىزۋ ءۇشىن بار كۇش-جىگەردى جۇمسايتىندىقتارىنا سەندىردى. سايلاۋعا ازىرلىك جانە ونى وتكىزۋ كەزەڭىنە ەقىۇ-نىڭ دەموكرا­تيالىق ينستيتۋتتارى جانە ادام قۇ­قى­­­عى جونىندەگى بيۋروسى تاراپىنان 300-دەن استام باقىلاۋشى كەلەدى دەپ كۇتىلۋدە. قورعانبەك امانجول – بىشكەكتەن.
سوڭعى جاڭالىقتار