ساراپتاما بيىلعى جىلدىڭ ءبىرىنشى جارتىسىندا قازاقستان ەكونوميكاسى ءوسۋدىڭ قارىمدى قارقىنىنا قول جەتكىزدى. ەندى ەلدىڭ ىشكى جالپى ءونىمى 2008 جىلدىڭ باسىنداعى دەڭگەيىنە جەتۋى ءۇشىن, سىرتقى اسەرلەر قازىرگىدەي قولايلى بولىپ تۇرا بەرسە, وسىعان دەيىن ۇكىمەت بولجاپ كەلگەننەن دە از ۋاقىت كەرەك ەكەن. ستاتيستيكا اگەنتتىگىنىڭ جەدەل مالىمەتتەرىنە قاراعاندا, ءبىرىنشى جارتىجىلدىقتاعى ىشكى جالپى ءونىمنىڭ كولەمى وسى كۇنگى باعامەن 8733,0 ملرد. تەڭگەنى قۇرادى. بۇل بىلتىرعى جىلدىڭ وسى مەرزىمىمەن سالىستىرعاندا, ناقتى ولشەمدە 8 پايىزدىق ءوسۋدىڭ بار ەكەنىن كورسەتەدى. ونىڭ بۇلايشا قارىشتاپ وسۋىنە ەكى ءتۇرلى فاكتور وڭ اسەر ەتسە كەرەك. ولاردىڭ ءبىرىنشىسى سالىستىرۋ ءۇشىن الىنعان 2009 جىلعى بازا نەگىزىنىڭ تومەن ەكەندىگى (وتكەن جىلعى قاڭتار-ماۋسىم ارالىعىندا ءىجو قۇلاۋى 2,3 %-عا دەيىن بارىپ ەدى) بولسا, ەكىنشىسى ەكسپورتقا شىعارىلعان تاۋارلارعا دەگەن سۇرانىستىڭ ارتىپ, باعانىڭ كوتەرىلىپ كەتۋىنەن ىزدەستىرىلەدى. ساراپشىلار قازىر ءبىز ءبىرىنشى جارتىجىلدىقتا سىرتقا شىعارعان تاۋارلاردىڭ باسىم بولىگىنىڭ الەمدىك باعاسى, بۇدان بۇرىنعى جىلمەن سالىستىرعاندا, ايتارلىقتاي ءوسىپ كەتتى دەپ وتىر. ول ءتىپتى ۇكىمەت بولجاعاننان دا جوعارى شىققان. سونىڭ ىشىندە Brent سۇرىپتى مۇناي باعاسىنىڭ كۇرت كوتەرىلگەنى بىردەن بايقالۋدا. ايتالىق, ونىڭ باررەلى 2009 جىلدىڭ وسى مەزگىلىندە 52,06 دوللار تۇرعان بولسا, قازىر 77,67 دوللاردان قايىرىلادى. كورىپ تۇرعاندارىڭىزداي, بۇل بيىلعى جىلدىڭ بيۋدجەتىنىڭ نەگىزى قالانىپ جاتقان كەزدەگى باعادان ءبىر جارىم ەسەدەن استام جوعارى. جاھان رىنوگىندا ەلىمىزدىڭ ەكسپورتتىق تاۋارلارى اراسىندا ءمانى جاعىنان ەكىنشى بۇيىم بولىپ تابىلاتىن ءتۇستى مەتاللدىڭ باعاسى دا شارىقتاپ وسكەن. اتاپ ايتقاندا, وتكەن جىلدىڭ ءبىرىنشى جارتىسىنا قاراعاندا, مىس – 76, مىرىش – 63, قورعاسىن – 57, الليۋميني مەن قالايى 43 پايىزعا قىمباتتاعان. اينالىپ كەلگەندە, باعانىڭ جاقسارۋى مەن تەڭگەرۋ بازاسىنىڭ تومەن بولىپ كەلۋى ونەركاسىپ ءوندىرىسىنىڭ ناتيجەسىنە وڭ سەرپىن بەردى. وسىنىڭ سالدارىنان وتكەن جىلدىڭ سالىستىرۋ نىسانى بولىپ تۇرعان ۋاقىتقا قاراعاندا, بيىلعى سونداي مەرزىم ارالىعىندا ءوندىرىس كولەمىنىڭ تابيعي ءوسىمى 11 پايىزدى كورسەتتى. بىلتىر وسى كەزەڭدە ول 2,7 پايىزعا كەرى كەتكەن ەدى. جالپى, بىزدە بيىل قۇرىلىس پەن نەگىزگى كاپيتالعا ينۆەستيتسيا سالۋدان باسقا ناقتىلى سەكتورلاردىڭ بارىندە, سونداي-اق قىزمەت كورسەتۋ سالاسىندا ايتارلىقتاي جوعارى قارقىن بارى كورىنىپ تۇر. مۇندا تەك قۇرىلىس كولەمى مەن ينۆەستيتسيا سالۋ تيىسىنشە 3,9 جانە 4,8 پايىزعا ارتقا كەتكەن. ال اۋىل شارۋاشىلىعى سالاسىندا كەرىسىنشە جالپى ءونىمنىڭ اۋقىمى 3,1 پايىزعا كوبەيە تۇسكەن. ءبىرىنشى جارتىجىلدىقتا بولشەك ساۋدا تاۋار اينالىمى كولەمى – 13,1, كولىكپەن تاسىمالداۋ قارقىنى – 6,8, بايلانىس قىزمەتى 5,3 پايىزعا ارتتى. وتكەن جىلدىڭ سالىستىرۋ كەزەڭىندە شىن مانىندە تاۋار ءوندىرۋ مەن قىزمەت كورسەتۋدىڭ بارلىق دەرلىك سالالارىندا قۇلدىراۋ ورىن العان. تۇتاستاي قاراعاندا, وتكەن جىلعى العاشقى 6 ايىمەن سالىستىرعاندا, بيىلعى تاۋار ءوندىرۋ كولەمى – 7,3, قىزمەت كورسەتۋ 4,8 پايىزعا ارتىق شىققان. ءوندىرىستىڭ قۇرىلىمى دا بىلتىرعىعا قاراعاندا ايتارلىقتاي ەلەۋلى وزگەرىستەرگە ۇشىراعان. ناقتى ايتساق, اۋىل شارۋاشىلىعىنىڭ ۇلەسى 3,2-دەن 2,6 پايىزعا, قۇرىلىستىڭ ۇلەسى 8,3-تەن 5,9 پايىزعا ازايسا, ال ونەركاسىپ كەرىسىنشە 29,4-تەن 32,0 پايىزعا ۇلعايعان. تۇتاسىمەن العاندا, ءىجو-دەگى تاۋار ءوندىرۋ ۇلەسى بىلتىرعى سالىستىرمالى ۋاقىتتاعى 40,9-دان 40,5 پايىزعا, ال قىزمەت كورسەتۋ 59,3-تەن 56,8 پايىزعا كەمىپ كەتكەن. ەكونوميكا قۇرىلىمىنداعى وسىناۋ وزگەرىستەر بۇل سەكتورلاردىڭ ءارتۇرلى قارقىنمەن دامۋىنا دا, تاۋار مەن قىزمەت تۇرلەرى باعالارىنىڭ قۇبىلۋىنا دا بايلانىستى پايدا بولعان. البەتتە, ەكسپورتقا شىعارىلعان تاۋارلار باعاسىنىڭ كوتەرىلۋىمەن بىرگە, تاۋارلار ءوندىرۋ مەن قىزمەت تۇرلەرىنىڭ تابيعي كولەمى ءوسۋى ىشكى جالپى ءونىم قۇنىنىڭ قارقىنىنا اسەر ەتپەي قويمايدى. سوندىقتان دا بۇل كورسەتكىش, جوعارىدا اتاپ وتكەنىمىزدەي, 8733,0 ملرد. تەڭگەگە جەتىپ, 2009 جىلدىڭ وسى مەزگىلىنە قاراعاندا, 35,5 پايىزدىق ىلگەرىلەۋشىلىك جاسالدى. مۇندا ءىجو دوللارعا شاققاندا, ۇشتەن ءبىر بولىكتەي بولىپ ءوسىپ, 59,3 ملرد. دوللار بولعانىن دا ايتا كەتۋىمىز كەرەك. سالىستىرۋ ءۇشىن كەلتىرەيىك, وسى كورسەتكىش بويىنشا رەكوردتىق دەڭگەي تىركەلگەن 2008 جىلدىڭ ءبىرىنشى جارتىسىندا قازاقستان ىشكى جالپى ءونىمىن 57,7 ملرد. دوللارعا, نەمەسە 6,95 ترلن. تەڭگە سوماسىنا جەتكىزدى. وسىلايشا ءبىرىنشى جارتىجىلدىقتا ءىجو ديناميكاسىنا ونەركاسىپ ءوسىمىنىڭ جوعارى قارقىنى, ەكسپورت تاۋارلارى قۇنى كولەمىنىڭ كەڭ اۋقىمدا ءوسۋى, سونىمەن قاتار تاۋار اينالىمى سالدوسىنىڭ بۇلاردان دا گورى ايتارلىقتاي جاقسارۋى نەگىزگى ىقپال جاسادى. قازاقستاننىڭ بيىلعى جىلعى قاڭتار-ماۋسىم ارالىعىنداعى سىرتقى ساۋدا اينالىمى 42,5 ملرد. دوللاردى قۇرادى. بۇل وتكەن جىلدىڭ وسى مەزگىلىنە قاراعاندا 40,1 پايىزعا ارتىق. وسى تۇستا ەكسپورتتىڭ ءوسۋى 72,2 پايىزعا جەتىپ, 29,6 ملرد. اقش دوللارىنا تەڭەسسە, كەرىسىنشە يمپورتتىڭ اۋقىمى 1,8 پايىزعا كەمىپ, 13 ملرد. دوللارمەن تۇيىقتالدى. سىرتقى ساۋدا اينالىمى ديناميكاسىنا وڭ اسەر ەتكەن نەگىزگى فاكتورلار قاتارىندا ەكسپورتقا شىعارىلعان تاۋارلار باعاسىنىڭ ارتۋى, ەكسپورتتىڭ تابيعي ءوسىمى, سونداي-اق سالىستىرۋ بازاسىنىڭ تومەندىگى بار. ماسەلەن, بىلتىرعى جىلعى وسى كەزەڭدە ونىڭ الدىنداعى سالىستىرمالى مەرزىمگە قاراعاندا, ەكسپورت اۋقىمى ەكى ەسەدەن استام ازايىپ, ساۋدا بالانسى ءپروفيتسيتى, ياعني پايداسى كۇرت قىسقارىپ كەتكەن ەدى. وسىنىڭ اياسىندا بيىلعى جىلدىڭ ءبىرىنشى جارتىسىنداعى ساۋدانىڭ وڭ سالدوسى ءتورت ەسەدەن استام ءوسىپ, 16,6 ملرد. اقش دوللارىن قۇرادى. ستاتيستەردىڭ باعالاۋىنشا, وسى ۋاقىتتا ءبىر ايداعى اتاۋلى ورتاشا جالاقى 72 692 تەڭگە بولىپ, بىلتىرعى ءتيىستى كەزەڭمەن سالىستىرعاندا, 12,4 پايىزعا ارتقان. ال ناقتىلى مولشەرلەمەدە ول 5,0 پايىزدى قۇرايدى. شىلدە ايىندا بۇل دەڭگەي تاعى ارتقان. تۇرعىندار تاپقان اقشالاي تابىس كولەمى 38 359 تەڭگە بولىپ, اتاۋلى جانە ناقتىلى ولشەمدەردە تيىسىنشە 15,7 جانە 8 پايىزدار مولشەرىنە كوتەرىلگەن. وسىلارعا قاراپ وتىرىپ, ۇستىمىزدەگى جىلدىڭ العاشقى جارتىسىندا ەلىمىزدىڭ الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق دامۋ بارىسى الدىن-الا بولجانعان شامادان الدەقايدا جوعارى بولعانىن پايىمداۋىمىزعا بولادى. ءسويتىپ, بازالىق سالالارداعى الەمدىك رىنوك باعالارىنىڭ ءوسۋ جاعدايى, تۇتاستاي العاندا, ەكونوميكانى قالپىنا كەلتىرۋ ءوسىمىنىڭ دە جوعارى قارقىنىن بايقاتتى. بۇل تۇتاس كورىنىسكە تەك ءالى كۇنگە دەيىن جاعدايى كۇردەلى كۇيىندە قالىپ تۇرعان بانك سەكتورى عانا قوسىلا المايتىن شىعار. ۇستىمىزدەگى جىلدىڭ ءبىرىنشى جارتىسىندا قازاقستانمەن بىرگە وزبەكستان دا ىشكى جالپى ءونىمنىڭ وسۋىنەن 8 پايىزدىق كورسەتكىشكە جەتتى. بۇل كۇللى تمد ەلدەرى اراسىنداعى ەڭ جوعارى كورسەتكىش بولىپ تابىلادى. ايتالىق, وسى ۋاقىتتا تاجىكستان 7 پايىزدان ءسال جوعارى دەڭگەيدەن تابىلسا, ارمەنيا مەن بەلارۋس 6 پايىزدىڭ اۋقىمىنان استى. ءوسىمنىڭ وڭ ديناميكاسىنا دوستاستىقتىڭ باسقا ەلدەرى دە قول جەتكىزدى. تمد ستاتيستيكا كوميتەتىنىڭ مالىمەتتەرى بويىنشا, جىلدىڭ ءبىرىنشى جارتىسىندا ءىجو-ءنىڭ تمد ەلدەرىندەگى ورتاشا ءوسۋى 4 پايىزدىڭ شاماسىندا دەپ باعالانسا, ونەركاسىپ ءونىمىنىڭ ءوسىمى 10 پايىزعا جاقىنداعان. بۇدان ەكى اپتا بۇرىن جاريالانعان اقپاراتقا قاراعاندا, ەلىمىزدىڭ ەكونوميكالىق احۋالى شىلدە ايىندا ءوزىنىڭ تۇراقتى قالپىن ساقتاپ قالعان. اي ىشىندە ونەركاسىپ ونىمدەرىن ءوندىرۋدىڭ تابيعي كولەمىنىڭ يندەكسى 2009 جىلدىڭ سول كەزەڭىمەن سالىستىرعاندا 11,3 پايىز جوعارى بولىپ شىققان. وسىنىڭ نەگىزىندە ونەركاسىپ ونىمدەرىن ءوندىرۋدىڭ ءبىرىنشى جارتىجىلدىقتاعى ءوسۋ دەڭگەيىنە وزگەرىس ەنبەگەن. مۇندا ءونىمنىڭ قازىرگى باعاداعى كولەمى اي كولەمىندە 960 ملرد. تەڭگەگە ءوسىپ, جەتى ايداعى كورسەتكىش 6 474,7 ملرد. تەڭگەگە بارىپ توقتاعان. وتكەن جەتى ايدا تاۋ-كەن ونەركاسىبىنىڭ تابيعي ءوسۋ يندەكسى 5,8 پايىزعا شامالاندى. ءوندىرىستىڭ ءوسۋى شيكى مۇناي مەن گاز كوندەنساتىن (5,6 %), تابيعي گازدى (5,0 %), كومىر مەن تەمىر كەندەرىن ءوندىرۋدى ۇلعايتۋ نەگىزىندە مۇمكىن بولدى. مۇندا وتىن-ەنەرگەتيكالىق پايدالى قازبالاردى الۋدى ۇلعايتۋ ءتۇستى مەتالل كەنى كولەمىنىڭ ءتۇسىپ كەتۋىمەن تۇسپا-تۇس كەلدى. ەسەپتى كەزەڭدە ءونىم وڭدەۋشى ونەركاسىپتىڭ ءوسۋ قارقىنى 19,4 پايىزدى قۇرادى. ازىق-ت ۇلىك, وڭدەلگەن مۇناي ونىمدەرى, توقىما بۇيىمدار, قۇرىلىس ماتەريالدارى, مەتاللۋرگيا جانە حيميا ونەركاسىبىنىڭ ونىمدەرى ءبىرشاما ارتتى. قاڭتار-شىلدە ايلارىندا اۋىل شارۋاشىلىعىنداعى ىشكى جالپى ءونىم كولەمى اعىمداعى باعامەن 460,0 ملرد. تەڭگەگە تەڭەسىپ, ءوسۋ قارقىنى جارتىجىلدىق قورىتىندىسىنداعى 3,1 پايىزدان 1,3 پايىزعا كەيىن شەگەرىلىپ كەتتى. سونىمەن بىرگە, بولشەك ساۋدا اينالىمى كولەمىنىڭ ءوسۋ قارقىنى اي ىشىندە 13,1-دەن 13,3 پايىزعا كوتەرىلدى. جۇك تاسىمالداۋ اۋقىمى 10,4 پايىزعا ءوسىپ, ول 201,3 ملرد. توننا-شاقىرىمعا تەڭەستى. بۇدان باسقا, ۇزاق ۋاقىتقا سوزىلعان قۇلدىراۋدان كەيىن, شىلدە ايىندا قۇرىلىس-مونتاج جۇمىستارىنىڭ كولەمى از دا بولسا وسكەن سىڭاي تانىتتى. ونىڭ قاڭتار-شىلدە ارالىعىنداعى كولەمى 892,1 ملرد. تەڭگەنى قۇراپ, بىلتىرعى جىلدىڭ وسى كەزەڭىنەن 0,1 پايىزعا ارتىقتىعىن بايقاتتى. شىلدەدە قارجى سالۋ سالاسىندا دا ىلگەرىلەۋ ءۇردىسى بولدى. جەتى ايدا نەگىزگى كاپيتالعا سالىنعان ينۆەستيتسيا كولەمى 2 257,6 ملرد. تەڭگەگە تىرەلدى. بۇل ايدا نەگىزگى كاپيتالعا سالىنعان ينۆەستيتسيا وسىنىڭ الدىنداعى ايداعى 4,8 پايىزدان 2,9 پايىزعا دەيىن ازايدى. كاسىپورىننىڭ ءوز قارجىسى جەتىسپەي جاتقان كەزدە, كرەديت رەسۋرسىنىڭ تاپشىلىعى مەن ونىڭ قىمباتتاۋى جاعدايىندا قۇلدىراۋ قارقىنىنىڭ باياۋلاۋى مەكەمە مەن تۇرعىنداردىڭ قارجىلاي ۇلەستەرىنىڭ, سونداي-اق بيۋدجەتتىڭ ۇلعايتىلۋى, بۇعان كەرىسىنشە, ونىمەن ءبىر مەزگىلدە شەتەلدىك ينۆەستيتسيالار مەن زاەم قارجىلارىنىڭ قىسقارۋى ەسەبىنەن قامتاماسىز ەتىلدى. شىلدە ايىنىڭ مالىمەتتەرى, اۋا رايى جاعدايىنا قاتىستى قولايسىزدىقتى كوبىرەك كەشكەن اۋىل شارۋاشىلىعىنان باسقا, بازالىق سالالاردىڭ بارلىعىندا دا ءىس جۇزىندە جاعدايدىڭ جاقسارا باستاعانىن كورسەتەدى. ناتيجەسىندە قاڭتار-شىلدە شەگىندەگى قىسقا مەرزىمدىك ەكونوميكالىق ينديكاتور جىل ىشىندەگى ەڭ جوعارى نۇكتەگە جەتىپ, ول 109,2 پايىزدى قۇرادى. ماماندار سونىمەن قاتار اعىمداعى جىلدىڭ ەكىنشى جارتىسىندا وتاندىق ەكونوميكانىڭ بىرتىندەپ تومەن تۇسە باستاۋى ىقتيمال ەكەنىن دە ايتادى. مۇنداي قاۋىپكە بىرنەشە فاكتور قوزعاۋ سالىپ وتىر. مىسالى, ەندىگى جەردە سالىستىرىپ قاراۋ ءۇشىن الىناتىن بازانىڭ وسەتىنى, سونىڭ ىشىندە ەكسپورتقا شىعارىلاتىن تاۋارلار باعالارىنىڭ بىرتىندەپ تەڭەسۋى سونداي سەبەپتەرگە جاتادى. سول سياقتى وسىنىڭ الدىنداعى رەكوردتىق كورسەتكىشتى جىلدارعا قاراعاندا, ءداندى داقىلدار كولەمى قىسقارىپ كەتۋىنە بايلانىستى اۋىل شارۋاشىلىعىندا بايقالاتىن ايتارلىقتاي باياۋلاۋ ۇدەرىسى دە بەلگىلى ءبىر ءرول وينايدى. سوعان قاراماستان, قاڭتار-شىلدە ارالىعىنداعى ناقتىلى كورسەتكىشتەردى, سونداي-اق كۇتىلىپ وتىرعان قولايلى باعالىق كونيۋنكتۋرانى ەسكەرگەندە ەكونوميكانىڭ تۇتاستاي جىل ىشىندە 5-7 پايىز دەڭگەيىندە ءوسۋى ساقتالاتىنىنا ءۇمىت ارتۋعا بولادى. بۇل ۇكىمەتتىڭ الدىن-الا بولجاعانىنان ەسەلەي كوپ. جاقىندا ەكونوميكالىق دامۋ جانە ساۋدا ۆيتسە-ءمينيسترى قۋاندىق بيشىمباەۆ قازاقستاننىڭ 2010 جىلعى ىشكى جالپى ءونىمى ءوسۋىنىڭ 5 پايىز بولاتىنىن قاداپ تۇرىپ ايتتى. بۇل دەڭگەيدىڭ ءوزى ۇكىمەتتىڭ جىل قورىتىندىسىنا جاز باسىندا جاساعان بولجامىنان 1 پايىزعا, ال قاڭتاردا بولجاعانىنان 3 پايىزعا ارتىق. بىراق, ساراپشىلار ەلىمىزدىڭ ەكونوميكاسى ءوسۋىنىڭ نەگىزگى قوزعاۋشى كۇشى بولىپ وتىرعان الەمدىك كونيۋنكتۋرا جىلدىڭ ەكىنشى جارتىسىندا وزگەرىپ كەتۋى مۇمكىن دەگەن دە بولجام بىلدىرەدى. سونىڭ سالدارىنان قازىرگى ءوسۋ دەڭگەيى ءبىرشاما تومەن ءتۇسىپ, 5 پايىزدىڭ ماڭايىندا توقتاۋى ىقتيمال. دەگەنمەن, مۇنىڭ ءبارى ازىرگە بولجام عانا. ول مۇنايدىڭ Brent سۇرىبى باررەلىنىڭ باعاسى 65 دوللاردان بولىپ تۇرعان جاعدايدان شىعارىلىپ الىنىپ وتىر. ال جاعداي بۇدان دا گورى قولايلى بولا قالسا, رەسپۋبليكانىڭ 2010 جىلعا بەلگىلەنگەن بيۋدجەتىنىڭ كۇزگى قارالىمىندا كورىنىس بەرۋى مۇمكىن. ءبىرىنشى جارتىجىلدىقتاعى جاقسى ناتيجەلەرگە قاراعاندا, سولاي بولىپ قالۋى دا عاجاپ ەمەس. جىلدىڭ ءبىرىنشى جانە ەكىنشى توقساندارىندا ونەركاسىپ ءوندىرىسىنىڭ ءوسۋى تيىسىنشە 11,6 جانە 12 پايىز مولشەرلەرىندە بولدى. وسىنىڭ ءوزى ەكونوميكا ءوسىمىنىڭ جوعارى قارقىندا ەكەنىنە ەش كۇمان تۋدىرمايدى. بۇلار, اسىرەسە, 2009 جىلدىڭ ءىV توقسانىنداعى 9,6 پايىزدىڭ قاسىندا الدەقايدا قاۋقارلى بولىپ كورىنەر ەدى. بۇدان بولەك, جىلدىڭ ەكىنشى جارتىسىنان ءداستۇرلى تۇردە قارجى سەكتورىنىڭ جاندانا ءتۇسۋى مەن ناقتى سەكتوردى نەسيەلەۋدىڭ ءبىرشاما جاقسارۋى كۇتىلۋدە. وسى جەردە ۇكىمەتتىڭ وتكەن جىلدىڭ سوڭىندا 2010 جىلعى ىشكى جالپى ءونىمنىڭ ءوسىمىن 2,5 پايىزعا بولجاپ الىپ, قاڭتاردىڭ باسىندا بۇل مولشەردى 2 پايىزعا دەيىن تۇسىرە قاراستىرعانىن دا ەسكە العان ابزال. ول مۇناي باررەلىن سول كەزدە 2010 جىلعا – 58 دوللار, 2011 جىلعا 60 دوللار مولشەرىندە بولجامدى باعالاۋ نەگىزىندە جاسالعان ەدى. ۇكىمەتتىڭ بۇل ساقتىعىن سوندا رەيتينگ اگەنتتىكتەرى, بانكتەر جانە حالىقارالىق ۆاليۋتا قورى قولداعان بولاتىن. بيىلعى مامىر ايىندا جارىق كورگەن حالىقارالىق ۆاليۋتا قورىنىڭ “ايماقتىق ەكونوميكا دامۋىنىڭ پەرسپەكتيۆالارى” اتتى رەسمي بايانداماسىندا كاۆكاز بەن ورتالىق ازيا ەلدەرىندە قارجى داعدارىسىنىڭ زارداپتارى سوڭىنان ەڭسە كوتەرۋدىڭ العاشقى بەلگىلەرى بايقالعانى, ال قازاقستان مەن ءازىربايجاننان 2-3 پايىز ءوسۋ كۇتىلەتىنى ايتىلعان. وسى ارالىقتا تەك ساناۋلى عانا ساراپشىلار بۇلاردان گورى وپتيميستىك كوزقاراستا بولدى. مىسالى, Standart & Poor‘s وكىلى ەكاتەرينا تروفيموۆا اعىمداعى جىلدىڭ اقپان ايىندا جاقسى سىرتقى احۋال ورناعان جاعدايدا قازاقستاننىڭ 2010 جىلعى ەكونوميكالىق ءوسۋى 5 پايىزعا دەيىن كوتەرىلەتىنىن ءبىلدىردى. ال حالىقارالىق ينۆەست-توپتىڭ جەتەكشى مامانى يۆان چاكاروۆ 2009 جىلدىڭ كۇزىندە-اق داعدارىستان كەيىنگى كەزەڭدە قازاقستاندى تمد ەلدەرىندەگى باسقا كورشىلەرىنە قاراعاندا جاقسى بولاشاق كۇتىپ تۇرعانىن ايتىپ ەدى. ونىڭ پىكىرىنشە, ءبىزدىڭ ەل دوستاستىقتىڭ باسقا داۋلەتتەرىنەن گورى داعدارىستان كۇشتىرەك قالىپتا شىعۋعا ءتيىس. سەبەبى, قازاقستان داعدارىس كەزىندە ىشكى جالپى ءونىمنىڭ قالقىپ تومەن تۇسۋىنە قول جەتكىزىپ, كوپ بولىگى شاعىن جانە ورتا بيزنەسكە, اۋىل شارۋاشىلىعىنا جانە ينفراقۇرىلىمعا باعىتتالعان داعدارىسقا قارسى جاقسى باعدارلاما جاساي بىلگەن. بۇعان قوسا Nomura 2010 جىلى مۇناي باررەلىنىڭ باعاسى – 72, ال 2011 جىلى 75 دوللارعا دەيىن كوتەرىلەتىنىن بولجاپ وتىر. وسى دەرەكتەردىڭ ءوزى بىزگە جاقىن بولاشاققا, كەلەر جىلعا وپتيميستىك كوزبەن قاراۋ كەرەك ەكەنىن بىلدىرەدى. سەرىك ءپىرنازار, استانا.