ءسىز نە دەيسىز؟
بيىلعى جىلعى جەردى قۋىرعان اپتاپ ىستىق پەن قۋاڭشىلىق الەمنىڭ كەيبىر ايماقتارىندا ءتوتەنشە جاعدايلار تۋعىزۋدا. اسىرەسە, بىزبەن كورشى قونىس تەپكەن رەسەي ەلىنىڭ ورماندارى وتقا ورانىپ, ءتىلسىز جاۋ ەلدى مەكەندەر مەن جاسىل جەلەكتەردى جالماپ بارادى. وسىعان بايلانىستى قر ۇكىمەتى دە سەلەكتورلىق ءماجىلىس وتكىزىپ, ايماق باسشىلارىنا اتام قازاقتىڭ “ساقتانساڭ – ساقتارمىن” دەگەن اتالى ءسوزىن قاداپ ايتتى.
سىر ايماعىندا اعىمداعى جىلى ەلىمىزدىڭ وزگە ايماقتارىمەن سالىستىرعاندا اپتاپ ىستىق ەرەكشە كۇش العان.
“ەگەمەن قازاقستان” گازەتىنىڭ قىزىلوردا وبلىسىنداعى مەنشىكتى ءتىلشىسى ەركىن ءابىل وبلىستىق توتەنشە جاعدايلار جونىندەگى دەپارتامەنتى مەملەكەتتىك ءورت باقىلاۋ باسقارماسىنىڭ باستىعى اسقار قوجاقوۆقا:
– ءسىز نە دەيسىز؟
– اۋا رايىن بولجاۋشىلاردىڭ ايتۋىنا سەنەر بولساق, سىر ايماعىنداعى كۇن ىستىعى قىركۇيەك ايىنىڭ بەل ورتاسىنا دەيىن بارماق. دەمەك, جوعارىدا ءوزىڭىز ايتقانداي, قامدانعان جان قاپى قالماسا كەرەك. اعىمداعى جىل باسىندا وبلىس اكىمدىگى ءورت قاۋىپسىزدىگىن بولدىرماۋ شارالارىن ءوتكىزۋدىڭ كەستەسىن بەكىتتى. وسىعان بايلانىستى ءبىزدىڭ مەكەمە ىقپالىمەن “ورمان” جانە “ساياجاي” شارالارىن وتكىزدىك.
بۇگىندە وبلىس اۋماعىندا ورمان جانە جانۋارلار الەمىن قورعاۋ جونىندە 8 مەملەكەتتىك مەكەمە جۇمىس ىستەيدى. ەگەر سارالاپ ايتار بولسام, ءبىزدىڭ ايماقتا 6519,1 مىڭ گەكتار ورمان قورى بار بولسا, ونىڭ 3037 مىڭ گەكتارى جاسىل جەلەككە ورانعان ورماندى جەر. سونداي-اق, وبلىستىق ورمان جانە جانۋارلار الەمىن قورعاۋ ءجونىندەگى مەملەكەتتىك مەكەمەسىنىڭ ورماندى القابى 3 ملن. 738 مىڭ گەكتاردى قۇرايدى. وسىنشاما جەردىڭ قازىرگى تاڭدا 4745,5 شاقىرىم جەرى جىرتىلىپ, مينەرالدى جولاق جاسالدى. سونىمەن بىرگە 1036 شاقىرىم جەر مەن جاڭادان جىرتىلعان 174 شاقىرىم جولاق كۇندەلىكتى باقىلاۋعا الىنىپ وتىر.
ءسوز ورايى كەلگەندە ايتا كەتەيىن, ءاربىر ادام ءتىلسىز جاۋدان ساق بولىپ, قورشاعان ورتانى قورعاۋداعى جاۋاپكەرشىلىكتەرىن سەزىنە ءبىلۋگە مىندەتتى. وسىنى جۇرتشىلىقتىڭ جۇرەكتەرىنە جەتكىزۋ ماقساتىندا تۇسىنىستىك, وقۋ-جاتتىعۋ شارالارىن جوسپارلى جۇرگىزۋدەمىز. ءبىزدىڭ ماماندار اپتا سايىن ساياجاي يەلەرى مەن تۇرعىندار اراسىندا ناسيحات جۇمىستارىن جۇرگىزەدى. بۇگىنگى كۇنگە دەيىن 471 ءۇيدىڭ ەگەسىنە ءورت قاۋىپسىزدىگىن ساقتاۋ ءجونىندە نۇسقامالار بەرىلسە, حالىق كوپ جينالاتىن جەرلەرگە 595 دانا ۇنپاراقتار ءىلىنىپ قويىلدى.
ۇستىمىزدەگى جىلى كەستەگە ءسايكەس ءورت-تاكتيكالىق جاتتىعۋلارىن وتكىزۋدەمىز. بۇل جاتتىعۋلارعا تەك قانا ءورت سوندىرۋشىلەر ەمەس, جەرگىلىكتى تۇرعىندار, كولىك جانە كوممۋنيكاتسيا مەكەمەلەرى, ەرىكتى ءورت ءسوندىرۋ قۇرىلىمدارى, ءورت پويىزدارى قاتىسۋدا. جاقىندا عانا وتكىزىلگەن وسى جاتتىعۋعا 150-دەن استام ادام مەن ونداعان تەحنيكا قاتىستى.
ءبىزدىڭ سىر ايماعىنداعى مىنا ءبىر ءجايتتى دە ايتپاسقا بولماس. ورماندى القاپتاردى قورعاۋ ماقساتىندا ءورت حيميالىق ستانسالارى وتە قاجەت-اق. سودان دا بارلىق اۋدانداردا وسىنداي ستانسالاردى اشساق, قۇبا-قۇپ بولار ەدى.
ءسوز سوڭىندا ايتارىم, ورماندى القاپتى, ونى ايتاسىز, ساياجاي مەن تۇرعىن ۇيلەردى, مەملەكەتتىك عيماراتتاردى ءتىلسىز جاۋدان قورعاۋ – بارشامىزعا ورتاق مىندەت ەكەنىن ەستەن شىعارمايىق.
قىزىلوردا.