قازاق حالقى ءوزىنىڭ ار-نامىسىنا اينالعان ۇلدارى مەن قىزدارىن لايىقتى قۇرمەتتەپ, ارقاشاندا ۇمىتپايدى. ءبىر اللادان كەيىنگى سيىنارى دا, ارقا سۇيەرى دە سولار. ارۋاقتاردى اسپەتتەۋ ەجەلدەن قالىپتاسقان يگى ءداستۇرىمىز. حالقىمىز جاقسىلىققا, پاراساتتىلىققا جانە يماندىلىققا ۇندەيتىن دانىشپاندارىن, اقىل-ويدىڭ شامشىراعىن جاققان عۇلامالارىن جانە ەل قورعاعان باتىرلارىن ۇنەمى ماقتان ەتىپ, ارتقا قالدىرعان وسيەتتەرىن رۋحاني ازىق ەتەدى. سوندىقتان دا ەلىمىز الەمدىك وركەنيەتتىڭ تورىنەن لايىقتى ورىن الىپ, ومىرشەڭدىك قادىر-قاسيەتىمەن دۇنيە جۇزىنە بارعان سايىن كەڭ تانىلا تۇسۋدە.
وسىنداي تەڭدەسى جوق تۇلعالارىمىزدىڭ الدىڭعى ساپىندا ۇلت ۇستازى اتانعان ۇلى اقىن-فيلوسوف اباي قۇنانباەۆ تۇر. بۇل دانىشپاندى تەك قازاق حالقى ەمەس, ەلىمىزدى مەكەندەگەن باسقا دا كوپتەگەن ۇلت وكىلدەرى ورىندى ماقتانىش ەتەدى. سول كىسىنىڭ گۋمانيستىك وسيەتتەرىنە ارقاشاندا ساي بولۋدى ولار وزدەرىنە زور ابىروي سانايدى.
ەلباسىمىز نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى نازارباەۆتىڭ كورەگەندىگىنىڭ ارقاسىندا ابايدىڭ داڭقى بۇگىندە ءدۇنيە جۇزىنە كەڭ جايىلدى. ول تاۋەلسىز قازاق ەلىنىڭ بىردەن-ءبىر نىشانىنا اينالدى. اباي دەسە, شەتەلدىكتەر قازاقتى بىردەن تانيتىن بولدى. پرەزيدەنتىمىزدىڭ باستاماسىمەن الەمدىك ۇيىم – يۋنەسكو شەڭبەرىندە عۇلامانىڭ 150 جىلدىق مەرەيتويى سالتاناتپەن اتاپ ءوتىلگەنى بەلگىلى. تاعى دا نۇرسۇلتان ءابىش ۇلىنىڭ ۇلكەن بەدەلى ارقاسىندا رەسەي مەملەكەتىنىڭ ءتورى – ءماسكەۋدە ابايدىڭ تاماشا ەسكەرتكىشى بوي كوتەردى. اقىن ەسىمى تەڭدەسى جوق تۇلعا رەتىندە كوپتەگەن شەتەلدەردە ءاسپەتتەلىپ وتىر. اتاپ ايتساق, ەگيپەتتە, ءتۇركيادا, گەرمانيادا, فرانتسيادا جانە باسقا دوستاس مەملەكەتتەردە.
تاۋەلسىز قازاقستاندا اباي ەسىمى ۇلكەن قۇرمەتكە بولەنگەن. بىزدە مەكتەپتەر, جوعارى وقۋ ورىندارى, ءمادەنيەت مەكەمەلەرى, قالا مەن اۋداندار جانە كوشەلەر اقىن اتىمەن اتالادى. سونىڭ ءبىرى – جامبىل وبلىسىنداعى قازاق دراما تەاترى بولاتىن. بۇل مادەنيەت ورتالىعىنا اباي ەسىمى 1945 جىلى بەرىلگەن. ال سول وبلىستىق قازاق دراما تەاترى قازىر اباي ەسىمىمەن اتالمايدى. 1974 جىلعى قازاق سوۆەت ەنتسيكلوپەدياسىنىڭ 4 تومىنداعى 254 بەتتە: “اباي قۇنانباەۆتىڭ 100 جىلدىعىنا وراي 1945 جىلى جامبىل وبلىستىق قازاق دراما تەاترىنا ابايدىڭ ەسىمى بەرىلدى” دەپ تايعا تاڭبا باسقانداي جازىلعان. وسى تاقىرىپتا 2004 جىلدان بەرى جەتى ماقالا جازدىم. ولار رەسپۋبليكالىق باسىلىمداردا جاريالاندى.
مەنىڭ ماقالالارىما ءۇن قوسىپ رەسپۋبليكالىق باسىلىمداردا ءبىرنەشە ماقالا دا جارىق كوردى. ونىڭ ءبارىن كوزى قاراقتى جۇرت جاقسى بىلەدى.
ءبىر ايتا كەتەتىن جايت, مەنىڭ ابايعا قاتىستى باسپاسوزدە جارىق كورگەن ماقالالارىمنىڭ ءبارى ءمادەنيەت مينيسترلىگىنە جىبەرىلىپ, حات جازىلدى. مۇراعاتتاردان الىنعان قۇجاتتار دا قوسا جولدانىلدى. امال نە, اباي ەسىمىن تەاترعا قايتارتۋعا ەشبىر ارەكەت جاسالمادى.
مەن وسى ماڭىزدى ماسەلە ءجونىندە وبلىستىڭ جاڭا اكىمىنە دە, اكىمنىڭ ورىنباسارىنا دا ايتتىم. قولىمداعى دالەل-دايەكتەردى كورسەتتىم. سودان بەرى جارتى جىل وتسە دە “باياعى جارتاس ءبىر جارتاس, قاڭق ەتەر تۇكتى بايقاماستىڭ” كەبى كەلدى. ورىن العان كەمشىلىكتەردى تۇزەتۋگە ەشبىر شارا قولدانىلعان جوق.
مىنە, ۇلى ابايدىڭ تۋعانىنا 165 جىل تولۋىن تويلايتىن كەزەڭ دە كەلىپ جەتتى. وكىنىشكە قاراي, جامبىل وبلىستىق قازاق دراما تەاترى 2004 جىلدان بەرى اقىن ەسىمىنسىز جەتىمسىرەپ, يەسىز قالعان كۇندەردى باستان كەشۋدە.
ساعات ارىن ۇلى, سوعىس جانە ەڭبەك ارداگەرى.
تاراز.