2025 جىلى مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسىمەن ەلىمىزدە العاش رەت «جاساندى ينتەللەكت تۋرالى» زاڭ قابىلداندى. قازاقستانداعى ءبىلىم بەرۋ جۇيەسىندە جي تەحنولوگيالارىن وقىتۋ پروتسەسىنە ساۋاتتى ءارى ساپالى ەنگىزۋ بويىنشا جۇمىس جۇرگىزىلىپ جاتىر.
جاھاندىق باسەكەگە قابىلەتتى ۇرپاق تاربيەلەۋدە جاساندى ينتەللەكت ەلەمەنتتەرىن ءتيىمدى قۇرال رەتىندە ەنگىزۋ – وقۋ-اعارتۋ مينيسترلىگىنىڭ كۇن تارتىبىندەگى وزەكتى ساۋالداردىڭ ءبىرى. بۇل ورايدا جي پەداگوگتەردىڭ ارتىق جۇكتەمەسىن ازايتۋ جانە وقۋ پروتسەسىن ۇتىمدى ۇيىمداستىرۋ ماقساتىندا ءتيىمدى قولدانىلا باستادى. جي-ءدى وقۋشىلاردىڭ سىني ويلاۋ, تالداۋ, سالىستىرۋ, رەفلەكسيا داعدىلارىن دامىتۋعا قولدانۋ دا ءبىلىم ساپاسىن ارتتىرۋعا مۇمكىندىك بەرەتىنىن اتاپ وتكەن ءجون.
ەسكە سالا كەتەيىك, بيىلعى وقۋ جىلىنىڭ باسىندا وقۋ-اعارتۋ مينيسترلىگى مەن تسيفرلىق دامۋ, يننوۆاتسيالار جانە اەروعارىش ونەركاسىبى مينيسترلىگىنىڭ «2025-2029 جىلدارعا ارنالعان ورتا, تەحنيكالىق جانە كاسىپتىك, سونداي-اق ورتا بىلىمنەن كەيىنگى ءبىلىم بەرۋ جۇيەسىنە جاساندى ينتەللەكتىنى ەنگىزۋدىڭ تۇجىرىمدامالىق نەگىزدەرىن بەكىتۋ تۋرالى» بىرلەسكەن بۇيرىعىنا قول قويىلدى. قۇجاتتا العاش رەت ءبىلىم بەرۋ سالاسىندا جاساندى ينتەللەكتىنى قولدانۋدىڭ بىرىڭعاي ۇلتتىق ستاندارتتارى بەكىتىلىپ, وعان ەتيكا, قۇقىقتىق رەتتەۋ, دەربەس دەرەكتەردى قورعاۋ جانە اكادەميالىق ادالدىق ماسەلەلەرى ەنگىزىلدى. ءارى جاساندى ينتەللەكتىگە ارنالعان ارنايى تاقىرىپتاردى وقۋ پروتسەسىنە كىرىكتىرۋ, زاماناۋي تسيفرلىق وقۋلىقتار شىعارۋ, وقۋشىلاردىڭ جي بويىنشا ساۋاتتىلىعىن قالىپتاستىرۋ جانە ولاردىڭ جوبالىق قابىلەتتەرىن دامىتۋعا جاعداي جاساۋ جاعى دا كوزدەلگەن.
وقۋشىلارعا ماماندىق تاڭداساتىن جي-اگەنت ىسكە قوسىلدى
بۇدان بولەك, ى. التىنسارين اتىنداعى ۇلتتىق ءبىلىم اكادەمياسى ءبىلىم بەرۋ سالاسىنا جي-ءدى ەنگىزۋ بويىنشا «جاساندى ينتەللەكتىنى ورتا ءبىلىم بەرۋ جۇيەسىندە قولدانۋدىڭ ەتيكالىق ستاندارتتارى», «جاساندى ينتەللەكتىنى وقۋ پروتسەسىنە ەنگىزۋدىڭ ادىستەمەلىك ۇسىنىمدارى» جانە «ورتا ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارىندا اكادەميالىق ادالدىقتى قامتاماسىز ەتۋ جونىندەگى ەرەجەلەر» سىندى قۇجاتتادى ازىرلەپ, پەداگوگتەرگە ۇسىندى.
پەداگوگتەردىڭ قۇزىرەتتىلىگىن ارتتىرۋ ىسىنە توقتالار بولساق, «ورلەۋ» بىلىكتىلىكتى ارتتىرۋ ۇلتتىق ورتالىعى يۋنەسكو-مەن بىرلەسىپ پەداگوگتەردىڭ تسيفرلىق قۇزىرەتتەرىن دامىتۋ باعىتىنداعى جۇمىستارىن جالعاستىرىپ جاتىر. وقۋ ۇدەرىسىندە جاساندى ينتەللەكتىنى ءتيىمدى پايدالانۋعا ارنالعان تەگىن ونلاين كۋرسقا قاتىسۋشىلار سانى بۇگىندە 350 مىڭعا جۋىقتادى.
مۇعالىمدەردىڭ ءبىلىم ساپاسى قاي دەڭگەيدە؟
حالىقارالىق تاجىريبەگە نەگىزدەلىپ, ۇلتتىق ءبىلىم بەرۋ جۇيەسىنىڭ ەرەكشەلىكتەرى ەسكەرىلىپ ازىرلەنگەن كۋرس مۇعالىمدەردىڭ زاماناۋي تسيفرلىق قۇرالداردى ورىندى قولدانۋ داعدىلارىن قالىپتاستىرۋعا جانە وقىتۋ ساپاسىن ارتتىرۋعا باعىتتالعان. وقۋ بارىسىندا قاتىسۋشىلار جاساندى ينتەللەكتىنى جاۋاپكەرشىلىكپەن پايدالانۋ, وقۋ ماتەريالدارى مەن تەست تاپسىرمالارىن ازىرلەۋ, يلليۋستراتسيالار جاساۋ جانە ساباق جوسپارىن جەتىلدىرۋ تاسىلدەرىن مەڭگەرەدى.
وسى تۇستا, جي قۇرالدارى ۇستازدى تولىق الماستىرا المايتىنىنا نازار اۋدارعان ءجون. بۇل ۇستانىم № 221 بۇيرىقپەن بەكىتىلگەن تۇجىرىمدامالىق نەگىزدەردە ناقتى كورسەتىلگەن. قۇجاتتا جاساندى ينتەللەكت مۇعالىمدى الماستىراتىن جۇيە ەمەس, پەداگوگتىڭ كاسىبي قىزمەتىن قولدايتىن كومەكشى قۇرال رەتىندە قاراستىرىلادى دەلىنگەن.
استانادا مەكتەپ وقۋشىلارىنىڭ قاۋىپسىزدىگىن جاساندى ينتەللەكت باقىلايدى
بيىل ورتا ءبىلىم بەرۋ ستاندارتتارىنا جاساندى ينتەللەكت ەلەمەنتتەرىن ەنگىزۋ جۇمىستارى باستالدى. الداعى ۋاقىتتا 1-4 سىنىپتارداعى «تسيفرلىق ساۋاتتىلىق» ءپانى «تسيفرلىق ساۋاتتىلىق جانە جاساندى ينتەللەكت», 5-11 سىنىپتارداعى «ينفورماتيكا» ءپانى «ينفورماتيكا جانە جاساندى ينتەللەكت» پاندەرىنە ترانسفورماتسيالانادى. قازىر بۇل پاندەردىڭ وقۋ باعدارلامالارى ساراپتامادان وتكىزىلىپ جاتىر.
سونىمەن بىرگە استانا قالاسىنداعى №107, № 101, № 99 جانە № 104 كەلەشەك مەكتەپتەرىندە جي نەگىزىندەگى مەكتەپ مودەلىن ەنگىزۋ بويىنشا باستاما جۇزەگە اسىپ جاتىر. پيلوتتىق جوبا اياسىندا جي-ءدى وقۋ ماتەريالدارىن دايىنداۋعا, ناتيجەلەرگە تالداۋ جاساۋعا, ۇيىمداستىرۋ جۇمىستارىنا ءتيىمدى پايدالانۋ نەگىزگە الىندى.
جي-ءدى ءبىلىم بەرۋ ۇردىسىنە ينتەگراتسيالاۋ ماقساتىندا ساپالى تسيفرلىق وقۋ ماتەريالدارىن, ونلاين كۋرستارىن جانە ءبىلىم پلاتفورمالارىن قۇرۋ قارقىن الماق. تسيفرلىق رەسۋرستارعا قولجەتىمدىلىكتى قامتاماسىز ەتۋ باعىتىندا وقۋ-اعارتۋ مينيسترلىگى جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندارمەن بىرلەسە وتىرىپ ءبىلىم سالاسىنا قاجەتتى ستارتاپ جوبالاردى سارالايتىن بولادى. ۇسىنىلاتىن ستارتاپ جوبالار قاۋىپسىزدىك جانە ءبىلىم ۇيىمدارىنىڭ اكىمشىلىك-باسقارۋشىلىق ۇدەرىسىن وڭتايلاندىرۋ شەشىمدەرىنە سايكەس ىرىكتەلەدى.
گۇلباقىت ءجۇنىسوۆا, وقۋ-اعارتۋ مينيسترلىگى ورتا ءبىلىم بەرۋ كوميتەتى توراعاسىنىڭ ورىنباسارى