• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
باستى سايتقا ءوتۋ
13 ناۋرىز, 2015

ەسكى قورىم ۇستىندەگى مونشا

532 رەت
كورسەتىلدى

بۇل وقيعا شىعىس قازاقستان وبلىسى زىريان اۋدانىندا بولعان. وسىدان بىرنەشە جىل بۇرىن اسقار ينستيتۋتتى ينجەنەر-مەحانيك ماماندىعىمەن ءبىتىرىپ شىعىس قازاقستان وڭىرىنە جولداما الدى. وندا كوبىنەسە وزگە ۇلت وكىلدەرى تۇرادى ەكەن. وسى ەلدە جولدامامەن كەلگەن نۇربەك ەسىمدى اگرونوم جىگىتپەن تانىسادى. كۇندەر جىلجىپ ءوتىپ جاتادى. اۋىل تۇرعىندارىمەن جاقسى ارالاسىپ, تۋىسىنداي بولىپ كەتكەندىكتەن بولار, سول اۋىلدىڭ تۇرعىنى, مەحانيك كونستانتين پەتروۆيچ ء(بارى ونى پەتروۆيچ دەيتىن) نۇربەك ەكەۋىن مونشاسىنا شاقىردى. ولار قۋانا كەلىسەدى. مونشا ابدەن قىزعان كەزدە نۇربەك ەكەۋى كىرىپ, جۋىنا باستايدى, ءبىر كەزدە نۇربەك ىستىققا شىداماي الدىڭعى, كىرەبەرىس بولمەگە شىعىپ كەتەدى. ال اسقار ىستىق مونشانى ۇناتاتىن. ىڭىلداپ ءان دە ايتىپ قويادى. ءبىر ساتتە سىڭعىرلاعان ايەلدىڭ كۇلكىسى ەستىلەدى, جالت بۇرىلىپ قاراسا, شاشى ۇزىن, ۇستىنە اپپاق كويلەك كيىپ العان ءبىر ورىس قىزى تۇر. قىز ك ۇلىمسىرەپ, سابىندى الىپ, اسقاردىڭ ارقاسىن جۋا باستادى... اسقار بولسا اڭ-تاڭ, اۋەلدە شوشىپ كەتسە دە, قىزدان سونشا قورىققانىنا نامىستانىپ, ءوزىن سابىرعا شاقىردى. ىشتەي «پەتروۆيچ بىزگە ءبىر «سيۋرپريز» جاساعىسى كەلگەن عوي», دەپ تە ويلادى. قىز عاجاپ سۇلۋ. بىراق كوزدەرى سۋىق, مۇڭلى. ەندى, ەسىن جيىپ «نۇربەك, تەز كەل, قىزىقتان قۇر قالدىڭ, مىنا ادەمى قىزدى قارا!» دەدى. نۇربەك ورنىنان اتىپ تۇرىپ, جۋىناتىن بولمەگە كىرسە, مونشا ىشىندە اسقاردان باسقا ەشكىم جوق. «سەن جىندانعان شىعارسىڭ, قايداعى قىز؟» دەيدى نۇربەك, بۇل ادەيى قىلجاقتاپ تۇر دەگەن ويمەن. اسقار ارتىنا بۇرىلىپ: «ءوي, مىنە, تۇر عوي, قاراساڭشى!» دەگەنشە الگى ارۋ ۇشتى-كۇيلى عايىپ بولىپتى. اپىرم-اي, بۇل نە بولدى؟ ەندى ەكەۋى ءبىرتۇرلى قورقايىن دەدى. جىلدام جۋىنىپ, مونشادان شىعىپ, پەتروۆيچكە كەلدى. وعان بولعان جاعدايدىڭ ءبارىن تاپتىشتەپ ايتىپ بەردى. پەتروۆيچ ءبارىن دە بىلەتىن بولىپ شىقتى. ول اقىرىن جىميىپ قويىپ: «مەن سەندەرگە ايتۋدى ۇمىتىپ كەتىپپىن, ءوي, الجىعان باسىم», دەيدى ءوز-وزىنە رەنجىگەنسىپ. سودان سوڭ بارىپ, سابىرلى كەيىپكە ءتۇسىپ: «سەندەر قورىقپاڭدار, ول قىزدىڭ ادامعا زيانى جوق, ونىڭ ۇستىنە ول ءار ادامنىڭ كوزىنە كورىنە بەرمەيدى. بۇل مونشانىڭ ورنىندا بۇرىنعى زاماندا ورىستاردىڭ بەيىتى بولعان ەكەن. كەيىننەن كەڭەس وكىمەتى كەزىندە ونى كۇرەپ تاس­تاپ, ورنىنا تۇرعىن ۇيلەر سالعان. ال جاڭاعى سەن كورگەن قىز بۇرىن وسى جەردە ءبىر باي كوپەستىڭ قىزى بولعان دەسەدى. قاراقشىلار, قىزدى توناپ, زورلاپ ءولتىرىپ كەتكەن. سودان بەرى قىزدىڭ جانى ءالى جاي تاپپاي, ءتىرى ادامدارعا ەلەس بولىپ كورىنىپ مازالايدى ەكەن دەگەن اڭىز اڭگىمە بار» دەيدى. جالپى, بىزدەن باسقا اۋىل تۇر­عىن­دارىنىڭ بارلىعى دەرلىك وسى مونشا جايلى بىلەدى ەكەن. ءتىپتى, كەيبىرەۋلەرى قىزدى كورۋ ءۇشىن مونشاعا ادەيى كەلەتىن كورىنەدى. مىنە, سودان كەيىن اسقار مەن نۇربەك پەتروۆيچ مونشاعا شاقىرسا, ات-تونىن الا قاشاتىن بولىپتى. ول كەزدە مۇنداي اڭگىمەلەرگە كوپ ەشكىم سەنە قويمايتىن. كەيىننەن پەتروۆيچ اۋدان ورتالىعىنداعى شىركەۋدەن ءدىن ادامدارىن شاقىرتىپ, دۇعا وقىتىپ, جاڭاعى قىز ءۇشىن شىركەۋگە بارىپ, شىراق جاققاننان سوڭ عانا بارىپ, قىزدىڭ جانى ماڭگىلىككە جاي تاپتى دەپ ەستىدىك. تاعى ءبىر وقيعا, مۇنى تاڭعاجايىپ قۇبىلىس دەسە دە بولاتىن شىعار, الماتى قالاسىنداعى ءبىر جوعارى وقۋ ورنىنىڭ جاتاقحاناسىندا بولعان ەكەن. بولمە تۇرعىندارى كۇندە تۇنگى ساعات 12.00-دە ەسىكتىڭ سىقىرلاپ اشىلاتىنىن تالاي كورگەن. قانشا كىلتتەپ جاپسا دا, ەسىك ءبىر ۋاقىتتا وزىنەن-ءوزى اشىلادى, بىراق كوزگە ەشكىم كورىنبەيدى. ءتىپتى, جوعارى وقۋ ورنىنىڭ وقىتۋشىلارى دا تالاي كەلىپ, ءوز كوزدەرىمەن كورگەن. بۇل سوندا نە, بەلگىسىز پاراللەلدى تىرشىلىك يەسى مە, جوق الدە, جانى جاي تاپپاي جۇرگەن مارقۇم با؟ بولاشاقتا وسىنداي عاجايىپ قۇبىلىس­تار­دى زەرتتەپ, بىلەتىن شىعارمىز. ازىرگە قۇپيا.
سوڭعى جاڭالىقتار