• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
باستى سايتقا ءوتۋ
21 تامىز, 2015

ترانزيتتىك تىنىسىمىزدى كەڭەيتە تۇسەتىن تەمىرجول

350 رەت
كورسەتىلدى

كاسپي تەڭىزىن جاعالاي توسەلگەن «بورجاقتى-ەرساي» تەمىرجولىنىڭ قۇرىلىسشىلارى جوبانى پاي­دالانۋعا تاپسىرۋعا دايىندالىپ ءجۇر. وتكەن جىلى مەملەكەت باسشىسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ كارى تۇبەكتە بىرقاتار ءىرى جوبالارمەن تانىسىپ, «بورجاقتى-ەرساي» تەمىرجولىنىڭ دا العاشقى رەلسىن ءوزى توسەتىپ, جاڭا جولدىڭ تۇساۋىن كەسكەن ەدى. ەلىمىزدە اقتاۋدان كەيىنگى ەكىنشى قۇرىق پورتىن اشۋعا مۇمكىندىك بەرەتىن 14 شاقىرىمدىق جول تە­ڭىز كولىگىن كەڭىنەن پايدالانۋعا ۇلكەن مۇمكىندىكتەر تۋدىراتىن اسا ماڭىزدى ينفراقۇرىلىمدىق نىسان بولىپ سانالادى. قۇرىلىس جۇمىستارى اياقتالعالى تۇرعان تەمىرجول قازىرگى جۇمىس ىستەپ تۇرعان ماڭعىشلاق-وزەن ماگيسترالىمەن جالعاسا وتىرىپ, قۇرىق پورتىنا بارىپ تىرەلەدى. ەلىمىز ول جەر­دە جۇكتەردى وتكىزىپ, جونەلتۋ قابى­لەتى وتە زور كەشەندى پاروم سالىپ جاتقانى ءمالىم. ءدال قازىرگى ۋاقىتتا بورجاقتى ستانساسىندا نەگىزگى قابىلداپ, جونەلتۋشى ەكى ستانسالىق جول تارتىلىپ بولعان. وندا توعىز بىردەي باعىتتاۋشى بۇرما ورناتىلىپتى. بۇل شارا ەرتەڭگى كۇنى اعىلىپ كەلەتىن جۇك تاسقىنىن ىركىلىسسىز وتكىزۋدىڭ قامى ەكەنى ايان. قۋانارلىعى, وسى كەزدىڭ وزىندە ستانسا قۇرىلىس ماتەريالدارى مەن ءتۇرلى جۇكتەردى بەلسەندى تۇردە قابىلداۋ جۇمىسىن جۇرگىزىپ وتىر. سوڭعى التى جىلدا ماڭعىستاۋ وبلىسىنىڭ تەڭىز پورتى جانە تەمىرجولىن دامىتۋعا باعىتتالعان ينۆەستيتسيا كولەمى 200 ملرد. تەڭگەدەن اسىپ جىعىلىپتى. وسى تەمىرجول ارقىلى قۇرىق تەڭىز پورتى مەن ونىڭ اينالاسىندا جاڭا ءوندىرىس ورىندارىن دامىتۋعا جاعداي جاسالادى. جاڭا وندىرىستەردىڭ قاتارىندا كەمە جاساۋ جانە وڭدەۋ, يندۋستريالىق جوبالاردى جۇزەگە اسىراتىن كاسىپورىندار بولادى. جوبالار تولىق جۇزەگە اسىرىلىپ بولعاندا 4000-نان استام ادام جۇمىسپەن قامتىلماق. ايتىلعان وسى­ناۋ جوبالاردىڭ ىرگەتاسىن قا­لاپ, قۇرىلىسىن جۇرگىزۋدە نەگىزگى تەتىك بولعالى تۇرعان تەمىرجول ءوز يگىلىگىن بەرە باستاعانىن ايتتىق. «ءبىزدىڭ جۇمىسشى پويىزدارىمىز وسى ايدىڭ جەتىنشى جۇلدىزىنان باستاپ ۇزدىكسىز ءجۇرىپ جاتىر. وسى جول ارقىلى قۇرىلىسقا كەرەكتىڭ ءبارى تاسىلۋدا.  بۇيىرتسا, شىلدەنىڭ بىرىنەن باستاپ ەرساي ستانساسىنا جالعانىپ, ودان ءارى قۇرىققا باراتىن  تەمىرجول جەلىسىمەن تەڭىز جا­عالاۋىنا ورىن تەبەتىن كەشەندى پاروم سالۋعا كەرەكتى قۇرىلىس ماتەريالدارى اكەلىنە باستايدى», دەيدى جوبا جەتەكشىسى م.داداباەۆ. ونىڭ سوزىنە قاراعاندا, جو­با­­­داعى بارلىق جولدىڭ جالپى ۇزىندىعى 23,8 شاقىرىمدى قۇ­رايدى. جوبانىڭ قۇرامىندا اق­تاۋ مەن قۇرىقتى جالعايتىن اۆتوجول دا بار. سونداي-اق, ەلەكتر ەنەر­گياسىن جەتكىزۋشى ەكى جەلى دە تارتىلىپ جاتىر. ماماندار ونىڭ قۋاتتىلىعى 10 كۆت بولادى دەپ وتىر. مۇنىمەن قاتار, جەلى جا­ڭا جابدىقتارمەن قامتىلادى. اتاپ ايتقاندا, «بومباردە تران­س­­­­­پورتەيشن» كومپانياسىنىڭ EBILock 950 جۇيەسى ەنگىزىلىپ, جۇ­مىس سول ارقىلى اتقارىلاتىن بولادى. مەملەكەت باسشىسى وتكەن جىل­عى ساپارى بارىسىندا الدىمەن اقتاۋ پورتىن سولتۇستىك باعىتتا كەڭەيتۋ جوباسىن جۇزەگە اسىرۋ بارىسىمەن تانىسىپ,  «قازاقستاننىڭ  تەڭىز قاقپاسى رەتىندەگى ماڭىزى وسە بەرەتىن پورتقا مەملەكەت تاراپىنان ايرىقشا كوڭىل ءبولىنىپ وتىر», دەگەن ەدى. اقتاۋ پورتىنىڭ جۇك وتكىزۋ الەۋەتىن كۇشەيتۋ ءۇشىن تاعى ءۇش قۇرعاق جۇك تەرمينالدارىنىڭ قۇرىلىسى جۇرگىزىلۋدە. بۇل ءوز كەزەگىندە قۇرعاق جۇكتەردى قابىلداۋ مۇمكىندىگىن 3 ملن. تونناعا دەيىن كوبەيتەدى. ال قۇرىق پورتىندا قۋاتتىلىعى 4 ملن. تونناعا دەيىن جەتەتىن كەشەن سالۋ جوسپارلانعان. جاڭا جولدىڭ تيىمدىلىگىن تەڭىز جاعالاۋىنىڭ وسى تۇسىندا ورنالاسقان «ەرساي» كاسىپورىنى دا مولىنان كورگەلى وتىر. كاسىپورىن باسشىلارى تاس جولعا قاراعاندا تەمىرجول ارقىلى كومپانيانىڭ جۇمىس تيىمدىلىگى ارتا تۇسەدى دەپ سانايدى. اتالعان تەمىرجولدىڭ قۇرىلىسىنىڭ باستالۋ راسىمىندە «تەڭىز وپەراتسيالارىن جاسايتىن ءبىزدىڭ كومپانيا ءۇشىن تەمىرجول ارقىلى جۇك جەتكىزۋ شىعىندى الدەقايدا ازايتىپ, ۇنەمدەۋ ءىسىن اناعۇرلىم جاقسارتادى دەپ سەنەمىز. بۇعان قوسا جانىمىزدا جاتقان قاراقيا اۋدانىنىڭ ورتالىعى قۇرىق سەلوسى دا داميتىن بولادى», دەگەن ەدى كومپانيانىڭ وكىلى ادىلەت ادام. تاۋەلسىزدىك جىلدارى ەلىمىزدە ەكونوميكانى كوتەرۋ مەن الىس-جاقىن شەتەلدەرمەن ينتەگراتسيانى ءارتاراپتاندىراتىن, ترانزيتتىك الەۋەتىمىزدى ەسەلەپ ارتتىراتىن جالپى ۇزاقتىعى 2000 شاقىرىمنان اسىپ جىعىلاتىن تەمىرجول ماگيسترالدەرى سالىندى. سوناۋ قىتايدىڭ ليانيۋنگون پورتى ارقىلى دوستىق-جەتىگەندى جاعالاپ كەلەتىن جول ەرساي, بولاشاق, قۇرىق, اقتاۋمەن ەۋروپا, پارسى شى­عاناعىنا شىعادى. اتالعان جوبالار تولىق جۇزەگە اسىرىلىپ بولعاندا, ورتالىق ازيانىڭ ترانزيتتىك, كولىكتىك-لوگيستيكالىق حابىنا اي­نالماقپىز. نۇرباي ەلمۇراتوۆ, «ەگەمەن قازاقستان».
سوڭعى جاڭالىقتار