قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەمەر-ءمينيسترىنىڭ ورىنباسارى – ۇلتتىق ەكونوميكا ءمينيسترى سەرىك جۇمانعارين استاناعا جوعارى دەڭگەيدەگى دەلەگاتسيانى باسقارىپ كەلگەن گونكونگ اكىمشىلىگىنىڭ باسشىسى دجون ليمەن كەلىسسوزدەر وتكىزدى. تاراپتار ساۋدا-ەكونوميكالىق جانە ينۆەستيتسيالىق ىنتىماقتاستىقتى كەڭەيتۋ پەرسپەكتيۆاسىن, قارجىلىق ارىپتەستىكتى دامىتۋدى, سونداي-اق قازاقستان مەن گونكونگ اراسىنداعى كولىك بايلانىسىن نىعايتۋ ماسەلەسىن تالقىلادى, دەپ حابارلايدى Egemen.kz
گونكونگ دەلەگاتسياسىنىڭ قۇرامىنا بيزنەس پەن مەملەكەتتىك قۇرىلىمداردىڭ 70-تەن استام وكىلى كىرگەن. ولاردىڭ ىشىندە جاسىل ەنەرگەتيكا, قارجى تەحنولوگياسى, جاساندى ينتەللەكت, روبوت تەحنيكاسى, ۋربانيستيكا, ءوندىرۋشى ونەركاسىپ جانە يننوۆاتسيالىق دامۋ سالاسىنداعى جەتەكشى كومپانيالاردىڭ باسشىلارى بار.
كەزدەسۋ كەزىندە سەرىك جۇمانعارين ەلىمىزدىڭ ەگەمەندى كرەديتتىك رەيتينگىنىڭ جاقسارۋى راستالعان قازاقستان ەكونوميكاسىنىڭ تۇراقتى ءوسۋىن اتاپ ءوتىپ, قوسىلعان قۇنى جوعارى جوبالارعا ينۆەستيتسيا تارتۋعا مۇددەلىلىگىن اتاپ ءوتتى.
ەكونوميكانىڭ ناقتى سەكتورىنداعى ىنتىماقتاستىقتى دامىتۋعا ەرەكشە كوڭىل بولىنەدى. قازاقستان اگروونەركاسىپتىك كەشەندە جوبالاردى بىرلەسىپ ىسكە اسىرۋ, اۋىل شارۋاشىلىعى شيكىزاتى مەن تابيعي رەسۋرستاردى تەرەڭ وڭدەۋ, مۇناي-گاز حيمياسى, كومىر حيمياسى, مينەرالدى تىڭايتقىش پەن پەستيتسيد ءوندىرۋ, سونداي-اق ءتۇستى مەتالدان دايىن ءونىم شىعارۋ مۇمكىندىگىن قاراستىرۋدى ۇسىندى. پىسىقتالىپ جاتقان جوبالاردىڭ جيىنتىق الەۋەتى $100 ملرد-تان اسادى دەپ باعالانۋدا.
پرەزيدەنت گونكونگ اكىمشىلىگىنىڭ باسشىسى دجون ليمەن كەزدەستى
كەلىسسوزدەردىڭ تاعى ءبىر نەگىزگى باعىتى — قارجىلىق ىنتىماقتاستىق. قازاقستان قىتاي مەن گونكونگ نارىعىنا قارىز قۇرالدارىن شىعارۋ ارقىلى, سونداي-اق بىرلەسكەن ينۆەستيتسيالىق قورلاردى قۇرۋ ارقىلى گونكونگ كاپيتالىن تارتۋعا دايىن ەكەندىگىن ءبىلدىردى. «بايتەرەك» ۇلتتىق ينۆەستيتسيالىق حولدينگى ينۆەستيتسيالىق باستامالاردى ۇزاق مەرزىمدى قولداۋدى قامتاماسىز ەتە وتىرىپ, پەرسپەكتيۆالىق جوبالاردىڭ قارجىلىق ارىپتەسى جانە بىرلەسكەن ينۆەستورى بولۋعا دايىن.
«گونكونگپەن ىنتىماقتاستىقتى كەڭەيتۋدىڭ كەلەشەگىن تالقىلاۋ ءبىز ءۇشىن زور مارتەبە. قازاقستان ينۆەستورلارعا تارتىمدى جوبالاردى عانا ەمەس, سونىمەن قاتار كورشى مەملەكەتتەرمەن ترانسشەكارالىق ونەركاسىپتىك كووپەراتسيا مۇمكىندىكتەرىن قوسقاندا, ورتالىق ازيا نارىعىنا شىعۋدى ۇسىنۋعا دايىن», – دەپ اتاپ ءوتتى سەرىك جۇمانعارين.
كەزدەسۋ بارىسىندا قازاقستان ۆيتسە-پرەمەرى ساۋدا-ەكونوميكالىق ىنتىماقتاستىقتى دامىتۋ جونىندەگى بىرلەسكەن جول كارتاسىن ازىرلەۋدى, «قازاقستان - گونكونگ» ەكىجاقتى ينۆەستيتسيالىق قورىن قۇرۋ جانە قازاقستان – گونكونگ – شىڭجاڭ فورماتىنداعى ءوزارا ءىس-قيمىل جاساۋ مۇمكىندىگىن قاراستىرۋدى ۇسىندى.
سەرىك جۇمانعارين سونداي-اق قازاقستاننىڭ گونكونگ وكىلدەرىمەن, جەتەكشى حالىقارالىق كومپانيالارمەن بىرلەسكەن كاسىپورىندار قۇرۋعا مۇددەلىلىگىن اتاپ ءوتتى. ينۆەستورلار ءۇشىن جاڭا جوبالاردى ىسكە اسىرۋ ءۇشىن كەدەرگىلەردى ازايتۋعا باعىتتالعان مەملەكەتتىك قولداۋ جانە بىرلەسىپ قارجىلاندىرۋ تەتىكتەرى كوزدەلگەن. قازاقستان بيزنەستى جۇرگىزۋ ءۇشىن قولايلى جاعدايلاردى, قاجەتتى ينفراقۇرىلىمدى جانە كەلەشەگى زور باستامالاردى قولداۋدى ۇسىنۋعا دايىن. بۇل رەتتە جوبالاردىڭ ەكونوميكالىق تيىمدىلىگى, سونداي-اق تاراپتاردىڭ ينۆەستيتسيالىق مۇمكىندىكتى, تەحنولوگيالار مەن ساراپتامانى بىرىكتىرۋگە دايىندىعى نەگىزگى فاكتورلار بولىپ قالا بەرەدى.
تاراپتار ءوزارا ساۋدانى ۇلعايتۋدىڭ زور مۇمكىندىگى بار ەكەنىن اتاپ ءوتتى. قازاقستان گونكونگ نارىعىنا مەتاللۋرگيا, مۇناي-حيميا جانە تاماق ونەركاسىبى ونىمدەرىن, سونداي-اق استىق پەن ۇن جەتكىزۋدى ارتتىرۋعا مۇددەلى. بۇل رەتتە قازاقستان وڭىردەگى استىق, مايلى داقىل مەن مال شارۋاشىلىعى ونىمدەرىنىڭ ءىرى ەكسپورتتاۋشىسى بولىپ تابىلادى. وتكەن جىلعى قورىتىندى بويىنشا استىق ەكسپورتى 15 ملن توننادان اسقان. بۇل سوڭعى 20 جىلداعى ەڭ جاقسى ناتيجە. بىرلەسكەن كاسىپورىندار قۇرۋ جانە اۋىل شارۋاشىلىعى ونىمدەرىن تەرەڭ وڭدەۋ بويىنشا جوبالاردى ىسكە اسىرۋدىڭ بولاشاعىنا ەرەكشە نازار اۋدارىلدى.
ءوز كەزەگىندە دجون لي قازاقستاننىڭ ەكونوميكالىق دامۋ قارقىنىن جانە ونىڭ ازيا مەن ەۋروپا اراسىنداعى نەگىزگى ترانزيتتىك توراپ رەتىندەگى ءرولىن جوعارى باعالادى. ونىڭ ايتۋىنشا, ەكى ايماق اراسىنداعى قۇرلىقتاعى جۇك تاسىمالىنىڭ شامامەن 85%-ى ەل اۋماعى ارقىلى وتەدى.
گونكونگ اكىمشىلىگىنىڭ باسشىسى جەتەكشى الەمدىك قارجى ورتالىقتارىنىڭ ءبىرى مارتەبەسىن نىعايتۋمەن قاتار يننوۆاتسيالار مەن تەحنولوگيالاردى دامىتۋعا باعىتتالعان ءااا ەكونوميكاسىنىڭ جۇرگىزىلىپ جاتقان ترانسفورماتسياسى تۋرالى ايتتى. الداعى جىلدارى گونكونگ يننوۆاتسيالىق ينفراقۇرىلىمدى ەداۋىر كەڭەيتۋدى, عىلىمي-تەحنولوگيالىق پاركتەر سانىن ۇلعايتۋدى جانە جوعارى تەحنولوگيالىق سالالارعا حالىقارالىق مامانداردى تارتۋدى جالعاستىرۋدى جوسپارلاپ وتىر.
ء«بىز گونكونگ پەن قازاقستان اراسىنداعى ىنتىماقتاستىقتى كەڭەيتۋدىڭ ەلەۋلى الەۋەتىن كورىپ وتىرمىز. ءبىزدىڭ ەكونوميكالار قارجى, يننوۆاتسيا, تەحنولوگيا, لوگيستيكا جانە ينۆەستيتسيا سالالارىندا ءبىر-ءبىرىن ءتيىمدى تولىقتىرا الادى. بايلانىسىمىزدى ودان ءارى نىعايتۋدىڭ ماڭىزدى قادامى گونكونگ پەن قازاقستان اراسىنداعى تىكەلەي اۋە قاتىناسىن قالپىنا كەلتىرۋ بولۋى مۇمكىن», - دەپ اتاپ ءوتتى دجون لي.
كەزدەسۋدى تۇيىندەي كەلىپ, تاراپتار مەملەكەتتىك ورگاندار مەن ىسكەر توپتار اراسىنداعى ءوزارا ءىس-قيمىلدى ودان ءارى دامىتۋعا مۇددەلى ەكەندىكتەرىن جەتكىزدى. سونداي-اق ىنتىماقتاستىقتىڭ پەرسپەكتيۆالىق باعىتتارىنداعى جۇمىستى جانداندىرۋعا ۋاعدالاستى.