قارا سوزدەن قايماق قايىرىپ, ماي سۋىراتىن ايتقىشتار ءار اۋىلدا بار. ءتىلىنىڭ ءبىزى قادالعان جەرىن قاناتىپ, وسپادار ارەكەتىڭدى وسپاققا, سەنىمسىزدەۋ كوزقاراسىڭدى سىقاققا, اپەندىلىگىڭدى ازىلگە اينالدىرىپ جىبەرەتىن جىگىتتەر از ەمەس.
وندايلاردىڭ قاسىندا ءار ءسوزىڭدى ابايلاپ ايتىپ, اياعىڭدى اڭداپ باسپاساڭ بولمايدى. قىزىلوردا وبلىسىنىڭ شيەلى اۋدانىنا قاراستى ەڭبەكشى اۋىلىندا تۇتاس ايتقىشتار تۇرا ما دەرسىڭ. سوزدەرى ءمىردىڭ وعىنداي, ءاربىر ءازىلىنىڭ استارىندا كوپ سىر بۇل جۇرتتىڭ اڭگىمەسى ءوز اينالاسىنا اڭىزداي تارالعان. «ەڭبەكشى اۋىلىندا ءجالي جانتەلەەۆ دەيتىن ايتقىش جىگىت بار», دەگەن ءسوز اۋداندى كەزىپ كەتكەن ۋاقىت ەكەن. كورشى اۋىلدىڭ ديرەكتورى دا تىلىنە تەرىسكەن شىققىر ادام بولعان كورىنەدى.
جاكەڭدى ارنايى ىزدەپ كەلەدى. ول كەزدە ءجالي تاۋدا, قوي قىرقىمىندا جۇرگەن. الگى ديرەكتور «ۋاز»-ىنان تۇسپەي تۇرىپ: – ءجالي دەگەن قايسىسىڭ؟– دەپتى. سوندا قويىن قىرقىپ, اياعىنداعى ءجىبىن بوساتىپ جاتقان جاكەڭ تابان استىنان: – مەن بولامىن جانتەلەەۆ ءجالي, بار بولسا, ستو گرامم ءنالي,– دەگەن ەكەن. ىزدەپ كەلۋشى جاكەڭنىڭ ايتقىشتىعىنا بىردەن ءتانتى بولىپ, كولىگىنەن اشىمالىن سۇيرەپ تۇسە بەرىپتى عوي. جاكەڭنىڭ جاماعايىن ءبىر قارىنداسى ۇزاتىلىپ, تويىنا بارادى. قۇدالار ءبىرىنشى تاماققا تۇشپارا بەرىپتى. بىراق بار قوناققا تاراتىلعان ودان ءبىزدىڭ جاكەڭدەرگە ەشتەڭە بۇيىرماي قالادى. ءارى-بەرى كۇتىپ وتىرادى. كەلمەيدى. جۇرت توستاعانىن تاۋىسىپ جاتادى. سوندا شىداماي كەتكەن ءجالي اسابادان ميكروفوندى ج ۇلىپ الىپ: – ءبىز كەلدىك ەڭبەكشى دەگەن ەلدەن, ءبىزدىڭ دە جەگىمىز كەلەدى پەلمەن,– دەپتى عوي. قۇدالارىنا تاماق تارتۋدى ۇمىتىپ كەتكەن قوناق كۇتۋشىلەر كوزدەرىنە كۇلكىدەن جاس كەلىپ ءجۇرىپ كەشىرىم سۇراعان ەكەن.
ءبىر اۋلەتتىڭ جۇماعالي, مىرزاعالي, نۇرعالي, عاني دەگەن ۇلدارى بار. ءبارى جاكەڭنىڭ تۋىس ىنىلەرى. جۇماعالي دا, مىرزاعالي مەن نۇرلان دا كەلىنشەكتەرىن ءوز اۋىلدارىنان الادى. الىسقا ۇزامايدى. ال عاني ەڭبەكشىدەن 5 شاقىرىم جەردە جاتقان جيدەلى اۋىلىنىڭ ءبىر بويجەتكەنىن الىپ قاشىپ كەلدى. سوندا ءجالي بىلاي دەپتى: – جۇمان, مىرزان, نۇرلاننىڭ قۇدالىعىنا ءبىر چەموداندى كوتەرىپ, ارىقتى جاعالاپ بارىپ كەلە بەرەتىن ەدىك. عانيجان, سەن وتە دۇرىس ىستەدىڭ. بىزدە قۇدالىققا ادام قۇساپ ماشيناعا ءمىنىپ باراتىن بولدىق. ەستىگەن جۇرت قىران-توپان ك ۇلىپتى. تاعى ءبىر اڭگىمەسى ەسكە تۇسەدى. قاراتاۋدىڭ ىشىندە قوي قىرقىمى بولاتىن. قوي شارۋاشىلىعىمەن اينالىساتىن اۋىل بولعان سوڭ قىرقىمعا ەركەك كىندىكتىلەردىڭ ءبارى بارادى. الىپ دەنەلى, مىنەزى دە اۋىر جۇمابەك دەگەن كىسى جۇمىس ىستەدى. ەكى يىعىنا ەكى كىسى مىنگەندەي دەگەن سۋرەتتەۋ ءدال وسى ادامعا ارنالعانداي ەكەن. جەلكەسىنەن تراكتور سوقا ايداپ وتكەندەي قاتپار-قاتپار وسى كىسىمەن جاكەڭ دە ازىلدەسكەندى جانى سۇيەتىن بولسا كەرەك.
سودان قوي قىرقىمنىڭ باسىنداعى ۇيدە جۇمەكەڭ قولىنا دومبىراسىن الىپ, شەرتىپ جاتىر دەيدى. اقيىق اقىن مۇقاعالي ماقاتاەۆتىڭ ء«سابي بولعىم كەلەدى» ءانىن ىڭىلداپ جاتقان عوي. ء«سابي بولعىم كەلەدى-اۋ, ءسابي بولعىم», دەپ. وسى تۇستا جاكەڭ كىرە قالىپتى ۇيگە. الىپ كىسىنىڭ ءانىن تىڭداپتى دا, ەسىكتەن شىعا بەرە: – جۇمەكە, ءسىز ءسابي بولساڭىز, بىزگە قيىن شىعار,– دەپتى. – ە, نەگە؟– دەيدى عوي اڭعال اعا. سوندا جاكەڭ: – ءسىز ءسابي بولساڭىز شۇمەككە ءپىلدىڭ سۇيەگىن ىزدەپ ابىگەر بولامىز دا,– دەگەن ەكەن. وسى جۇمەكەڭ ءبىر كۇنى ءجاليدى دۇكەنگە جۇمسايدى. اراق اكەلۋگە. و كەزدە جاكەڭنىڭ ءوزى از-ماز الادى ەكەن. اقشانى قالتاعا باسىپ, دۇكەنگە كەتكەن ءجالي ۇشتى-كۇيلى جوق دەيدى. ءارى كۇتەدى, بەرى كۇتەدى. كەلمەيدى. كۇن باتا ورالىپتى.
ابدەن تاعاتى تاۋسىلىپ, زىعىردانى قايناعان جۇمابەك ىنىسىنە تارپا باس سالادى. ۇرىستىڭ استىنا الادى. – قايدا ءجۇرسىڭ؟– دەپ ايقايلاپ جاتسا, جاكەڭ قىزارا ءبورتىپ «جۇمەكە, جەلبىرەپ بارعان تۋىم, جەلپىلدەپ قايتىپ كەلىپ تۇرمىن عوي»,– دەيتىن كورىنەدى. ءسوز قادىرىن تۇسىنەتىن اعاسى مىرس ەتىپتى دە تەرىس اينالىپ جۇرە بەرىپتى. ايتا بەرسە, ەل اراسىندا ەزۋتارتارعا اينالىپ كەتكەن اڭگىمەسى كوپ جاكەڭنىڭ. مىناۋ سونىڭ ءبىر پاراسى عانا.
ەرجان بايتىلەس, «ەگەمەن قازاقستان». قىزىلوردا وبلىسى.