نەسيەنى تولەۋگە شاماڭىز جەتپەسە نە ىستەۋ كەرەك؟

قارجىلىق قيىندىق تۋىنداعان جاعدايدا قارىز الۋشى ءوز كرەديتورىنا – بانككە, مقۇ-عا نەمەسە كوللەكتورلىق اگەنتتىككە – مىندەتتەمەلەردى ورىنداۋ شارتتارىن وزگەرتۋ تۋرالى ءوتىنىش بەرۋگە قۇقىلى.

وتىنىشكە قارىز الۋشىنىڭ قارجىلىق جاعدايىنىڭ ناشارلاعانىن نەمەسە تولەم مەرزىمىنىڭ كەشىگۋ سەبەبىن راستايتىن قۇجاتتار قوسا بەرىلۋى ءتيىس. ولاردىڭ قاتارىنا جۇمىسسىز رەتىندە تىركەلگەنى تۋرالى انىقتاما, ەڭبەك شارتىنىڭ توقتاتىلعانىن راستايتىن قۇجات, جالاقىسى ساقتالمايتىن دەمالىس تۋرالى اكت, ەڭبەككە ۋاقىتشا جارامسىزدىق انىقتاماسى, جاقىن تۋىستارىنىڭ نەمەسە جۇبايىنىڭ اۋرۋى نەمەسە قايتىس بولۋىن راستايتىن قۇجاتتار, مۇگەدەكتىك تۋرالى انىقتاما, سوت اكتىلەرى جانە وزگە دە قارجىلىق قيىندىقتى دالەلدەيتىن قۇجاتتار كىرەدى.

ۇلتتىق بانك يپوتەكالىق شارتتاردى قايتا قاراستىرا ما؟

ءوتىنىشتى كرەديتوردىڭ مەكەنجايىنا جەكە تاپسىرۋعا بولادى, سونداي-اق شارتتا كوزدەلسە ءموبيلدى قوسىمشا نەمەسە ەلەكتروندىق پوشتا ارقىلى جولداۋعا رۇقسات ەتىلەدى. قارىز شارتتارىن وزگەرتۋ ءتارتىبى تۋرالى ناقتى اقپاراتتى تىكەلەي كرەديتوردان الۋعا بولادى.

كرەديتور ءوتىنىشتى قاراۋعا جانە شەشىم قابىلداۋعا دەيىن 15 كۇنگە دەيىن ۋاقىت الادى.

ەگەر قارىز الۋشى كرەديتوردىڭ شەشىمىنە قاناعاتتانباسا, ول بانك نەمەسە ميكروقارجى ومبۋدسمانىنا جۇگىنۋگە قۇقىلى.

بانكتىك قارىزدار بويىنشا وتىنىشتەردى bank-ombudsman.kz ارقىلى جولداۋ قاجەت. وتىنىشكە شارت, تولەم كەستەسى, كرەديتورعا جۇگىنگەنىن راستايتىن قۇجاتتار جانە ولاردىڭ جاۋابى, سونداي-اق قارجىلىق قيىندىقتى دالەلدەيتىن قۇجاتتار قوسا بەرىلەدى.

مقۇ بويىنشا وتىنىشتەر mfombudsman.kz  ارقىلى بەرىلەدى. مۇندا دا ءوتىنىش, ميكروقارىز شارتى, وتەۋ كەستەسى, مقۇ-عا جۇگىنۋ دالەلى مەن جاۋابى جانە قارجىلىق جاعدايدىڭ ناشارلاعانىن راستايتىن قۇجاتتار ۇسىنىلۋى قاجەت.

بانك جانە ميكروقارجى ومبۋدسماندارىنىڭ قىزمەتى تەگىن, ال ولاردىڭ شەشىمدەرى قارجى ۇيىمدارى ءۇشىن مىندەتتى بولىپ تابىلادى. ولار قارىز الۋشى مەن كرەديتور اراسىندا ءوزارا قولايلى شەشىم تابۋعا ىقپال ەتەدى.

«ماڭىزدى: ومبۋدسمانعا تەك كرەديتورعا رەسمي تۇردە جۇگىنىپ, جاۋاپ الىنعاننان كەيىن عانا شاعىمدانۋعا بولادى. سونىمەن قاتار, اقىلى دەلدالداردىڭ كومەگىنە جۇگىنۋ ۇسىنىلمايدى – ءوتىنىشتى ازاماتتار وزدەرى دە كرەديتورعا جانە ومبۋدسمانعا تىكەلەي بەرە الادى», دەلىنگەن حابارلامادا.

ەگەر ازاماتتىڭ قارىزىن وتەۋگە مۇمكىندىگى بولماسا, «قازاقستان رەسپۋبليكاسى ازاماتتارىنىڭ تولەم قابىلەتتىلىگىن قالپىنا كەلتىرۋ جانە بانكروتتىعى تۋرالى» زاڭ اياسىندا سوتتان تىس بانكروتتىق ءراسىمى قاراستىرىلعان.

بۇل ءراسىم قارىز الۋشىعا بەرەشەك ماسەلەسىن زاڭدى تۇردە شەشۋگە جانە مىندەتتەمەلەردى توقتاتۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. الايدا, باستاماس بۇرىن ونىڭ بارلىق سالدارىن ەسكەرۋ قاجەت.

«ماڭىزدى شەكتەۋلەر: بانكروتتىق ءراسىمى اياقتالعاننان كەيىن 5 جىل ىشىندە جاڭا كرەديتتەر مەن ميكروكرەديتتەر الۋعا تىيىم سالىنادى, 3 جىل بويى قارجىلىق جاعدايعا مونيتورينگ جۇرگىزىلەدى, ال قايتا بانكروتتىق تەك 7 جىلدان كەيىن عانا مۇمكىن بولادى», دەلىنگەن حابارلامادا.

قارجى نارىعىن رەتتەۋ جانە دامىتۋ اگەنتتىگى ازاماتتارعا كرەديتتىك مىندەتتەمەلەر بويىنشا جاۋاپكەرشىلىكتى ساقتاپ, قيىن جاعدايدا زاڭدا كوزدەلگەن تەتىكتەردى دۇرىس پايدالانۋعا كەڭەس بەرەدى.

ەندى بانكتەر يپوتەكا بەرۋدە قارىز الۋشىنىڭ تولەم قابىلەتىن قاتاڭ تەكسەرەدى