پرەمەر-مينيستر ولجاس بەكتەنوۆ Geoscience & Exploration of Central Asia (GECA 2026) حالىقارالىق گەولوگيالىق فورۋمىنا قاتىستى, دەپ جازادى Egemen.kz.
GECA 2026 فورۋمى حالىقارالىق ۇيىمدار, ديپلوماتيالىق كورپۋس, سونداي-اق ۇلتتىق جانە شەتەلدىك كومپانيالار وكىلدەرىن بىرىكتىردى.
گەولوگيالىق فورۋمنىڭ پلەنارلىق وتىرىسىندا ءسوز سويلەگەن پرەمەر-مينيستر ولجاس بەكتەنوۆ سالا ماماندارىن كەلە جاتقان كاسىبي مەرەكەسىمەن قۇتتىقتاپ, ەل ەكونوميكاسى مەن ونەركاسىبىنىڭ تۇراقتى دامۋى ءۇشىن گەولوگيالىق بارلاۋدىڭ ستراتەگيالىق ماڭىزدىلىعىن اتاپ ءوتتى.
«بيىل – شىن مانىندە, قازاقستان ءۇشىن تاريحي جىل. ەكونوميكا مەن قوعامنىڭ بارلىق سالاسىن ودان ءارى جاڭعىرتۋ ىسىنە تىڭ سەرپىن بەرگەن جاڭا كونستيتۋتسيا قابىلداندى. جالپىحالىقتىق رەفەرەندۋمدا ەلىمىزدىڭ ازاماتتارى ناعىز وتانشىلدىقتىڭ ۇلگىسىن كورسەتىپ, مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت كەمەل ۇلى توقاەۆتىڭ اۋقىمدى باستامالارىنا جاپپاي قولداۋىن ءبىلدىردى. قازىردەن باستاپ مەملەكەتتىك باسقارۋدىڭ اشىقتىعىن ارتتىرۋعا, قولايلى ينۆەستيتسيالىق احۋال قالىپتاستىرۋعا جانە ادام كاپيتالىن دامىتۋعا باعىتتالعان اتا زاڭنىڭ نورمالارىن جۇزەگە اسىرۋعا ءبىز ايرىقشا كوڭىل ءبولىپ وتىرمىز. اتالعان وزگەرىستەر ەكونوميكانى دامىتۋ ءۇشىن جاڭا مۇمكىندىكتەر اشادى, سونىڭ ىشىندە گەولوگيالىق بارلاۋ سالاسى وتاندىق ونەركاسىپتىڭ ستراتەگيالىق نەگىزىنە اينالدى», دەدى ولجاس بەكتەنوۆ.
ولجاس بەكتەنوۆ گەولوگيالىق بارلاۋ جۇمىستارىنا وتاندىق تەحنولوگيالاردى قولدانۋدى تاپسىردى
مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ تاپسىرماسى بويىنشا قازاقستاندا سالانىڭ ينۆەستيتسيالىق تارتىمدىلىعىن ارتتىرۋعا, ينفراقۇرىلىمدى جاڭعىرتۋعا جانە زاماناۋي تەحنولوگيالاردى قولدانۋ اياسىن كەڭەيتۋگە باعىتتالعان گەولوگيا جانە جەر قويناۋىن پايدالانۋ سالاسىنداعى جۇيەلى رەفورمالار جۇزەگە اسىرىلىپ جاتىر.
مۇنداعى ماڭىزدى قادام قىزمەتتەرگە اشىق قولجەتىمدىلىكتى قامتاماسىز ەتەتىن جەر قويناۋىن پايدالانۋدىڭ بىرىڭعاي پورتالىن ىسكە قوسۋ بولىپ وتىر. ماسەلەن, ء«بىرىنشى كەلدى – ءبىرىنشى الدى» دەگەن الەمدىك وزىق تاجىريبەنىڭ نەگىزىندە جەر قويناۋىن پايدالانۋ قۇقىعىن بەرۋ ۇدەرىستەرى ايتارلىقتاي جەڭىلدەتىلدى. بۇل سوڭعى ءۇش جىلدا گەولوگيالىق بارلاۋعا شامامەن 280 ملرد تەڭگە جەكە ينۆەستيتسيا تارتۋعا مۇمكىندىك بەردى.
قورلار بويىنشا ەسەپتىلىكتىڭ حالىقارالىق ستاندارتتارى ەنگىزىلدى. الداعى ۋاقىتتا گەولوگيالىق زەرتتەۋلەرگە ورنىقتى كوزقاراس قالىپتاستىرۋ ءۇشىن 1:50 000 ماسشتابىنداعى گەوفيزيكالىق كارتالاردى جاساقتاۋ قولعا الىندى.
بۇگىندە ەلىمىزدە گەولوگيالىق سالانى دامىتۋدىڭ زاماناۋي جانە تەحنولوگيالىق مودەلى قالىپتاسىپ كەلەدى. ۇزاقمەرزىمدى باسىمدىقتار قاتارىندا تەحنوگەندىك مينەرالدىق تۇزىلىمدەردى ەكونوميكالىق اينالىمعا تارتۋ, جەراستى سۋلارىنىڭ كەن ورىندارىن تۇگەندەۋ بويىنشا جۇيەلى جۇمىس, سونداي-اق سالانىڭ تسيفرلىق ترانسفورماتسياسى جاعدايىندا جۇمىس ىستەۋگە قابىلەتتى جاڭا فورماتسيا ماماندارىن – گەولوگتەر, ينجەنەرلەر مەن ساراپشىلار دايارلاۋ بار. استانادا ساراپتامالىق زەرتحانا, كەرن قويماسى جانە گەولوگيالىق اقپارات قورى بار گەولوگيالىق كلاستەر قۇرىلۋدا. ورتالىق كادرلىق ءارى تەحنيكالىق رەسۋرستاردى بىرىكتىرەدى جانە سالالىق زەرتتەۋلەردى جەدەلدەتۋگە ىقپال ەتەدى.
ولجاس بەكتەنوۆ: عىلىمعا ۇزاق مەرزىمدى ينۆەستيتسيا سالۋدى ىنتالاندىرۋ قاجەت
قازاقستان ەلەۋلى مينەرالدى-شيكىزاتتىق الەۋەتكە يە جانە ونى ينۆەستورلار پايدالى قازبالاردى بارلاۋ, ءوندىرۋ جانە قايتا وڭدەۋ بويىنشا باسىم ايماقتاردىڭ ءبىرى رەتىندە قاراستىرادى. ەلىمىزدە شامامەن 10 مىڭ كەن ورنى بار, شيكىزاتتىڭ نەگىزگى تۇرلەرى بويىنشا قورلاردىڭ جالپى كولەمى 2,3 مىڭ توننادان استام التىن, 4,3 ملرد توننا مۇناي, 3,8 ترلن تەكشە مەتر گاز, 33,5 ملرد توننا كومىر جانە 26,7 ملرد توننا تەمىردى قۇرايدى. رەسۋرستىق بازانىڭ ەداۋىر بولىگىن سيرەك جەر مەتالدارى, ونىڭ ىشىندە 2025 جىلى اشىلعان 800 مىڭ تونناعا جۋىق تسەري, نەوديم, يتتري جانە باسقا دا ەلەمەنتتەردىڭ قورى بار «قۇيرىقتىكول» كەن ورنى قۇرايدى.
مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسىن ورىنداۋ شەڭبەرىندە ەل اۋماعىن گەولوگيالىق-گەوفيزيكالىق زەردەلەۋدى 2,2 ملن شارشى شاقىرىمعا دەيىن جەتكىزۋ بويىنشا جۇمىس جالعاسىپ جاتىر. بۇگىنگى تاڭدا بۇل كورسەتكىش شامامەن 2,04 ملن شارشى شاقىرىمعا جەتتى. جەر قويناۋىن گەولوگيالىق زەردەلەۋدى قارجىلاندىرۋ 10 ەسەگە ۇلعايتىلعانى جانە الداعى 3 جىلدا شامامەن 500 ملن دوللاردى قۇرايتىنى اتاپ ءوتىلدى.
فورۋم بارىسىندا تسيفرلىق تەحنولوگيالار مەن جي ەنگىزە وتىرىپ, گەولوگيالىق بارلاۋ, جەر قويناۋىن پايدالانۋ سالاسىنداعى حالىقارالىق ىنتىماقتاستىقتى دامىتۋعا جانە تاجىريبە الماسۋعا نازار اۋدارىلدى. ونەركاسىپ جانە قۇرىلىس ءمينيسترى ەرسايىن ناعاسپاەۆ, وزبەكستان رەسپۋبليكاسى تاۋ-كەن ونەركاسىبى جانە گەولوگيا ءمينيسترىنىڭ ورىنباسارى رۋستام يۋسۋپوۆ, تاجىكستان رەسپۋبليكاسى ۇكىمەتى جانىنداعى گەولوگيا باس باسقارماسىنىڭ باسشىسى يلحومدجون ويمۋحاممادزودا جانە تاعى دا باسقالار ءوزارا ءىس-قيمىلدى كەڭەيتۋ جونىندە ۇسىنىستار ايتىپ, پىكىر ءبىلدىردى.
ولجاس بەكتەنوۆ ەاەو اۋماعىندا جۇك تاسىمالىن رەتتەيتىن جي پلاتفورماسىن قۇرۋدى ۇسىندى
فورۋمعا قاتىسۋ اياسىندا پرەمەر-مينيستر «جاس گەولوگ» ستەندىن, مينەرالداردىڭ ەكسپوزيتسياسىن جانە گەولوگيالىق كلاستەر ماكەتىن ارالاپ كوردى.