ەكىباستۇز ەل ەنەرگەتيكاسىنىڭ جۇرەگى عانا ەمەس, بۇگىندە وتىن كەشەنى مەن مەتاللۋرگيا سالاسىندا ماڭىزدى يندۋستريالىق وڭىرگە اينالىپ كەلەدى. كەيىنگى جىلدارى الىپ وندىرىستەر تۇرعىزىلۋى ناتيجەسىندە ەكونوميكاسى ىلگەرىلەپ, قازىناعا تيەسىلى قاراجات تا ەسەلەنە تۇسكەن.
ۇلتتىق ەكونوميكا مينيسترلىگى ەلدەگى مونوقالالار ءتىزىمىن جاڭارتتى. بۇل تىزىمدە ەندى ەكىباستۇز جوق. اتالعان تىزىمنەن شىعارىلۋىنىڭ وزىندىك سەبەبى بار, ەندى بۇل شاھار – ارتاراپتاندىرىلعان ەكونوميكاسى بار, تابىستى دامىپ كەلە جاتقان كاسىپكەرلىگى جانە قوماقتى ينۆەستيتسيالار اعىنىنا يە يندۋستريالىق ورتالىق. بۇرىن كومىر ءوندىرىسى مەن ەنەرگەتيكالىق نىساندارعا عانا تاۋەلدى بولىپ كەلگەن قالادا جاڭا جوبالار جۇزەگە اسىپ جاتىر.
«قالانى دامىتۋدىڭ ناقتى كەشەندى جوسپارىنا سايكەس ەكىباستۇز ەكونوميكاسىن ءارتاراپتاندىرۋ باعىتىندا جۇرگىزىلگەن جۇيەلى جۇمىس ناتيجەسىن بەرە باستادى. كەيىنگى ءۇش جىلدا مۇندا وڭدەۋ ونەركاسىبى, قۇرىلىس, اۋىل شارۋاشىلىعى, ساۋدا جانە قىزمەت كورسەتۋ سالالارى قارقىندى دامىپ قانا قويماي, سەنىمدى تۇردە ورنىعا الدى. ەكونوميكالىق وزگەرىس ناقتى كورسەتكىشتەرمەن دالەلدەندى. 2025 جىلدىڭ قورىتىندىسىندا شاھارداعى ونەركاسىپ ءوندىرىسى 1,6 ترلن تەڭگەگە جەتتى. بۇل وڭىردەگى بارلىق قالالار اراسىنداعى ەڭ جوعارى ناتيجە, ال پاۆلودار وبلىسىنىڭ ونەركاسىبىندەگى ەكىباستۇزدىڭ ۇلەسى – 40,1 پايىز. جوسپارلانعان 737 ملرد تەڭگە ينۆەستيتسيا كولەمى ءىس جۇزىندە 1,5 ترلن تەڭگەگە جەتىپ, كۇتىلگەننەن ەكى ەسەگە اسىپ ءتۇستى», دەيدى وبلىس باسشىسى اسايىن بايحانوۆ.
جەرگىلىكتى ەكونوميكانىڭ جاڭا باعىتتارىنىڭ ءبىرى – تولىققاندى مەتاللۋرگيالىق كلاستەر. قازىردىڭ وزىندە مۇندا ەكى فەرروقورىتپا زاۋىتى ىسكە قوسىلدى: «EkibastuzFerroAlloys» (ينۆەستيتسيا كولەمى – 92 ملرد تەڭگە) مەن «Kazferro Limited» (30 ملرد تەڭگەدەن استام ينۆەستيتسيا). وڭىردە 138,4 ملرد تەڭگەگە وسىنداي ءۇشىنشى كاسىپورىن سالىنىپ جاتىر. جالپى, ءۇش كاسىپورىننىڭ قۋاتتىلىعى جىلىنا 460 مىڭ تونناعا دەيىن ءونىم وندىرۋگە مۇمكىندىك بەرەدى ءارى ول ەلىمىزدىڭ فەرروسيليتسي ءوندىرىسى بويىنشا الەمدىك نارىقتا جەتەكشى ورىنعا شىعۋىنا جول اشادى دەپ كۇتىلىپ وتىر. كاتودتى مىس ءوندىرۋ جانە بانداجدار مەن سوعىلعان بۇيىمدار شىعارۋ جوبالارى ىسكە قوسىلۋعا دايىن. بۇل جوبالار مەتاللۋرگيالىق شيكىزاتتى وڭدەۋ تەرەڭدىگىن ارتتىرىپ, ءوڭىردىڭ ەكسپورتتىق الەۋەتىن ەداۋىر نىعايتادى. «Railways Systems KZ» حولدينگىنىڭ ونەركاسىپتىك كوشباسشىسى وتە اۋقىمدى جوبا ۇسىنىپ وتىر. قۋاتى جىلىنا 1 ملن تونناعا دەيىن بولاتىن, جوبالىق قۇنى 500 ملرد تەڭگەگە جۋىق بولاشاق ەلەكترمەتاللۋرگيالىق زاۋىتتىڭ ونىمدەرى كەلەشەكتە تمد مەن ەۋرووداق ەلدەرىنە ەكسپورتتالادى.
مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسىن ىسكە اسىرۋ اياسىندا ەكىباستۇزدا IT-سەكتوردى جانە تسيفرلىق ينفراقۇرىلىمدى دامىتۋ ماقساتىندا جوعارى تەحنولوگيالىق «دەرەكتەردى وڭدەۋ ورتالىقتارى القابى» جوباسىن ىسكە اسىرۋ باستالدى. بۇعان قوسا ەكىباستۇز بۇرىنعىداي ەلىمىزدىڭ نەگىزگى ەنەرگەتيكالىق ورتالىقتارىنىڭ ءبىرى رەتىندەگى مارتەبەسىن ساقتاپ وتىر. ماەس-2 ستانساسىنىڭ قۋاتىن ارتتىرۋ جوباسى جانە جاڭا ماەس-3 ستانساسىنىڭ قۇرىلىسى جوسپارلانىپ وتىر. قالادا «جاسىل» تەحنولوگيالار بەلسەندى ەنگىزىلىپ, ياعني جەل ەلەكتر ستانسالارى تۇرعىزىلادى. ەنەرگەتيكالىق الەۋەت اگروونەركاسىپتىك سەكتوردىڭ دامۋىنا دا قوسىمشا سەرپىن بەرىپ, ەكىباستۇزدا ءىرى جىلىجاي كەشەندەرى كەڭەيتىلىپ, كوكونىس ونىمدەرىن ءوندىرۋ كولەمى ارتا تۇسكەن.
ماماندار قالانىڭ الەۋمەتتىك ومىرىندە دە ايتارلىقتاي وزگەرىس ورىن الىپ جاتقانىن ايتادى. جىل سايىن تۇرعىندار يگىلىگىنە 87 مىڭ شارشى مەترگە جۋىق تۇرعىن ءۇي پايدالانۋعا بەرىلەدى. قۇرىلىس جۇمىسىنىڭ كولەمى 124 ملرد تەڭگەگە جەتتى. كەيىنگى بەس جىلدا 12 مىڭنان استام جۇمىس ورنى قۇرىلىپ, بيۋدجەت كىرىسى 69 ملرد تەڭگەگە دەيىن وسكەن.
ساراپشىلار 2023–2024 جىلدارى العاشقى ناقتى ناتيجەلەردىڭ تىركەلگەنىن, ال كەيىنگى ەكى جىلدا قالانىڭ جاڭا, تۇراقتى جۇمىس ىستەيتىن ەكونوميكالىق مودەلى قالىپتاسقانىن اتاپ ءوتتى. بۇل مودەل الداعى ۋاقىتتا دا كەڭەيە بەرەدى, وعان ەكىباستۇزدىڭ مۇمكىندىگى تولىق جەتكىلىكتى.
پاۆلودار وبلىسى,
ەكىباستۇز قالاسى